Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin taşınmaz değer tespiti, faiz ve vekalet ücretine ilişkin kararının temyiz incelemesi.
Özet: Dava, imar planında lise alanı olarak ayrılan taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı gerekçesiyle bedelinin yasal faiziyle tahsilini talep etmektedir; ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrası istinaf mahkemesi, davalı idarenin itirazlarını kısmen kabul ederek kararı düzelterek yeniden hüküm kurmuş, taşınmazın arsa vasfıyla emsal kıyaslamasıyla değerlenmesine, faizin dava tarihinden işletilmesine ve özel bir yasal düzenleme gereği davalı lehine maktu vekalet ücreti belirlenmesine karar vermiş olup, bu karar taraflarca temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ
: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, ████████ KararDAVA TARİHİ
: 04.02.2023KARAR
: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ
: Antalya 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin paydaşı olduğu Antalya ili, ..., Mahallesi 252 57... parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planı ile lise alanı olarak ayrıldığını, davalı tarafça kamulaştırma işlemi yapılmadığını, bedel de ödenmediğini ileri sürerek taşınmazın el atılan kısmının bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından Antalya 3. İdare Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava temyiz aşamasındayken davadan feragat edilmesi üzerine ek kararla feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına kararı verildiğini, kararın kesinleştiğini, kesin hüküm itirazında bulunduklarını, taşınmazın imar planında okul alanı olarak tahsis edildiğini, sorumluluğunun ilgili yer belediyesinde olduğunu, müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, emsal kıyaslamasının doğru yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı idare mahkemesinde davadan feragat ettiğinden davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, taşımazın bedelinin yüksek belirlendiğini, tüm bedele dava tarihinden faize hükmolunmasınında yanlış olduğunu, emsal uygun emsal olmadığı gibi dava konusu taşınmazın değerli kabul edilmesinin de doğru olmadığını, taşınmazın imar uygulamasının Kepez Belediye Başkanlığı tarafından yapılması nedeniyle husumetin bu belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden faiz uygulanmasının ve taşınmazın takyidatlardan arındırılarak Hazine adına tescil edilmemesinin yerinde olmadığını, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın vasfı arsa olarak kabul edilmek suretiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, dava tarihi olan 22.03.2023 tarihi itibarıyla taşınmazın metrekare birim fiyatının 4.322,43TL olarak hesaplanmasının doğru olduğu, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp, faize de dava tarihi itibarıyla hükmedilmesinde, yargılama giderlerinin davalıdan tahsilinde, davacı yararına vekâlet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, dava konusu taşınmaza hukuken al atıldığından 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereği koşullarının varlığı halinde maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden davalı yararına maktu vekâlet ücretinin hüküm altına alınması gerektiğinden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ilave olarak nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı payının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı, imar planında Lise Alanı olarak ayrılmış olması nedeniyle 2942 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 ve 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü gözetildiğinde harca esas değer üzerinden belirlenen vekâlet ücretinin de maktu harca tâbi davalarda maktu alınması gerektiğinden, vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesinde isabetsizlik görülmemiştir.4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARTaraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.