Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satım kaynaklı itirazın iptali davasında yabancı para birimli faturalar ve ticari defter kayıtları üzerinden alacağın belirlenmesine dair gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirket, ticari alım satım ilişkisinden kaynaklanan fatura alacağını tahsil etmek üzere başlattığı icra takibine davalının haksız itirazı üzerine itirazın iptali davası açmış, davalı ise borcu ödediğini ve takibin dayanağının belirsiz olduğunu ileri sürmüş; mahkemece alınan bilirkişi raporunda, tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı, ancak davacının Euro bazında faturalandırma yapmasına rağmen davalının hesaplarını sadece Türk Lirası üzerinden tutarak kur değerlemesi farklılıklarına yol açtığı tespit edilmiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı-borçlu şirket arasında ticari alım satım ilişkisinin bulunduğu, davacının, davalı şirket ile yapılan ticaret sonucu, tanzim ettiği faturalardan kaynaklanan bakiye alacağının bulunduğu, davalı tarafın, söz konusu borcunu ödememesi üzerine, davacı tarafından davalı taraf aleyhine taraflar arasındaki cari hesap ekstresine dayalı olarak ... 4. Genel Dairesi 2024/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, başlatılan icra takibine karşı davalı yan davacıya hiçbir borcu bulunmadığından bahisle haksız bir şekilde borca ve takibe itiraz ettiği, her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtları incelendiğinde ve yapılacak yargılama neticesinde davalının borcunun mevcudiyeti ve borca itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunun açıkça ortaya çıkacağı, davalı tarafın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun borca, faiz ve fer'ilerine itirazının iptali ile takibin devamına, davalı taraf aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekil ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılmış olan ticari ilişkide, davalı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği ve borcunu ödediği, buna rağmen davacı taraf alacak iddiası ile ... 4. Genel İcra Dairesi 2024/... sayılı icra takip dosyası ile davalı şirkete ödeme emri gönderdiği, bu ödeme emrinin açıklama kısmına ise “cari hesap alacağı ve cari hesaba işlemiş ticari faiz olmak üzere toplam 14.866,06 Euro” şeklindeborcun sebebini gerekçe gösterdiği, davacı tarafın borca sebep olduğunu belirttiği evrak, fatura, sözleşme vs. gibi belgeleri ilamsız takipte ödeme emrinde açıkça göstermek zorunda olduğu, davacı tarafın açıklama kısmında sadece cari hesap olarak belirttiği ve borcun hangi borca ilişkin olduğunu açıklayıcı şekilde belirtmediği, borcun anaparasını belirtmek ile yetindiği, bunun hakkın kötüye kullanımı olduğu, takip konusu bedel davalı şirket defter kayıtlarına göre cari hesapla uyumlu olmadığından davalı şirketin borca itiraz etmek durumunda kaldığı, davanın reddine ve asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.HUKUKİ DELİLLER
:... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Mali müşavir bilirkişinin █████/2025 tarihli raporunda özetle: "Ticari defterlerini ibraz eden davacı tarafın ve davalı tarafın ticari kayıtları ve incelenen ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, Davacı şirkete ait 2023-2024-2025 yılı Ticari Defterleri, 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... sistemine yüklediği, Davalı şirkete ait 2023-2024-2025 yılı Ticari Defterleri, 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... sistemine yüklediği, Ticari defterlerini ibraz eden davacı tarafın ve davalı tarafın ticari kayıtları ve incelenen ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, Davalı tarafın hesaplarını sadece TL olarak tuttuğu, Euro olarak düzenlenen faturaları günün kuruyla TL olarak kayıtlarına aldığı,Davalının ibraz ettiği muavin dökümlere göre hesabını sadece TL olarak tuttuğu, TL olarak davacı ile mutabık olduğu, ancak davacının ibraz ettiği faturaların EURO olarak düzenlendiği, Davacı ve davalının tüm hesap hareketlerinde mutabık oldukları, Davacının davalıya düzenlediği faturalardan anlaşılacağı üzere taraflar arasındaki ticaretin yabancı para birimi üzerinden yapıldığı, Davalının Euro olarak hesap ibraz etmediği, Davacının da Euro olarak tuttuğu hesabaKur Değerleme kayıtları yapmadığı tespit edilmiştir. Tarafların incelenen defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 14.866,06-EURO karşılığı 517.478,88-TL Alacaklı olduğu, İcra takibine dayanak oluşturan tüm faturaların davalı defterinde kayıtlı olduğu, toplam 10 adet faturanın 14.866,06-EURO tutarında olduğu, TL karşılığının iki tarafında Ticari defterlerinde görünen 517.478,88-TL olduğu, " tespit edildiği bildirilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, cari hesap ektresine dayalı alacağın tahsili nedeniyle yapılan icra takibine yönelik itirazın itirazın iptali istemine ilişkindir.Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının, sahibi aleyhine delil olacağı da hüküm altına alınmıştır. (HMK 222/4).Yukarıdaki açıklamalar ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,davacı alacaklı davalı borçlu aleyhine cari hesaba dayalı alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, borçlu davalı; davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde takibe itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, her ne kadar davalı tarafça mahkememizin yetkisine itiraz edilmişse de, uyuşmazlığın para alacağından kaynaklandığından dolayı TBK m.89. maddesi gereğince davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olduğundan mahkememizin yetkisine yönelik itirazlara itibar edilmiştir. Tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığı, yapılan inceleme sonucunda hükme elverişli ve denetime açık █████/2025 tarihli raporun da belirttiği üzere, her iki tarafında ticari defterlerinin; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve cari hesaba konu faturaların her iki tarafında ticari defterlerinde kayıtlı olarak göründüğü,bu haliyle davacının cari hesaba konu faturadaki malları yazılı belge ile davalıya teslim ettiğinin ispatlamış olduğu, artık faturaya konu malların bedelinin ödendiğinin ispat yükünün davalı tarafa düştüğü, davalı tarafından ise yazılı belge ile ödeme olgusunu ispat edemediği, davacı tarafın kesilen faturaların Euro cinsi üzerinden düzenlendiğinden taraflar arasındaki ilişkinin yabancı para cinsi üzerinde olduğu kabul edildiği, davalının hesaplarının TL olarak tutmasının sonucu etkisi olmadığı anlaşılmakla davacının ticari defterine göre davalıdan 14.866,06 Euro alacaklı olduğu kanaatine varıldığından davalının takibe yapmış olduğu itirazının haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulü karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı ve alacağın likit olması nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca davacı yararına asıl alacağın %20'si olan 109.871,48-TL icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.( Her ne kadar kısa kararda icra inkar tazminat bedeli hesaplanırken maddi hesap hatası yapılmış olup, takip tarihi olan █████/2024 tarihinde ...'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 36.8790 TL olduğundan gerekçeli karardaki sehven yapılan maddi hata düzeltilmiştir.)HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1-Davacının davasının KABULÜ İLE; davalının ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 14.866,06 Euro asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu'un 4/a maddesi uyarınca ... Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanması,2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile; asıl alacağın ( takip tarihinde ... efektif satış kuru olan 36.8790x14.866,06 Euro karşılı olan 548.245,43-TL ) % 20'sine tekabül eden 109.649,08-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 37.526,60-TL harçtan başlangıçta alınan 6.643,57-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 30.883,03-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, değerler dava tarihindeki ...'nın 1 Euro'nun efektif satış kuru olan 36.9538-TL'ye belirlenmiştir)4-Davacı tarafça yapılan 6.643,57-TL Peşin Harç, 615,40-TL Başvurma Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 126,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 11.384,97-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 87.897,19- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde .... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip✍E-ImzalıdırHakim✍E-Imzalıdır