ağır hastalık kaynaklı ehliyetsizlik, hile ve gabin iddialarıyla açılan, taşınmaz takası niteliğindeki satışın iptali ve tescili talepli hukuki uyuşmazlığın temyiz incelemesi.

Ağır hastalık kaynaklı ehliyetsizlik, hile ve gabin iddialarıyla açılan, taşınmaz takası niteliğindeki satışın iptali ve tescili talepli hukuki uyuşmazlığın temyiz incelemesi.

Özet: Davacı, ağır prostat hastalığının ayırtım gücünü etkilediği bir dönemde, emlakçı arkadaşı ile iş birliği yapan diğer davalılar tarafından aldatılarak değerli arsasını, iddia ettiğinden daha az değerli bir daire karşılığında sattığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil talep etmiş; ancak yargılama sürecinde Adli Tıp Kurumu raporuyla işlem tarihinde fiil ehliyetine sahip olduğu ve aldığı dairenin sattığı arsadan daha değerli olduğunun tespiti üzerine davası ilk derece mahkemesince iki kez reddedilmiş, son kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesiyle uyuşmazlık Yargıtaya taşınmıştır.

1. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; ağır prostat hastalığından ötürü ağrı kesici ve antidepresan ilaçlar kullanması sebebiyle ayırtım gücünün olmadığı dönemde, bu durumunu bilen emlakçı arkadaşı davalı ... ile fikir ve iş birliği içerisinde hareket eden davalılar ... ve .... tarafından aldatılmak ve zor durumundan yararlanılmak suretiyle çok değerli olan dava konusu Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki 18 45... parsel sayılı arsasını, daha az değerli olan ... Mahallesi 20 74... parseldeki 1 nolu bağımsız bölümün davacı adına alınması karşılığında davalı ...'a sattığını, para alış-verişi değil takas yaptıklarını, ehliyetsizlik, hile ve gabin sebebiyle inşaat şirketinden kendisine devredilen 1 nolu bağımsız bölümle davalı ...'a sattığı arsanın değeri arasında fahiş fark olduğunu ileri sürerek davalı ...'a sattığı 18 45... parsel sayılı arsanın davalı ... adına tapu kaydının iptali ile kendi adına tescilini, bu satış karşılığında ... İnşaat Şirketinden kendisine devredilen 201 74... parseldeki 1 nolu bağımsız bölümün önceki malik ... İnşaat Şirketine iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'in ... uzun zamandır emlakçılık yaptığını, davacı ile uzun süredir arkadaş olduklarını, dava konusu işlem tarihinde davacının akıl sağlığının yerinde olduğunu, tamamen davacının isteğiyle karşılıklı devirlerin yapıldığını, halen dava konusu bağımsız bölümde oturan davacının haksız menfaat temin etmeye çalıştığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar .. ve ... vekilleri benzer mahiyetteki cevap dilekçelerinde; davalı eşler ... ve ... sağlık sorunları nedeniyle ... arsa bulup ev yapmak istediklerini, davalı emlakçı ... aracılığıyla davacının arsasını almaya karar verdiklerini, ancak davacının hesabında para görünmemesini istemesi sebebiyle davalı ...'un davacının inşaat şirketinden almak istediği dairenin bedelini şirkete ödediğini, böylelikle dairenin davacı adına, arsanın da davalı ... adına aynı gün devredildiğini, davacının işlem tarihinde akıl sağlığının yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.11.2019 tarihli kararı ile; ... Devlet Hastanesinden alınan 14.03.2018, 20.04.20 19... .05.2019 tarihli sağlık raporlarına istinaden davacının işlem tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğu, işlem sırasında ehliyetsizlik, hile, hata ve gabin iddialarını ispata yarar delil veya emare sunmadığı, tanık göstermediği, davacının satın aldığı dairenin davalıya sattığı taşınmazdan daha değerli olduğu anlaşıldığından edimler arası oransızlık ve davacı zararına işlem bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KALDIRMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Kaldırma Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 18.02.2021 tarihli kararıyla; davacının reddi hakim talebine ilişkin iddiaları ispatlanamadığından işin esasına geçildiği, ehliyetsizlik iddiası yönünden Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulundan rapor alınması gerektiği, davacının ehliyetli olduğunun anlaşılması hâlinde hile ve gabin hukuksal nedenlerinin üzerinde durulması, taşınmazların keşfen saptanan değeri üzerinden eksik peşin harcın ikmâl edilmesi gerektiği gibi, 20 74... parsel sayılı taşınmazdaki davacıya 3. kişi tarafından satılan daire yönünden davacının eski malik ... Şirketi adına tescil talebinin husumet yönünden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesinde Kaldırma Kararı Sonrası Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; eksik harcın ikmâl edildiği, ehliyetsizlik iddiası yönünden davacının Adli Tıp Kurumuna sevk edilmesi ve diğer sağlık raporlarının değerlendirilmesi suretiyle hazırlanan Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun raporuna istinaden davacının işlem tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğu, davacının aynı tarihte dava dışı inşaat şirketinden satın aldığı dairenin değerinin davalı ...'a sattığı dava konusu arsasının değerinden daha yüksek olduğu, 20 74... parseldeki 1 nolu bağımsız bölüm yönünden ancak eski malik ... İnşaat Şirketi tescil talep edebileceğinden bu taşınmaz yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, irade bozukluğu hallerini etkileyebilecek hiçbir şartın gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içine davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun raporuyla davacının dava konusu işlem ve dava tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun belirlendiği, davacının yemin deliline dayanmaktan vazgeçtiği, davacının iradesinin fesada uğradığı ve hile iddialarının ispatlanamadığı, gabin iddiasını ispata yarar delil de bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının işlem tarihinde ehliyetsiz olduğunu, satış sırasında davacıdan sağlık raporu istenmesi gerektiğini, bunun sağlık raporlarıyla ispatlandığını, Adli Tıp Kurumu raporunda davacının işlem tarihinde ehliyetsiz olduğuna dair sağlık raporlarının ve çelişkilerin giderilmesine yönelik itirazlarının Mahkemece dikkate alınmadığını, taşınmaz değerleri arasında açık oransızlık olduğunu belirtip Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; ehliyetsizlik, hile ve gabin hukuksal sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut olayda, davacının Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 18 45... parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazını 03.07.2018 tarihli ... yevmiye sayılı satış işlemiyle 150.000 TL bedelle davalı ...'a sattığı, aynı gün içinde 1 ... yevmiye sayılı satış işlemiyle de dava dışı ... İnşaat Şirketinden .... Mahallesi 20 74... parseldeki mesken niteliğindeki 1 nolu bağımsız bölümün davacıya devredildiği, Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun 17.05.2023 tarihli raporuyla davacının dava konusu işlem ve dava tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun belirlendiği, raporun davacı vekiline 19.06.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilinin süresinden sonra 01.11.2023 tarihinde rapora itiraz dilekçesi sunduğu, davacının davalı ...'a devrettiği dava konusu arsanın keşfen saptanan değerinin ise 385.000 TL, davacının aynı gün içinde dava dışı inşaat şirketinden aldığı dairenin keşfen saptanan değerinin ise 415. 000 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.