sakarya asliye ticaret mahkemesinin, ticari fatura alacağından kaynaklanan icra takibine itirazın iptali davasında gerekçeli kararı.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari fatura alacağından kaynaklanan icra takibine itirazın iptali davasında gerekçeli kararı.

Özet: Bu itirazın iptali davası, davacının ticari ilişkiden doğan ve 1.091.151,30 TL bedelli faturanın ödenmeyen 289.723,70 TLlik kısmının tahsili amacıyla başlattığı ilamsız icra takibine davalı tarafın borcu ödediği iddiasıyla yaptığı itirazın haksızlığını gidermek üzere açılmış; yargılama sürecinde tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri, davacının defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu ve dava ve takip tarihi itibarıyla davalıdan 289.723,70 TL alacaklı olduğunu ortaya koymuştur.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; davalı borçlu ile müvekkili arasındaki ticari ilişki sebebiyle 1.091.151,30-TL bedelli fatura düzenlenerek davalı borçluya teslim edildiğini, iş bu fatura alacaklarının 289.723,70-TL bedelli kısmının tahsil edilememesi sebebiyle davalı borçluya Kocaeli 6. Noterliği █████/2024 tarih 0018133 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini ve fakat davalı tarafça bakiye borç miktarı ödenmediğinden Sakarya 1. İcra Müdürlüğü ██████████ E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını; başlatılan takip neticesinde davalı tarafça borca itiraz edildiğinden takibin durdurulmasına karar verildiğini; yapılan itiraz haksız, kötüniyetli ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek Sakarya 1. İcra Müdürlüğü ██████████ E. Sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; Davalının yapılan ticari iş neticesinde borcunu davacı tarafa ödediğini, davacı tarafın iddia ettiği gibi bir borç bakiyesi bulunmadığını belirterek davanın reddini, davacının %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava, taraflar arasındaki akdi ilişki gereği düzenlenen fatura bedellerinin tahsili için girişilen takibe yapılan itirazın iptali talebidir.

Taraflar arasında faturaya konu alacağın dayanığı sözleşmesin varlığı ve fatura bedelleri hususları ihtilaf konusu değildir.

Uyuşmazlık; davaya ve takibe konu fatura bedelinin ödenip ödenmediği, davacının talep edebileceği bakiye alacak miktarı ve takibe yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği konuları ihtilaflıdır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı davacı şirket tarafından borçlu davalı şirket aleyhinde faturalardan kaynaklanan 319.372,75.-TL alacaktan dolayı ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine sunulan itiraz dilekçesiyle borcun tamamına itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Kemalpaşa Vergi Vergi Daireleri Müdürlüklerinin cevabi yazıları dosyamız arasına alınmıştır.

Davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapıp rapor sunan bilirkişi .......tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli raporda sonuç olarak; "...Davacının 2024 yılına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre usulüne uygun tutulduğu; envanter defterinin açılış tasdikinin süresinde ve usulüne uygun olarak yaptırıldığı, elektronik defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın e-defter doğrulama uygulamasında denetlemeye tabi tutulduğunda geçerlilik onayı aldığı, ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının 2024 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı kanaatinin hasıl olduğu, Dava konusu faturanın davacının ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedilmiş olduğu, dava konusu faturanın bedelinin kısmen ödenmesine ilişkin kayıtların e-defterlerde mevcut olduğu, Dava ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 289.723,70 TL alacaklı gözüktüğü,..." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapıp rapor sunan bilirkişi Bilal Motur tarafından hazırlanan █████/2025 havale tarihli raporunda sonuç olarak; "... Davalı EŞMELİLER Treyler San.Tic.A.Ş. firmasının ticari defterlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanuna göre usulüne uygun tutulduğu, açılış kapanış tasdiklerinin yapıldığı, Defter kayıtları ile kayıtlara esas fatura/dekontların birbirini doğrular nitelikte olduğu, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, Dava konusu faturanın bedelinin kısmen ödendiği, bakiye borç tutarının 289.723,70 TL olduğu,..." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

İİK’nın 67. Maddesi, "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir...." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Ticari davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Mahkeme, ticari davalarda, tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-███████ md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

6102 sayılı TTK'nun 1530. Maddesinde Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç ödemenin sonuçları düzenlenmiş olup, (2) fıkrada; "Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.

(3) fıkrada; Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.

(4) fıkrada; Sözleşmede ödeme günü veya süresi belirtilmemişse veya belirtilen süre beşinci fıkraya aykırı ise, borçlu aşağıdaki sürelerin sonunda ihtara gerek kalmaksızın mütemerrit sayılır ve alacaklı faize hak kazanır:

a) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

b) Faturanın veya eş değer ödeme talebinin alınma tarihi belirsizse mal veya hizmetin teslim alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

c) Borçlu faturayı veya eş değer ödeme talebini mal veya hizmetin tesliminden önce almışsa, mal veya hizmetin teslim tarihini takip eden otuz günlük sürenin sonunda.

d) Kanunda veya sözleşmede, mal veya hizmetin kabul veya gözden geçirme usulünün öngörüldüğü hâllerde, borçlu, faturayı veya eş değer ödeme talebini, kabul veya gözden geçirmenin gerçekleştiği tarihte veya bu tarihten daha önce almışsa, bu tarihten sonraki otuz günlük sürenin sonunda; şu kadar ki, kabul veya gözden geçirme için sözleşmede öngörülen süre, mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz günü aşıyor ve bu durum alacaklının aleyhine ağır bir haksızlık oluşturuyorsa, kabul veya gözden geçirme süresi mal veya hizmetin alınmasından itibaren otuz gün olarak kabul edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 10. maddesinde ise; "Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar." hükmü yer almaktadır.

6098 sayılı yasanın117.maddesine göre de, muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin █████/2018 Tarih, █████████ Esas █████████ Karar Sayılı ilamında, "...TTK'nın 1530.maddesi mal tedarik sözleşmesine ilişkin olup olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. İcra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117.maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir. Taraflar arasında da sözleşme ile ödeme günü kararlaştırılmadığı için davacı alacaklı icra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizi talebinde bulunamaz..." belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalıdan 288.000,00.-TL asıl alacağı olduğundan bahisle Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalının süresinde ibraz ettiği itiraz dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, davacı vekilinin takibin devamı için eldeki itirazın iptali davasını ikame ettiği, davalı vekili cevap dilekçesi sunduğu, dilekçesinde söz konusu sözleşmeden kaynaklanan tüm ücret yükümlülüğü müvekkili tarafından yerine getirildiğini belirttiği, davalının takip ve dava konusu edilen faturaların BA formunu ibraz ettiği, dolayısıyla taraflar arasında akdi ilişkinin olduğu anlaşılmıştır.

Hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, tarafların ibraz edilen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, icra takibine ve davaya konu edilen faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defterlerine göre davacının davalıdan 289.723,70.-TL alacaklı olduğunun belirtildiği, bu nedenle söz konusu akdi ilişkinin ve fatura içeriği hizmetin verildiğinin kabulü gerektiğinden davanın asıl alacak yönünden kabulüne, taraflar arasında 1530. madde kapsamında bir tedarik sözleşmesi bulunmadığı ve davalının TBK.nun 117. maddesi hükmünce temerrüde de düşürülmediğinden davacının icra takibindeki işlemiş faize ilişkin talebinin reddine, likit olan alacağın %20’si oranında tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davanın kısmen KABULÜ ile;

Davalı borçlunun Sakarya 1. İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı takip dosyasındaki borca yönelik itirazının kısmen İPTALİ ile,

Takibin 289.723,70.-TL asıl alacak üzerinden devamına,

289.723,70.-TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 19.791,03-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.857,23-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 15.933,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 46.356,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 29.649,05-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 3.857,23-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 4.284,83TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 186,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.186,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 11.054,71-TL-lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3.600,00-TL'nin davanın kabul red oranına göre 3.265,79-TL-lik kısmının davalıdan, bakiyesinin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,

8-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,

9-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, davacı yönünden miktar itibari ile KESİN olmak üzere, davalı yönünden davalı tarafa tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır