Kooperatifin eski yönetim kurulu üyelerinin görevi kötüye kullanarak sahte senetlerle başlattığı icra takiplerine karşı menfi tespit ve takibin iptali davalarının temyiz incelemesi
Özet: Davacı kooperatif, önceki yönetim kurulu üyeleri tarafından, yönetimde oldukları dönemde veya görevleri sona erdikten sonra hile ve görevi kötüye kullanma iddialarıyla, kooperatif bilançosunda yer almayan 100.000 TL ve 120.000 TL bedelli sahte veya geçmiş tarihli senetler düzenlenerek başlatılan icra takiplerine karşı, borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali ve ayrıca haksız yere tahsil edilen miktarların iadesini talep etmektedir.
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; davalının müvekkili kooperatifin önceki yönetim kurulu üyesi olduğunu, 22.04.2012 tarihinde yapılan olağan genel kurulda kooperatif bilançosunun ibra edilmediğini, 01.07.2012 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulda da davalının yeni yönetime seçilmeyerek yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiğini, davalı tarafından kooperatif yönetiminde iken diğer yönetim kurulu üyeleriyle anlaşarak hile ile ve görevi kötüye kullanmak suretiyle müvekkili kooperatif aleyhine 100.000,00 TL ve 120.000,00 TL bedelli iki adet senet sebebiyle ... 5. İcra Müdürlüğü' nün █████████ Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu senetlerin hileli ve sahte olarak hazırlandığını, tanzim ve vade tarihleri her ne kadar geçmiş tarihli olarak yazılı ise de oluşturulduğu tarihin davalının yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiği tarihten sonra olduğunu, senetlerin sahte ve geçersiz olduğunu, kooperatifin 04.04.2012 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı için hazırlanan bilançoda da bu senetlerin ve senetlere konu borcun olmadığını, senetlerin tanzim tarihi itibariyle kooperatif kayıtlarında da olmadığını, davalı ve diğer arkadaşlarının ibra edilmeyerek hesap tetkik komisyonuna inceleme için havale edildikten sonra usulsüz olarak böyle bir iş yaptıklarını, davalının yapmış olduğu bu usulsüz işlemin kanunlara göre de suç teşkil ettiğini, kooperatif kayıtlarına göre de senede konu böyle bir borç durumunun olmadığını, davalının cebinden ödediğini iddia ettiği paralara yönelikte ne muhasebe kayıtlarında ne de ödemeye ilişkin herhangi bir belge ve kayıt bulunmadığını, davalı hakkında yapmış olduğu bu usulsüz işlemle ilgili C. Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, 22.05.2012 tarih ve 13 sayılı karar ile kooperatif üyesi davalının kayınpederi olan ...'a ait dairenin kooperatifin borcu için taşerona devredildiği sonrasında da ... yerine davalının alacaklı hale getirildiğini, ancak alınan bu kararın davalının yönetim kurulu üyeliğinin sona erdiği tarihten sonra alındığını ve geçersiz bir karar olduğunu, alınan bu kararın usulsüz bir işlem olduğunun açık olduğunu ayrıca bu kararın Kooperatifler Kanunu gereği yasaklanmış bir işlem olduğunu beyanla müvekkili kooperatifin ... 5. İcra Müdürlüğü' nün █████████ Esas sayılı senetlere konu borcunun olmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Asıl ve birleşen ████████ E. - 2018/8 K. sayılı davada davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; ana dava dosyasındaki beyanlarını tekrarla davalıların eski yönetici olduklarını, Kooperatiften %10 takip ücreti aldıklarını, bu haklarını alabilmek için geçmiş tarihli bonolar düzenleyerek kooperatifi borçlandırdıklarını, bonolar hakkında Konya 5. İcra Müdürlüğü' nün ██████████ Esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ████████ Esas sayılı dosyasında bonolardan dolayı menfi tespit davası açtıklarını, takip ücreti nedeniyle paraları tahsil ettiklerinden bahisle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili birleşen (kapatılan) Konya 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden dava dilekçesinde; davalılardan ...'ün davacı kooperatifin önceki başkanının babası olduğunu, davalıların icra takibine konu ettiği senedin altında imzası bulunan önceki yönetim kurulu üyelerinin Nisan 2012 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına sundukları 31.12.2011 tarihli bilançoda tanzim tarihi 30.03.2011 olan takibe konu bononun kooperatifin borcu olarak görünmediğini, müvekkil kooperatifin takip konusu bono alacaklısı ... ile borç ve alacak doğuracak herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, diğer davalının da ...'e yardımcı olmak için hamili olmadığı halde T.T.K'nın hükümlerine aykırı olarak sahte senedi icraya koyduğunu belirterek, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esasından takibe konulan senet nedeniyle davacı kooperatifin davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalıların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden dava dilekçesinde; davalının, müvekkili aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyasında icra takibine konu ettiği 20.07.2011 tanzim 30.11.2011 vade tarihli 112.000,00 TL bedelli bononun müvekkili kooperatif eski yöneticilerinin suiistimali ürünü olduğunu, bu konuda Konya Cumhuriyet Başsavcılığı' nın ██████████ Soruşturma sayılı dosyası üzerinden soruşturma yapılmakta olduğundan bahisle icra takibine konu olan bonodan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden dava dilekçesinde; davalıların müvekkili kooperatifin eski yöneticileri olduklarını, 22.04.2014 tarihli genel kurul toplantısında davalıların ibra edilmediklerini, 01.07.2012 tarihli genel kurul toplantısında da yönetim kurulu üyeliklerine son verildiğini, hesap tetkik komisyonu oluşturularak davalıların ibra edilmeyen bilanço ve hesaplarının incelemeye alındığını, davalıların muhasebe kayıt ve belgelerini hukuki dayanağı olmaksızın müvekkiline teslim etmediklerini, kooperatif kayıtlarında gözüken ancak kasada olmayan 5.424,91 TL'nin davalılardan tahsili için Konya 7. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyası üzerinden giriştikleri icra takibine davalıların haksız ve kötüniyetli olarak itiraz etmeleri nedeniyle takibin durduğundan bahisle davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına ve %20 oranından az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ...' asıl davada usulünce yapılan tebligata rağmen süresi içinde dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.Davalı ... birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; 22.04.2012 tarihli genel kurulda bilançoların ibra edilmediği iddiasının doğru olmadığını, yönetimde bulunduğu dönemde yönetim olarak her türlü finansmanı gerek kendi ceplerinden ödeme yaparak gerekse de ödeme yapılacak yerlerle iletişim kurularak sağlandığını, yönetimde bulunduğu dönemde yaptıkları işlemlerle ilgili kooperatifi hiçbir zaman zarara uğratmadıklarını, Kooperatifi ayakta tutarak devam etmesini sağladıklarını, kooperatif menfaatlerini koruduklarını, %10 huzur hakkı adı altında tahsilat yaptıkları iddiasının mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, bu iddiayı kabul etmediğini, Kooperatifin ... İnşaat firmasına birikmiş borçlarından dolayı kooperatife ait dairenin bu firma sahibi ...'a verildiğini, akit yapma yasağına aykırı bir işlem yapmadıklarını, 2011 yılının Haziran ayında kooperatifin bitirildiğini, borcu olmayan ve borcunu kapatan üyelerin tapularını alarak dairelerini teslim aldığını, borcu bulunan ve ödemeyen bazı üyelerin de tapularını alamadığını, yapılan tüm işlemlerin hukuka, ahlaka ve teamüllere uygun olduğunu beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; 22.04.2012 tarihli genel kurulda bilançoların ibra edilmediği iddiasının doğru olmadığını, yönetimde bulunduğu dönemde yönetim olarak her türlü finansmanı gerek kendi ceplerinden ödeme yaparak gerekse de ödeme yapılacak yerlerle iletişim kurularak sağlandığını, yönetimde bulunduğu dönemde yaptıkları işlemlerle ilgili kooperatifi hiçbir zaman zarara uğratmadıklarını, kooperatifi ayakta tutarak devam etmesini sağladıklarını, kooperatif menfaatlerini koruduklarını, %10 huzur hakkı adı altında tahsilat yaptıkları iddiasının mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, bu iddiayı kabul etmediğini, Kooperatifin ... İnşaat firmasına birikmiş borçlarından dolayı kooperatife ait dairenin bu firma sahibi ...'a verildiğini, akit yapma yasağına aykırı bir işlem yapmadıklarını, 2011 yılının Haziran ayında kooperatifin bitirildiğini, borcu olmayan ve borcunu kapatan üyelerin tapularını alarak dairelerini teslim aldığını, borcu bulunan ve ödemeyen bazı üyelerin de tapularını alamadığını, yapılan tüm işlemlerin hukuka, ahlaka ve teamüllere uygun olduğunu beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; 22.04.2012 tarihli genel kurulda bilançoların ibra edilmediği iddiasının doğru olmadığını, yönetimde bulunduğu dönemde yönetim olarak her türlü finansmanı gerek kendi ceplerinden ödeme yaparak gerekse de ödeme yapılacak yerlerle iletişim kurularak sağlandığını, yönetimde bulunduğu dönemde yaptıkları işlemlerle ilgili kooperatifi hiçbir zaman zarara uğratmadıklarını, kooperatifi ayakta tutarak devam etmesini sağladıklarını, kooperatif menfaatlerini koruduklarını, %10 huzur hakkı adı altında tahsilat yaptıkları iddiasının mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, bu iddiayı kabul etmediğini, kooperatifin ... İnşaat Firması'na birikmiş borçlarından dolayı kooperatife ait dairenin bu firma sahibi ...'a verildiğini, akit yapma yasağına aykırı bir işlem yapmadıklarını, 2011 yılının Haziran ayında kooperatifin bitirildiğini, borcu olmayan ve borcunu kapatan üyelerin tapularını alarak dairelerini teslim aldığını, borcu bulunan ve ödemeyen bazı üyelerin de tapularını alamadığını, yapılan tüm işlemlerin hukuka, ahlaka ve teamüllere uygun olduğunu beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... vekili birleşen (kapatılan) Konya 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; davacının iddialarının asılsız olup hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bono metninde "bedeli nakten ahzolunmuştur" ibaresinin buluduğunu senedin tanzim nedeninin verilen nakit borç olduğunu, davanın reddine karar verilmesini ve ihtiyati tedbir kararının davanın icra takibinden sonra açılmış olması sebebiyle kaldırılmasını, %60 nispetinde kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.Davalı ... birleşen (kapatılan) ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; davacı iddialarını kendi elinde bulunan çelişkili belgelere dayandırdığını, davacıyla olan ilişkisinin ticari olmadığını, oğlunun kooperatif yönetiminde olduğu zamanlar kooperatifin para sıkıntısına düştüğünü bu sebeple yardımcı olmak istediğini, 9.200 EURO ve 4.500 DOLAR nakit emanet para verdiğini, kooperatifin kendisine 4.500,00 DOLARI ödediğini, kendisinden eski senetleri alarak yeni 9.600 EURO bedelli senet düzenleyerek verdiklerini, kendisinin yazılı bono senedine dayandığını, davacının dayandığı defter ve kayıtlardan kendisinin haberi olmadığını, kooperatifin kayıtlarına ne şekilde işlem yapıldığını bilmediğini ve bu delilleri kabul etmediğini, oğlunun kooperatif yönetiminde olduğu için yardımda bulunduğunu aksi halde kooperatife yardımda bulunma sebebinin bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden benzer/bağlantılı davanın görülmekte olduğunu, iki dosya arasındaki bağlantı nedeniyle işbu dava dosyasının sözü geçen dosya ile birleştirilmesi gerektiğinden ve iddiaların yersiz olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... vekili birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; müvekkilinin tüm defter ve belgeleri kooperatife teslim ettiğini, müvekkilinin kooperatifin ve bir kısım aidat ödemeyen üyelerin borçlarını ve ödemelerini finanse ettiğini, müvekkilinin bir kısım üyelerden tahsil etmediği halde tahsil etmiş gibi göstererek tahsil edilmeyen aidatları kooperatif kayıtlarına geçtiğini, kooperatif üyeleri arasındaki sızlanmayı önlemek için böyle yaptığını, Konya Ticaret Mahkemelerinde ve Konya 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde benzer iddialara dayalı davalar olduğunu, tüm davalar incelendiğinde savunmalarının gerçek olduğunun ortaya çıkacağından bahisle müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalılar ... ve ... birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden cevap dilekçesinde; davacı kooperatifin 1987 yılında kurulduğunu, 2004 yılından sonra yönetime seçildiklerini ve kooperatifin canlandığını, davalı ...' ın tüm işleri takip ettiğini, bir kısım üyelerden tahsilatlar yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterildiğini, bir kısım kooperatif borçlarının kendileri tarafından ödendiğini, tüm defterlerin ve belgelerin yeni yönetime teslim edildiklerinden bahisle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ana dava ve birleşen ████████ Esas sayılı dava yönünden; davalı kooperatif yöneticilerinin yasada düzenlenen işlem yasağına aykırı olarak yönetici oldukları dönemi kapsar şekilde düzenledikleri bonolar sebebiyle davacı kooperatiften bir alacaklarının olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle ana dava ve birleşen ████████ Esas sayılı dava dosyası yönünden davanın reddine; birleşen Konya (kapatılan) 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası yönünden; kesinleşen ceza mahkemesi kararı ve davacının kötü niyetle iktisap olgusunu ispatlayamaması sebebiyle birleşen davanın reddine, dava konusu icra takibinin tedbiren durdurulduğu ve böylece İİK'nın 72. maddesinde belirtilen şartların oluştuğu gerekçesiyle de davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine; birleşen ████████ esas sayılı davası ve birleşen ████████ esas sayılı davası yönünden; kasa açığı olarak eski yöneticilerden tahsili gereken paranın davalıların yönetim kurulu üyeliği yaptığı dönemde gerçekleştiğinin ve meydana gelen zarar ile davalıların eylemleri arasında uygun illiyet bağı bulunduğunun kanıtlanması ve bununla birlikte davacı tarafça kasa açığının ne zaman, ne şekilde ve hangi tutarda olduğuna dair şüpheye mahal bırakmayacak delilerin sunulması gerektiği, davalıların yönetim yetkilerinin sona erdiği tarihte kasa açığı bulunduğunun açık ve tereddütsüz olarak ispat edilemediği gerekçesiyle birleşen ████████ Esas sayılı davanın reddine; dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ve ceza dava dosyasının içeriği dikkate alındığında davalılara takip ücreti adı altında bir ödeme yapıldığına ilişkin kooperatif defter ve kayıtlarında herhangi bir bilgi bulunmadığı, genel kurulca karar alınmasa dahi davalılara huzur hakkı ödenmesinin gerektiği, davalıların huzur hakkından feragatlerine yönelik olarak bir dilekçe ve beyanlarının bulunmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan birleşen ████████ Esas sayılı davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacının birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasına, davacının birleşen Konya 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ve birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyalarına, davalı ...'ın asıl dosyaya, davalı ...'ün birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasına yönelik istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ████████ Esas sayılı dosyasına yönelik temyiz dilekçesinde; davalıların müvekkil kooperatifin eski yöneticileri olduğunu, yönetim kurulu üyeliğinin icrası sırasında huzur hakkı adı altında kendilerine ödemeler yaparak kooperatifi zarara uğrattıklarını, huzur hakkı yönünde kooperatif genel kurulunda alınmış bir karar olmadığını, davalıların kooperatiften takip ücreti adı altında %10 ücret almalarının ve ücretle kooperatif işini takip etmelerinin yasaklandığını, bu hususun yasalara aykırı olduğu için bunu bilen davalıların zabıtlara yazdırmadıklarını ancak %10 takip ücreti almaya devam ettiklerini, 24.05.2012 tarih ve 16 ve 17 no'lu ekli karar suretleri incelendiğinde davalıların kooperatifi nasıl yönettiklerinin, paraları nasıl harcadıklarının ortaya çıkacağını, davalıların masraf olarak hiçbir belge ve kayıt almadan, teklif almadan, sözleşme yapmadan iş yaptıklarını, kooperatifi keyfi olarak yöneterek zarara uğrattıklarını, davalı eski yöneticiler ile ... inşaat yapım işlerini takip eden ...' ın birlikte hareket ettiği ve kooperatife karşı suç işlediği için hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, kooperatifin bazı işlerini ... Ticaret Ltd. Şti.'ye yaptırdıkları halde bu şirktle sözleşme yapmadıklarını, bu şirkete 660.000,00 TL para ödedikleri halde belge ibraz edemediklerini, ... Ltd. Şti'nin ortağı yöneticisi ... tarafından kendi şahsı adına kooperatif aleyhine açılan dava dosyasına cevap vermediklerini, defterleri ibraz etmediklerini, vekil tayin edilen avukatın dahi davayı takipsiz bıraktığını ve temyiz edilmeden kesinleştirildiğini, davalıların kooperatif harcamalarında hep avans hesabını kullandıklarını, davalılar ..., ... ve ...'ün kooperatifi zarara sokan eylemlerinden dolayı yapılan suç duyurusu sonucu Konya 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ███████ Esas, ███████ Karar sayılı dava dosyasında görevi kötüye kullanma suçundan dolayı ceza verildiğini ve cezaların onandığını, mahkemenin eksik inceleme yaptığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, asıl dava ile birleşen Konya 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas ve birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı davalarında menfi tespit istemlerine, birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı davasında kooperatifin eski yönetim kurulu üyesi olan davalıların sorumluluğuna dayalı tazminat talebine, birleşen Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı davasında ise kooperatifin eski yönetim kurulu üyesi olan davalıların sorumluluğuna dayalı tazminatın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Temyiz harcı temyiz eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.