makarna ihracatından doğan fatura borçlarının usd olarak tahsili ve faiz talebiyle açılan itirazın iptali davasında, davalı tarafın euro çekle ödeme iddiaları ve borcun miktarı üzerine uyuşmazlık.

Makarna ihracatından doğan fatura borçlarının USD olarak tahsili ve faiz talebiyle açılan itirazın iptali davasında, davalı tarafın Euro çekle ödeme iddiaları ve borcun miktarı üzerine uyuşmazlık.

Özet: Davacı şirket, davalı aracılığıyla gerçekleştirdiği makarna ihracatına ilişkin faturaların vadesinde ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederek, davalı tarafından borç kabul edildiğini ve faturalarda günlük %40,3 oranında akdi faiz işletileceği şartının bulunduğunu belirterek 299.844,51 ABD Doları tutarındaki alacağın tahsilini istemiş; davalı ise, faturaların Türk Lirası cinsinden düzenlendiğini, ABD Doları ödeme konusunda bir mutabakat olmadığını ve talep edilen Türk Lirası tutarın Euro çeklerle ödendiğini savunarak takibe itiraz etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2017

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı ... A.Ş.'nin ...'da mukim, makarna üretimi ve ihracat işleriyle iştigal etmekte olan bir şirket olduğunu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin ... tarih ve ... sayılı nüshasının ... ve ... numaralı sayfalarında da ilan edildiği üzere, davacı Şirketin ...Tic. A.Ş. olan unvanı, 07.02.2017 tarihinde ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne tescil ettirildiği üzere ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul'da alınan karar ile ... A.Ş. olarak değiştiğini, davacı şirket, ürettiği makarnaların ..., ...gibi ülkelere ihracatı için davalı...Şti. ile ticari ilişki kurduğunu, bu bağlamda, 17,07.2014 tarihli ve ... numaralı faturaya konu toplam 73.920 KG makarna ...'ne 14.01.2015 tarihli faturaya konu toplam 43.100 KG makarna Kamerun'a 22.04.2015 tarihli faturaya konu toplam 2.600 KG şehriye ...'ye ihraç edildiğini, taraflar arasındaki anlaşma uyarınca, her bir faturada ödeme tarihi belirlendiğini ve gününde ödenmeyen faturalara günlük 40,3 oranında faiz uygulanacağı faturaya işlendiğini, davalı ..., söz konusu faturalara karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı gibi ihtirazı bir kayıt da koymadığını, ancak, davalı ..., davacı ...'ya faturalardan doğan borçlarını ödeme tarihlerinde ödemediğini, öte yandan, davacı şirket, denetçi firması tarafından hesaplarının olağan denetimi gereği 30.06.2016 tarihi itibariyle kendilerine ait bakiyelerin bildirilmesini istediğini, davalı ..., davacıya gönderdiği cevap ile, davacı şirkete tüm ticari ilişkileri kapsamında 22.08.2016 tarihi itibariyle 358.773,02 ABD doları tutarında borçlu olduğu konusunda mutabık olduklarını kabul ve ikrar ettiğini, ancak bu beyana rağmen, davacı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, nitekim bu durum tarafların ticari defterleri üzerinde yapılacak incelenmesi ile de ortaya çıkacağını, davalı ..., açıkça kabul ve ikrarına rağmen, bugüne kadar davacı şirkete olan borcunu ödemediğini, davalı ...'dan alacağını tahsil edemeyen davacı şirket, 82.359,88 ABD Doları asıl alacağı ve bu alacağa takip tarihine dek işlemiş olan 217.484,63 ABD Doları faizinden oluşan toplam 299.844,51 ABD doları haklı alacağının tahsili için 02.06.2017 tarihinde ... 22. icra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası tahtında ... aleyhine icra takibi başlatmak mecburiyetinde kaldığını, ancak davalı..., 09.06.2017 tarihinde vekili aracılığıyla haksız biçimde tüm ferileriyle birlikte borca itiraz etmekle takibin durmasına sebebiyet verdiğini belirterek ... 22. icra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasından vaki itirazın iptali ile takibin devamına 299.844,51 ABD dolarının, asıl alacağa her bir ilgili faturada yer alan ödeme tarihinden itibaren fili ödeme gününe dek işleyecek günlük 40,3 akdi faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, ödeme emrine haksız ve kötü niyetle itiraz eden davalının icra ve iflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fikrası uyarınca hükmolunan meblağın 420'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerine yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı tarafça 17.07.2014 tarih ... nolu 116.765,34 TL, 14.01.2015 tarih ... nolu 73.158,65 TL 22.04.2015 tarih ... nolu 4.926,40 TL olmak üzere toplam 194.850,39 TL meblağlı 3 adet faturaya istinaden, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile, 299.844,51 USD üzerinden, icra takibi başlatıldığını, takibe yasal süre içerisinde yapmış olduğu itiraz neticesinde takip durdurulduğunu, alacaklı tarafça da mahkemeniz nezdinde itirazın iptali davası açıldığını, açılan bu dava tamamıyla haksız ve hukuki mesnetten uzak olduğunu, davacının icra takibine konu alacağına dayanak yapmış olduğu faturalar TL üzerinden olduğunu, fatura bedellerinin dolar üzerinden ödeneceğine dair, taraflar arasında bir mutabakat ve ya anlaşma bulunmadığını, bu nedenle öncelikli olarak fatura bedellerinin dolar olarak talep edilmesini kabul etmediğini, takibe konu faturalar nedeniyle, davalı şirketin, davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, zira taraflar arasında, fatura bedellerinin dolar olarak ödeneceği hususunda herhangi bir şart ve anlaşma bulunmamakla birlikte, davacının talep etmiş olduğu faturalar bedelleri toplamı olan 194.850,39 TL karşılığı olan 82,359,88 USD davalı şirket tarafından o dönemde EURO çek koçanı müsait olduğundan çapraz kurdan hesaplanarak ekte sunmakta olduğu muhatabı ... Bankası A.Ş, ... Şubesi, keşide tarihi 26.10.2016, keşidecisi ...Şti. olan ... nolu 23.747,45 EURO meblağlı muhatabı ... Bankası A.Ş. ...Şubesi, keşide tarihi 19.11.2016, keşidecisi ... Şti. olan ... nolu 45.286,86 EURO meblağlı 2 adet çek karşılığı ödendiğini, dolayısıyla davalı şirket, takibe konu faturaların bedellerini davacı şirkete eksiksiz olarak çek karşılığı ödendiğini, bu faturalar karşılığında davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, ticari ilişkiden kaynaklanan icra takibine vaki itirazın iptali koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti talebine ilişkindir.

Mahkememizce ... 22. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; alacaklı ...A.Ş. Tarafından ...Ltd. Şti. aleyhine 22.04.2015 tarihli ... numaralı, 14.01.2015 tarihli ... numaralı ve 17.07.2014 tarihli ... numaralı faturalardan kaynaklı olarak 1.690,00-USD asıl alacak, 3.410,37-USD geçmiş gün faizi, 29.739-USD asıl alacak, 69.251,95-USD geçmiş gün faizi, 50.930,88-USD asıl alacak ve 144.822,31-USD geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 299.844,51-USD'nin takip tarihi olan 02.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek günlük 3/1000 oranında faizle birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafça 09.06.2017 tarihinde borca ve fer'ilerine itiraz edildiğinden takibin durduğu, işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce verilen ... E.K. sayılı █████/2024 tarihli karar ile "...Davanın usulden reddine..." şeklinde karar verilmiş, kararın istinafı neticesinde İstanbul İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin13. Hukuk Dairesi'nin ...E.K. sayılı █████/2025 tarihli ilamı ile "...Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece davacı tarafından icra takip dayanağı olarak düzenlenen faturaların TL olarak düzenlendiği ve TL alacağının döviz cinsine çevrilerek talep edilmesinin mümkün olmadığı ve usulüne uygun takip başlatılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. Ancak davacı tarafından icra takip dayanağı olarak sunulan faturaların dayanağı olarak sunulan proforma faturaların USD cinsinden düzenlendiği, asıl faturaların TL olarak düzenlenmekle birlikte sol alt köşesinde proforma USD fatura bedelinin yazıldığı ve 1 USD'nin TL karşılığının gösterildiği, davalı tarafından faturalara itiraz edilmediği, yine dava dilekçesi ekinde sunulan mutabakat yazısında davalının USD cinsi borçlu olduğunu kabul ettiği, taraflar arasındaki aynı ticari ilişkiye fakat farklı faturaya dayalı davacının açtığı itirazın iptali talepli davada yapılan yargılamada davalının incelenen ticari defter ve kayıtlarında davacı ile olan ticari ilişkisini USD, EURO ve TL tuttuğunun ve davacıya USD cinsinden borcunun bulunduğunun tespit edildiği ve yargılama sonucunda davacı lehine USD alacağının hüküm altına alındığı ve kararın tarafların istinaf etmemesi üzerine kesinleştiği dikkate alındığında dava konusu fatura alacağına ilişkin tarafların USD üzerinden anlaşmaya vardığı ve ticari ilişkilerini döviz üzerinden yürüttükleri anlaşılmakla Mahkemece aksi gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi dosya kapsamı ile uyumlu olmayıp, davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

Sonuç itibariyle; davacının istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan sebep bakımından kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a4 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın kaldırma kararı doğrultusunda mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile;

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2024 tarih ve ... Esas ve ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kaldırılmasına..." karar verilmiş, yargılamaya mahkememizin ... esas sırası üzerinden devam edilmiştir.

Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; somut olayda davacı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası davalı aleyhine 17.07.2014 tarihli ... numaralı 116.765,34 TL; 14.01.2015 tarihli ... numaralı 73.158,65 TL ; 22.04.2015 tarih ... nolu 4.926,40 TL tutarlı olmak üzere toplam 194.850,39 TL tutarındaki 3 adet faturaya istinaden 299.844,51 USD bedelli icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizin █████/2024 tarihli ve...Esas, ... Karar sayılı kararıyla davacı tarafından icra takip dayanağı olarak düzenlenen faturaların TL olarak düzenlendiği ve TL alacağının döviz cinsine çevrilerek talep edilmesinin mümkün olmadığı ve usulüne uygun takip başlatılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. İstanbul İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin ... E.K. sayılı █████/2025 tarihli ilamı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına ve yukarıda yer verilen gerekçe ile davacının döviz cinsinden talepte bulunmasının mümkün olduğuna dair karar verilmiştir. Bu çerçevede, kaldırma ilamı öncesinde yapılan yargılama neticesinde tarafların ticari defterlerinin incelendiği, bilirkişi heyeti tarafından kök ve ek raporlar düzenlendiği, tarafların itirazlarının incelendiği görülmektedir. Somut olayda, taraflar arasında ticari ilişkinin varlığına ve düzenlenen fatura içeriklerine yönelik bir ihtilaf bulunmamaktadır. Mahkememiz tarafından yargılama kapsamında açıklığa kavuşturulması gereken iki husus bulunmaktadır. Birincisi, davacı tarafından anılan icra takibi kapsamında 299.844,51 USD talep edilmektedir. Bunun 82.359,88 USD kısmı asıl alacak, kalan bakiyesi ise geçmiş dönem işlemiş faize ilişkindir. Davacı tarafından davalının anılan bakiyeye ilişkin temerrüte düşürüldüğüne ya da taraflar arasında muayyen bir ödeme günü belirlendiğine dair dosya kapsamında sunulmuş yazılı bir belge ya da ihtarname bulunmadığından, takip öncesi borçlu temerrütünün oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Bu nedenle, davacının takip öncesi işlemiş faiz talebinde bulunamayacağı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan davalı taraf, detayları cevap dilekçesinde ve bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ... numaralı ve 23.747,45 Euro tutarlı; ... numaralı ve 45.286,86 Euro tutarlı iki çek ile çapraz kurdan hesaplanmak ve mutabık kalınmak suretiyle borcunu ödediğini, davacıya anılan faturalar kapsamında borcunun bulunmadığını belirtmiştir. Mahkememizce bilirkişi marifetiyle taraf defterlerinin incelenmesinde, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacak tutarının 76.261,10-USD olduğu, davalının anılan çekleri kendi ticari kayıtlarına söz konusu faturalar kapsamında cari hesap ödemesi olarak kayıt ettiği, ancak davacı ticari kayıtlarında bunların mevcut olmadığı, taraflar arasında anılan çek bedelleri kapsamında cari hesaba ya da uyuşmazlık konusu faturalara yönelik bir ödeme yapıldığına dair yazılı mutabakat bulunmadığı, davacının bu iddiayı kabul etmediği görülmektedir. Nitekim, anılan çek bedellerinin USD karşılıkları ile fatura bedelleri de tam olarak örtüşmemektedir. Bu nedenle, davalının anılan çekler ile davacıya olan borcunu ödediği ve bakiye borcunun bulunmadığı yönündeki savunması yerinde görülmemiş; Davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalının ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 76.261,10-USD üzerinden ve asıl alacağa 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı uygulanmak kaydıyla devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalının ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 76.261,10-USD üzerinden ve asıl alacağa 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli USD mevduata verdiği en yüksek faiz oranı uygulanmak kaydıyla devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,

Hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki TL karşılığına tekabül eden 269.941,42-TL'nin %20'si üzerinden hesaplanan (1,00-USD = 3,5397) 53.988,28-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 19.025,23-TL nispi harçtan peşin alınan 18.700,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 324,30-TL nispi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 6.400,00-TL bilirkişi ücreti, 763,40-TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 7.163,40-TL üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.821,91-TL ile 18.736,93-TL harç gideri olmak üzere toplam 20.558,84-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 44.562,11-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 126.316,86-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince davacıya iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2025

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza