bakırköy 7. asliye ticaret mahkemesinde, hidroelektrik santrali türbin arızaları ve bakım sözleşmesi ihlalinden kaynaklanan haksız eylem nedeniyle sigorta şirketinin ödediği kar kaybı tazminatının rücuen tahsili talep edilen itirazın iptali davası.

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde, hidroelektrik santrali türbin arızaları ve bakım sözleşmesi ihlalinden kaynaklanan haksız eylem nedeniyle sigorta şirketinin ödediği kar kaybı tazminatının rücuen tahsili talep edilen itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısı olan hidroelektrik santralinin türbinlerinde meydana gelen arızalar ve bu sebeple yaşanan duruş süresi nedeniyle oluşan kar kaybını ödemesinin ardından, bakım sözleşmesi kapsamında arızaları ücretsiz onaran türbin bakım şirketine rücu ederek ödenen tazminat miktarının tahsilini talep etmektedir; davalı bakım şirketi ise sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, arızaları giderdiğini ve kar kaybından sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: █████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalı ..... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. 'ne ait .... Mah. .... Sok. No:1 Merkez Belen/Hatay adresinde bulunan Hidroelektrik santrali, müvekkili sigorta şirketi nezdinde ..... poliçe nolu 22.06.2019-22.06.2020 vadeli yangın sınai işletme sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 26.03.2020 tarihinde T04 nolu türbinden anormal sesler gelmesi üzerine yapılan kontrollerde, türbinin C kanadında çatlak tespit edilmesi üzerine türbinin 3 numaralı kanadında hasar tespit edilmiş olup yapılan incelemede kanadın hub'a yakın kısmında çatlak şekilde hasar tespiti yapıldığını, hasara ilişkin görüntülerin sunulduğunu, dava dışı sigortalı tesis ile türbin üreticisi .... firması arasında servis bakım sözleşmesi gereği gerekli onarım ..... firmasınca ücret talep etmeksizin kanat yerine dahada bulunan yedek kanat monte edildiğini, oluşan hasarın imalat hatası olabileceğinin ekspertiz tarafından tespit edildiğini, T04 nolu türbini 06.03.2020 tarihinde saat 13:00 civarlarında devre dışı kalmış olduğunu, onarım çalışmalarının tamamlanmasıyla 08.05.2020 tarihinde saat 10:00 sıralarında devreye alındığını, müvekkili şirkete ise durma nedeniyle yaşanan kar kaybı için ihbarda bulunulmuş olduğunu, müvekkili şirket tarafından durma nedeniyle oluşan kar kaybı tazminatı olarak 21.06.2021 tarihinde 110.485,19 TL ödeme yapıldığını, ödemenin 21.06.2021 tarihinde 10.601,15 Euro ( 21.06.2021 tarihinde döviz satış kuru 1 Euro = 10,422 TL) olarak sigortalıya ödendiğini, yine 06.04.2020 tarihinde sahada bulunan T03 numaralı türbinin 2 numaralı kanadın uç kısmında açılma şeklinde oluşan hasar yine .... firması tarafından aralarındaki sözleşme gereği ücretsiz olarak onarıldığını, ancak sigortalı durma nedeniyle yaşadığı kar kaybı nedeniyle müvekkili şirketten zararının giderilmesini talep ettiğini,T03 nolu türbin 06.04.2020 tarihinde 13:00 civarında devre dışı kalmış olduğunu, 13.05.2020 tarihinde 18:00 sıralarında devreye alındığını, bu süreçteki kar kaybı nedeniyle oluşan zararı için 21.06.2021 tarihinde 221.092,93 TL ödeme yapıldığını, ödemenin 21.06.2021 tarihinde 21.214,06 Euro olarak ( 21.06.2021 tarihinde döviz satış kuru 1 Euro = 10,422 TL) sigortalıya yapıldığını, dava dışı sigortalı ile türbin üreticisi ..... firması arasında imzalanan onarımbakım sözleşmesi gereği, availability garantisi bulunmakta olduğunu, türbinler için garanti verildiğini, nitekim tirbünlerde meydana gelen hasar da ..... firması tarafından ücretsiz olarak onarılmış olduğundan verilen garantiyi kabul ettikleri anlamına geldiğini, bu nedenle nedenle meydana gelen hasardan sorumlulukları bulunmaktadır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkili ..... A.Ş. ("Müvekkil Şirket") ile dava dışı ..... Elektrik Üretim San. Ve Tic. Anonim Şirketi (“Sigortalı Şirket”) arasında 10.12.2013 tarihinde Operations and Maintenance Service Agreement [("İşletme ve Bakım Hizmeti Sözleşmesi")] İmzalandığını, taraflar arasında akdedilen İşletme ve Bakım Hizmeti Sözleşmesi uyarınca 30.01.2020 tarihinde dava dışı Sigortalı Şirket’e ait türbinlerin olağan bakım işlemlerinin Müvekkili Şirket tarafından taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirildiğini, bu kapsamda 26.03.2020 tarihinde müvekkili şirket yetkilileri tarafından yapılan kontrollerde, dava konusu T04 numaralı türbinin kanadında çatlak tespit edildiğini, bu tespitten sonra sözleşme’de belirtilen bakım ve onarım yükümlülüğü uyarınca vakit kaybetmeksizin söz konusu kanat yedek bir kanat ile değiştirildiğini, benzer bir durumun 06.04.2020 tarihinde de yaşandığını, T03 numaralı türbinin kanadının uç kısmında açılma tespit edildiği ve bu durumda da müvekkili şirket yetkilileri tarafından en kısa sürede söz konusu kanadın onarıldığını, müvekkili şirketin dava dışı sigortalı şirket ile arasındaki sözleşme’den doğan yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirmesine rağmen davacı’nın tamamen kötü niyetli haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanakta yoksun taleplerde bulunmasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin taraflar arasından akdedilen Sözleşme uyarınca üzerine düşen tüm yükümlülükleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sigortalı şirket'in müvekkili şirket’ten kar kaybı adı altında herhangi bir talepte bulunma hakkı olmadığını, tümü ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan işbu davanın davacının tüm talepleri yönünden reddini, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, Dava harç, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

: Bakırköy ..... İcra Dairesi ’nün ..... esas sayılı dosyası, Esenyurt Kaymakamlığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısı ..... Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ne Yangın Sigortası Genel Şartları ve Yangına Bağlı Kar Kaybı Genel Şartları kapsamında gerçekleşecek rizikoların teminat altına alınması maksadıyla 22.06.2019 başlangıç 22.06.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ..... numaralı yangın sınai işletme sigorta poliçesi ile emtiada meydana gelen hasar kapsamında ödenen bedelin rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; Müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkili tarafından tebellüğ edilmiş oduğunu, yasal süresi içinde başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, müvekkilinin alacaklı sıfatla takip başlatan tarafa karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle, borcun tamamına, aslına, fer'ilerine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranlarına, takibin içeriğine ve ödeme emrine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

Bakırköy ..... İcra Dairesi’nün ..... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 128.804,55 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili icra dosyasına yapmış olduğu itirazında; Müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin müvekkili tarafından tebellüğ edildiğini, yasal süresi içinde başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, müvekkiline alacaklı sıfatla takip başlatan tarafa karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle, borcun tamamına, aslına, fer'ilerine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranlarına, takibin içeriğine ve ödeme emrine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

Bakırköy ..... İcra Dairesi’nün .....esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 257.751,96 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi 01.08.2024 tarihli raporunda;

İş bu bilirkişi heyet raporunun 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 3.maddesinin 2.fıkrası doğrultusunda, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile bağlı yönetmelikler ve genelgelerin ilgili maddelerine atıfta bulunularak hukuki gerekçeli ve hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak hazırlandığını,

Tüm delillerin hukuki münakaşası, her türlü hukuki tavsif, tarafların, masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer istemleri ile İİK Md. 67/2 kapsamına giren taleplerin takdiri ve nihai kararı tamamıyla Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

1. Türbin kanadında vuku bulan hasarın, kanat imalatı esnasında uygulanan ayıplı bir yöntem sebebiyle gerçekleşmiş olabileceğini, kullanıcı kaynaklı bir hasar olmadığını,

2. İşletme faaliyetlerinin durması neticesinde meydana gelen kar kaybı hasarının türbin kanadındaki kırılmaya bağlı olarak gerçekleştiğini, meydana gelen hasarın makine kırılması hasarı olarak değerlendirildiğini,

3. Davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ..... Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ne ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan işyerinin, Yangın Sigortası Genel Şartları ve Yangına Bağlı Kar Kaybı Genel Şartları kapsamında gerçekleşecek rizikoların teminat altına alınması maksadıyla 22.06.2019 başlangıç 22.06.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ..... numaralı yangın sınai işletme sigorta poliçesinin tanzim edildiğini.

4. Davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen .... numaralı yangın sınai işletme sigorta poliçesinin 4’üncü sayfasına derç edilen kar kaybı klozu'nun "yangın'a bağlı kar kaybı sigortası genel şartlarındaki hükümler saklı olmak koşulu ile işletmenin poliçede belirtilen yangın ve ek teminatlar nedeni ile zarara uğraması sonucu ticari faaliyetin durması veya yavaşlaması nedeni ile hasarın meydana gelecek cirodaki azalmanın sonucu azalan karı ve devam eden sabit masrafları poliçede belirtilen limitler ve muafiyetler dahilinde teminat altına alınmıştır. “ hükmü gereği işletmenin yangın ve yangına bağlı ek teminatlar sebebiyle meydana gelen hasarlar nedeni ile faaliyetlerinin durmasına bağlı gerçekleşen zararların teminat kapsamında olduğunu,

5. Dosya münderecatındaki bilgi ve belgelerden işletmede meydana gelen kar kaybı hasarının, yangına ve yangına bağlı ek teminatlara bağlı hasarlar sebebiyle gerçekleşmediğini, türbinlerde yaşanan Makine Kırılmasına bağlı olarak geliştiğini, davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından dosya münderecatına eklenen matbu poliçenin makine kırılmasına bağlı kar kaybı hasarlarına karşı teminat sağlamadığını;

6. Poliçenin son sayfasına derç edilen “İş bu poliçede pc poliçe şartları geçerlidir.” notunun bulunduğu, dosya kapsamına PC poliçe şartlarını içeren poliçenin eklenmesi durumunda dava dışı ..... Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ne ödenen hasarın teminat kapsamında olup olmadığının tekrar değerlendirilebileceğini, aksi durumda dosya münderecatında bulunan matbu poliçe şartlarına göre davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen tazminatın hatır ödemesi(exgratia) niteliğinde olduğunu, rücuya konu edilemeyeceğini,

Sayın Mahkeme tarafından verilen görev çerçevesinde, dosya içeriğinin incelenmesi, tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, 6100 sayılı HMK ’nın 282. Maddesi uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerine vardıklarını bildirmiştir.

Bilirkişi 12.12.2024 tarihli raporunda; Dosya kapsamında alınan kök rapora karşı davacı ve davalı vekili tarafından yapılan itirazlar kapsamında kök raporda değinilen hususlar ve dosyada bulunan diğer bilgi belgelere dayanan değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.

Sigortacılık Hükümleri Açısından Değerlendirme; Davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından kök raporun hatalı olarak hazırlandığı beyan edildiğini, hazırlanan rapor dosya münderecatında bulunan evrakların değerlendirilmesi neticesinde hazırlandığını, dosya kapsamına dava dilekçesi ekinde sunulan ...... numaralı Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi örneği ile yapılan değerlendirme gereği hasarın teminat dışı olduğunu,

Kök rapor hazırlanması sürecinde dosya kapsamına ibraz edilmeyen, farklı ilave hükümlerin bulunduğu P.C. poliçenin itiraz kapsamında dosyaya sunulduğunu, ilgili PC poliçe üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde, PC poliçede bulunan MR1303 klozunun; “MR1303: Bir Garanti Dönemi İçerisinde Makine Kırılması Sonucunda Meydana Gelen İş Durması Limit: Olay başı ve toplamda 6.000.000 EUR” şeklinde olduğunu,

Aynı PC poliçenin muafiyetler, operasyonel kar kaybı başlıklı bölümünde yer alan kar kaybı muafiyeti başlıklı kısmında makine kırılması hasarlarında 30 gün muafiyet şartının bulunduğunu,

İlgili kloz ve muafiyet maddeleri gereği makine kırılmasına bağlı olarak meydana gelebilecek iş durmasına bağlı kar kaybı zararlarının iş durması hadisesinin 30 günü geçmesi durumunda 30 günü aşan kısımlar ve azami 6.000.000,00-EUR tutarına kadar teminat altına alındığının görülmekte olduğunu,

Makine kırılması sebebiyle meydana gelen hasarların 30 günü aşması durumunda aşan gün sayısı ve azami 6.000.000,00-EUR bedel ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

Bilirkişi 03.06.2025 tarihli raporunda; Sayın Mahkeme’nin kararı doğrultusunda taraflarına verilen görev çerçevesinde dosya kapsamında yer alan tüm belgelerin ve itirazların üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

Davacı sigorta şirketinin T03 ve T04 nolu rüzgar tribünlerinin ilgili tarih zamanlarında durması nedeniyle dava dışı sigortalı/...... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. ye ödediği toplam takip tutarı olan 128.804,55 TL( Bakırköy ...... İcra Dairesi ......E.) ve 257.751,96 TL ( Bakırköy .... İcra Dairesi ..... E.) icra dosyaları ile ödenen tutarlardan davalı/..... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. şirketinin faiziyle birlikte toplam 386.556,51 TL den gerek halefiyet kapsamında gerekse dava dışı şirket ile yapılan sözleşmeye göre garanti kapsamında sorumlu olduğunun sonuç ve kanaatine ulaşıldığını bildirmiştir.

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu içeriğine göre; dava dışı sigortalı .... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. ile davalı arasında ''İşletme ve Bakım Hizmeti Sözleşmesi'' bulunduğu, Davacı ..... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ..... Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ne ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan işyerinin, Yangın Sigortası Genel Şartları ve Yangına Bağlı Kar Kaybı Genel Şartları kapsamında gerçekleşecek rizikoların teminat altına alınması maksadıyla 22.06.2019 başlangıç 22.06.2020 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ..... numaralı yangın sınai işletme sigorta poliçesi tanzim edildiği, PC poliçede bulunan ..... klozunun; “....: Bir Garanti Dönemi İçerisinde Makine Kırılması Sonucunda Meydana Gelen İş Durması Limit: Olay başı ve toplamda 6.000.000 EUR” şeklinde olduğu, poliçenin muafiyetler, operasyonel kar kaybı başlıklı bölümünde yer alan kar kaybı muafiyeti başlıklı kısmında makine kırılması hasarlarında 30 gün muafiyet şartının bulunduğunu, ilgili kloz ve muafiyet maddeleri gereği makine kırılmasına bağlı olarak meydana gelebilecek iş durmasına bağlı kar kaybı zararlarının iş durması hadisesinin 30 günü geçmesi durumunda 30 günü aşan kısımlar ve azami 6.000.000,00-EUR tutarına kadar teminat altına alındığı, sigorta şirketinin T03 ve T04 nolu rüzgar tribünlerinin ilgili tarih zamanlarında durması nedeniyle dava dışı sigortalı/..... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. ye ödediği toplam takip tutarı olan 128.804,55 TL( Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... E.) ve 257.751,96 TL ( Bakırköy ..... İcra Dairesi .... E.) icra dosyaları ile ödenen tutarlardan davalı/..... Elektrik Üretim San. Ve Tic. A.Ş. şirketinin faiziyle birlikte toplam 386.556,51 TL sorumlu olduğu anlaşılmakla davalı yönünden rücu şartları oluştuğundan davanın kabulüne, icra inkar tazminat talebinin alacağın likit olmadığı ve yargılamayı gerektirdiği görülmekle talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile, davalının Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı ve Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyalarına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı koşullar ile devamına,

2- İcra inkar tazminatı taleplerinin alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla reddine,

3-Alınması gerekli 26.405,68 TL harçtan davacı tarafça yatırılan (5.312,66 TL peşin harç, 644,74 TL tamamlama harcı) 5.957,40 TL harcın mahsubuyla bakiye 20.448,28 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 5.312,66 TL peşin harç, 644,74 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 6.227,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 18.245,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-AAÜT gereğince hesap edilen 61.849,04 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

8-Davalı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine,

9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ....

¸e-imzalıdır

Hakim ....

¸e-imzalıdır