İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde banka tarafından tahsilat sürecinde kaybolan çok sayıda çekin hasımsız iptaline yönelik davanın kararı.
Özet: Davacı bankanın, keşidecilerinden teslim alıp banka sistemine kaydettiği toplam on altı adet çekin, tahsil işlemleri sırasında kaybolduğunu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek bu çeklerin iptalini talep ettiği bu dava, başlangıçta tek bir çek için açılan bir dava ile daha sonra birleşen on beş adet çekin iptaline ilişkin ayrı bir dava ile birlikte görülmektedir; banka, kaybolan çeklerin iptali için Türk Ticaret Kanununun kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali hükümlerine dayanmakta olup, mahkeme, çeklerin yasal unsurlara haiz olup olmadığını ve iptal talebinin yetkili hamil tarafından yapılıp yapılmadığını değerlendirirken, davanın hasımsız niteliğini ve hamilin ortaya çıkması halinde istirdat davası imkanını da göz önünde bulundurmaktadır.

T.C.

İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
:████████ Esas
KARAR NO
:████████
DAVA
:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ
:█████/2025
BİRLEŞEN .... ATM ... ESAS SAYILI DOSYASI
KARAR TARİHİ
:█████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka tarafından keşidecisi ... olan █████/2025 vade tarihli 68.369,40-TL bedelli ve ... numaralı çek, teslim alınmış ve takiben banka personeli tarafında senedin banka sistemine girişi yapıldığını, çekin tahsil işlemleri sırasında kaybolduğu tespit edilmiş ve daha sonra bütün aramalara rağmen çek aslı fiziki olarak bulunamadığını, müvekkil banka yetkilileri tarafından senedin tahsil işlemleri sırasında kaybolduğu tutanağa bağlandığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
BİRLEŞEN .... ATM ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka tarafından keşidecisi ... A.Ş. olan 03.06.2025 vade tarihli 60.813,72 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan 08.07.2025 vade tarihli 100.856,88 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Endüstri Makine ve Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti. olan 30.07.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Parça Mak. Met. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 06.07.2025 vade tarihli 13.325,40 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Yapı ínşaat Ticaret Ltd. Şti. olan 30.06.2025 vade tarihli 60.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... olan 31.08.2025 vade tarihli 250.000 TL tutarlı ve .... numaralı çek, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan 02.07.2025 vade tarihli 39.896,40 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Madeni Eşya Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olan 03.06.2025 vade tarihli 370.500 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 23.08.2025 vade tarihli 100.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... / .../VKN: ... olan 31.07.2025 vade tarihli 24.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ...A.Ş. olan 14.08.2025 vade tarihli 104.242,99 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... /VKN: ... olan 21.07.2025 vade tarihli 70.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... A.Ş./... olan 31.07.2025 vade tarihli 200.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... A.Ş. olan 30.06.2025 vade tarihli 30.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan 17.06.2025 vade tarihli 11.102,40 TL tutarlı ve ... numaralı çeklerin teslim alındığını ve takiben banka personeli tarafında senedin banka sistemine girişi yapıldığını, çeklerin tahsil işlemleri sırasında kaybolduğu tespit edildiğini ve daha sonra bütün aramalara rağmen çek aslı fiziki olarak bulunamadığını, bu hususta müvekkili banka yetkilileri tarafından senedin tahsil işlemleri sırasında kaybolduğu tutanağa bağlandığını, bu sebeplerle; kargoda gönderim sürecinde toplu bir şekilde kaybolan 16 adet çek hakkında, çeklerden biri yönünden İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas dosyasında kıymetli evrak iptali davası açılmış olduğundan 15 adet çek yönünden açılan huzurdaki davanın, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas dosyası ile birleştirilmesine, Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde; yukarıda bilgileri verilen çeklerin ödenmemesi yönünde tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına akabinde söz konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardandır. Bu davalara ilişkin özel hüküm niteliğinde bulunan 6102 sayılı TTK'nin gerek 758. maddesi ve gerekse 763. maddesinde, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak istirdat davası açmak üzere süre verileceği öngörülmektedir.
Dava konusu çeklerin ibraz bilgilerinin bildirilmesi hususunda muhatap bankaya yazılan müzekkereye çeklerin ibraz edilmediğini bildirir yanıt verildiği görülmüştür.
Davacının yetkili hamili olduğu dava konusu çekleri elinde iken kaybettiğine dair yeterli kanaat oluştuğundan, TTK.nun 762. maddeleri gereğince çekin zayi edildiğine dair Ticaret Sicil Gazetesi aracılığı ile birer hafta ara ile 3 defa ilan yapılmış olup, yasal süre içerisinde, çekin Mahkememize herhangi bir hakiki ya da hükmi şahıs tarafından ibraz edilmediği anlaşılmakla davanın kabulü ile; davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Asıl ve Birleşen davanın KABULÜ İLE;
-... Bankasına ait, keşidecisi ... olan █████/2025 vade tarihli, ... numaralı, 68.369,40-TL bedelli çek,
-... Bankasına ait, keşidecisi ... Kalıp İmalat Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan 03.06.2025 vade tarihli 60.813,72 TL tutarlı ve ... numaralı çek
-... ait, keşidecisi ... Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan 08.07.2025 vade tarihli 100.856,88 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... Bankasına ait, keşidecisi ... Endüstri Makine ve Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti. olan 30.07.2025 vade tarihli 500.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ait, keşidecisi ... Parça Mak. Met. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 06.07.2025 vade tarihli 13.325,40 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ... Bankasına ait, keşidecisi ... Yapı ínşaat Ticaret Ltd. Şti. olan 30.06.2025 vade tarihli 60.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-...Bankasına ait, keşidecisi ... olan 31.08.2025 vade tarihli 250.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ... Bankasına ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan 02.07.2025 vade tarihli 39.896,40 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-...'a ait, keşidecisi ... Madeni Eşya Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olan 03.06.2025 vade tarihli 370.500 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ait, keşidecisi ... Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 23.08.2025
vade tarihli 100.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ait, keşidecisi ... / .../VKN
: ... olan 31.07.2025
vade tarihli 24.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... Bankasına ait, keşidecisi ...A.Ş. olan 14.08.2025
vade tarihli 104.242,99 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... Bankasına ait, keşidecisi ... /VKN
: ... olan 21.07.2025
vade tarihli 70.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-...'a ait, keşidecisi ... A.Ş./... olan 31.07.2025 vade tarihli 200.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ait, keşidecisi ... A.Ş. olan 30.06.2025 vade tarihli 30.000 TL tutarlı ve ... numaralı çek,
-... ... Bankasına ait, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan 17.06.2025 vade tarihli 11.102,40 TL tutarlı ve ... numaralı çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
2-Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Mahkememizce teminat karşılığında verilen ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararının kaldırılmasına,
6-Ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararı gereğince davacı tarafça yatırılan teminatın, HMK 392/2. maddesi uyarınca bir aylık yasal sürenin dolmasının ardından davacı tarafa iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN
7-Harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
10-Mahkememizce teminat karşılığında verilen ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararının kaldırılmasına,
11-Ödeme yasağı şeklindeki tedbir kararı gereğince davacı tarafça yatırılan teminatın, HMK 392/2. maddesi uyarınca bir aylık yasal sürenin dolmasının ardından davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!