istanbul 21. asliye ticaret mahkemesinde, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve ikame araç bedeli zararlarının sigorta şirketinden tazminine ilişkin yargılamanın özeti.

İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinde, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve ikame araç bedeli zararlarının sigorta şirketinden tazminine ilişkin yargılamanın özeti.

Özet: Bir trafik kazası sonrası açılan tazminat davasında davacı, sigortalı aracın tam kusurlu olduğu kazada kendi aracında oluşan ciddi değer kaybı ve 21 günlük ikame araç kullanım bedelinin ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep ederken; davalı sigorta şirketi ise, dava öncesinde davacıya 14.834,91 TL değer kaybı ödemesi gerçekleştirdiğini, sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacının geçmiş hasar kayıtlarını sunmadığını ve bilirkişi incelemesinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına uygun yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin █████/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalanmış bulunan ... plaka sayılı aracın 01.02.2022 tarihinde İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesi 14. Sokak mevkünde müvekkilinin ... plakalı aracına kusurlu bir şekilde çarpmak suretiyle hasara sebep olduğunu, bu esnada araç sürücüsü ... iken aracın resmi olarak adına kayıtlı bulunduğu kişi ise ... ... olduğunu, davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsü tamamen kusurlu olup müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, müvekkilinin aracında ciddi bir değer kaybı ve hasar meydana geldiğini, müvekkilinin aracı ...markalı olduğunu, aracın kaza tarihinde boyasız, tramersiz olduğunu, değişen herhangi bir parçası ve hiçbir şekilde bir hatası, eksiği bulunmadığını, dava konusu olaydan sonra müvekkilin aracına hasar kaydı işlenmiş olduğunu, ciddi değer kaybına uğradığını, bunun üzerine davalılardan ... Sigorta A.Ş'ye zararın giderilmesi amacıyla başvuru yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketi tarafından bize herhangi bir cevap verilmediğini, davalı şirket sigortalısının aracının sürücüsünün kusurunun tam olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Gerçek zarar ilkesi gereğince Müvekkilime tam ve eksiksiz ödeme yapılması gerektiğini, kaza sebebiyle müvekkili aracını servise götürdüğünü ve 21 gün aracını kullanamadığını, bu sebeple ticari ikame araç bedelinin maddi zarar kapsamında ödenmesi gerektiğini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybı için şimdilik 900,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan Müştereken ve müteselsilen tazminine (davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere), kısmi olarak şimdilik 100 lira araç ikame bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine (davalı sigorta şirketi açısından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere), yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekilinin █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracın 01.02.2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazasında hasarlanan ... plakalı araçta meydana geldiği iddia olunan değer kaybının karşılanması talebiyle müvekkili şirket aleyhine işbu dava ikame edildiğini, poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 50.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, Uyuşmazlık öncesinde müvekkili şirketçe 28.11.2022 tarihinde 14.834,91-TL tutarında değer kaybı tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, başvuru öncesinde yapılan ödemelerle müvekkili şirketin bakiye teminat limiti 35.165,09-TL tutarında olduğunu, müvekkili şirketçe huzurdaki başvuru öncesi yapılan ödemelerle, davacının değer kaybı zararı tamamen karşılandığını, talebe konu aracın hem yaşı hem kullanım türü itibariyle müvekkili şirketçe objektif hesaplama gerçekleştirilmiş ve işbu hesaplamaya istinaden ödeme yapıldığını, dava dilekçesi eklerinde aracın geçmiş hasar kayıtları/ağır hasar kaydına ilişkin herhangi bir evrak mevcut olmadığını, aracın tramer sorgusu yapılıp, geçmiş hasarlağır hasar sorgusunun dosyaya sunulması gerektiğini, Uyuşmazlık öncesi müvekkili şirkete yapılan başvuruda da bu belgeler ibraz edilmediğini, Anayasa mahkemesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının yalnızca bazı maddelerini iptal etmiş olup, iptal edilmeyen maddelerin, değer kaybının hesaplanması ve değerlendirilmesi süreçlerinde uygulanması gerektiğini, kaza tarihi itibariyle, yürürlükte bulunan Genel Şartlar uyarınca, yapılacak olan bilirkişi incelemesinde tazminat hesabında er alan unsurların dikkate alınması gerektiğini, Trafik Sigortası Genel klik Yapılmasına Dair Genel Şartlar ile Değer Kaybı Hesaplaması için öngörülen formüle uygun olarak değer kaybı bedelinin hesaplanabilmesi için, araçta meydana gelen hasar miktarının bilinmesi ve buna göre hasar boyutu katsayısının tespit edilmesi gerektiğini, kaza tarihi 01.02.2022 olup, kaza tarihindeki aracın rayiç değerine yönelik piyasa araştırması yapılmalı eğer araştırmadan bir sonuç alınamıyor ise enflasyon ve ikinci el piyasasındaki ekiler gözetilerek bir hesaplama yapılmasını talep ettiklerini beyanla müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirilmemesi (aracın geçmiş hasar ve ağır hasar sorgularının şirkete başvuruda sunulmamış olması) nedeniyle işbu hususun tamamlanamaz dava şartı olması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm kurulmasını, müvekkili şirketçe başvuru öncesinde, değer kaybı tazminatı yönünden ödeme yapılarak başvuranın bu husustaki tüm zararının giderilmiş olması nedeniyle, aksini ispatlar hiçbir delilin dosyada mevcut olmaması nedeniyle başvurunun reddine yönelik hüküm tesis edilmesini, aksi taktirde, ZMSS Genel Şartlar uyarınca hesaplama yapılmasını, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınmasını, Yargıtay içtihatları doğrultusunda üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın atanmasını, karşı vekalet ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Karşı tarafın istediği tazminatın gereğinden fazla olduğunu, kazada oluşan hasarı kasti ve kötü niyetli olarak gereğinden fazla gösterdiğini, amacı fazla haksız kazanç elde etmek olduğunu, kazanın büyütüldüğünü, arabanın bu kadar yatmasını gerektirecek boyutta ve büyüklükte bir kaza olmadığını, ikame bedeli gerektirecek bir husus bulunmadığını, kısa sürede tamiri olabilecek bir hasar iken, trafik sigortacısına hasar karşılandığını ve belirtilen büyükte olmamasına karşın, maddi çıkar amacı ile istenen talepleri kabul etmediğini, taraflar olarak istenen bedelleri kabul etmedikleri için işbu davanın açıldığını, araç 1-2 günde çıkabilecekken 21 gün yat ve ikame bedelinin istenmesinin art niyetli olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin adresi Bahçelievler/İstanbul olmakla, bu dava açısından yetkili mahkemeler Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının, ikame ettiği davanın niteliği "haksız fiil sebebiyle tazminat" davası olduğunu, davacının talebi zamanaşımına uğradığını, müvekkili aracın işleteni değil plaka sahibi olduğunu, aracın müvekkili tarafından belirli bir ücret karşılığında başka şahıslara kiralanmakta olup, aracın işleteni kendisi olduğunu, müvekkili plaka sahibi olması sebebiyle aracı işletmek isteyen şahıslara bir ücret kapsamında aracı kiraladığını, kabul anlamı taşımamakla birlikte, plakası müvekkiline ait araç ... Sigorta A.Ş.'de sigortalı olup, kusur durumuna göre zaten davacının tüm zararı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, davacının usuli şartları yerine getirmemiş olması halinde davacı taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacının, dava dilekçesinde anlattığı olaylar silsilesi eksik ve hatalı olduğunu, davacının tüm kusuru şoföre yükleyerek yaptığı değerlendirme de hatalı olduğunu, araç şoförünün beyanlarına göre davacının sokaktan aniden çıkması sebebiyle trafik kazası gerçekleşmiş olup, tarafların gerçek kusur durumu yapılacak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacak ve sonucuna göre Müvekkilin zaten aracı işleten sıfatı bulunmadığından müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının araçsız kaldığı sürede uğradığı zararları somut deliller ile ispatlaması gerektiğini, davacının servise giden aracından başka bir aracı var ise araçsız kaldığını iddia ettiği dönemde zarara uğraması da mümkün olmadığını, davacı her ne kadar 21 gün boyunca aracından yoksun kaldığını iddia etsede, emsal Yargıtay kararları uyarınca araç mahrumiyeti tazminatının hesaplanmasında önem taşıyan unsur “makul onarım süresi” kavramı olduğunu, bu hususta, TBK 50. Maddesi dikkate alınarak davaya ilişkin bir değerlendirme yapılmasınhı; aracın gerçekte kaç günde tamir edildiğine değil, aracın makul bir süre içerisinde tamir edilebilecek olması gereken süre göz önünde bulundurulmasını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Trafik uzmanı ... ve Makine Mühendisi ... tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli bilirkişi raporu,

-... Makine Mühendisi ... tarafından sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,

-İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 29902 sayılı █████/2025 tarihli kusur raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli talebine ilişkindir.

Yargıtay 4.HD'nin ██████████ Esas -█████████ Karar sayılı ilamında: "...araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre değer kaybının ve üzere hasar miktarlarının hesaplanması..." şeklinde ifade edilmiştir.

Yargıtay 4.HD'nin ██████████ Esas -██████████ Karar sayılı ilamında: "Trafik kazası sonucu aracında hasar oluşan kişi, ikame araç kiralamamış veya araç kiraladığına dair belgeyi sunmamış olsa dahi; araç mahrumiyet bedelini talep edebilir..." şeklinde belirtilmiştir.

Kusur incelemesi yapmak üzere İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 29902 sayılı █████/2025 tarihli kusur raporunda özetle; "...davacı ...'in, kusursuz olduğu, davalı ...'un, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,..." şeklinde belirlenmiştir.

Mahkememizce resen görevlendirilen ... Makine Mühendisi ... tarafından sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...dava konusu olayda davalı sürücü ...'un % 100 (Yüzdeyüz) oranında tamamen kusurlu olduğu, davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet zararlarının belirlenebilmesi için araçtaki hasara ilişkin belgelerin (doğru ekspertiz raporu veya hasar onarım faturası ve hasarlı araç fotoğrafları) dosyaya sunulması gerektiği, davacının talep edebileceği değer kaybı zararının 15.000,00 TL olduğu, davacının talep edebileceği araç mahrumiyet zararının 1.800,00 TL olduğu,..." yönünde kanaat bildirilmiş, ancak davalı Sigorta vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu dekontlar incelendiğinde, davacıya dava açılmadan önce █████/2022 tarihinde 14.834,91TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olup, davacının bilirkişi raporunda hesaplanan bedelden ödenen bedel çıkarıldığında bakiye 165,09TL bakiye değer kaybı alacağı bulunduğuna karar verilmiş, bunun yanında alınan bilirkişi raporunda kaza nedeniyle 1.800,00TL araç mahrumiyet bedeli hesaplanmış ve alınan bu raporun dosya kapsamında yer alan belgelerle uyumlu olduğu anlaşılmakla; davacının talep artırım dilekçesi ile bağlı kalarak davanın bu talep yönünden kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davanın KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile;

a)165,09TL bakiye değer kaybı alacağının davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan █████/2022 tarihinden işleyecek avans faizi ile, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)1.800,00TL araç mahrumiyet bedelinin, 100,00TL yönünden davalılar Murat ve ... müteselsilen sorumlu olmak üzere bakiye 1.700,00TL yönünden kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı Murat'tan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-)Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 427,60TL ve 29,04TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 158,76TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,

3-)Davacı tarafça yapılan 427,60TL başvurma harcı, 427,60TL peşin harç, 29,04TL ıslah harcı, 20.000,00TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafından oluşan 1.514,00TL olmak üzere toplam 22.398,24TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 16.301,43TL'nin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6100 sayılı HMK.nun 326/2 maddesi gereğince bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-)Yargılama aşamasında ödenmeyen 3.900,00TL ATK fatura bedelinin kabul-red oranına göre hesaplanan 1.061,58TL'nin davacıdan, 2.838,42TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak ile Hazineye irat kaydına,

5-)Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 1.965,09TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-)Davalılar kendilerini vekille temsil ettiklerinden hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 734,91TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

7-)Arabuluculuk ücreti olan 3.200,00TLnin kabul-red oranına göre hesaplanan 871,04TL'nin davacıdan, 2.328,96TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak ile Hazineye irat kaydına,

8-)6100 sayılı HMK.nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, tarafların yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır