12. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan, Serbest Tüketiciye Yönelik Elektrik Perakende Satış Hizmet Bedelinin Fazla Tahsil Edilmesi Nedeniyle Açılan Alacak Davası Gerekçeli Kararı.
Özet: Bir elektrik tüketicisi şirketin, elektrik dağıtım şirketine karşı açtığı davada, serbest tüketici statüsünde olmasına rağmen perakende satış hizmet bedelinin yüksek mahkeme kararlarıyla hukuka aykırı bulunan tüketim miktarına göre değil, sabit bir ücret olarak tahsil edilmesi gerektiği ilkesine aykırı şekilde 2015 yılı boyunca fazladan alındığını iddia ederek, bilirkişi raporuyla da teyit edilen haksız tahsilatların iadesini talep ettiği; davalının ise derdestlik ve hukuki yarar yokluğu gibi itirazlarla davanın reddini savunduğu, ancak bilirkişi raporunun davacı lehine 599.533,92 TLlik fazla tahsilat tespit ettiği, bu tutarın geri alınmasının amaçlandığı bir alacak davasıdır.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/9 Esas - ████████
T. C.A N K A R A12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARESAS NO
: 2025/9KARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, TTK hükümlerine göre kurulmuş bir tüzel kişi olduğunu, müvekkili şirketin, tesisleri için davalı şirketten elektrik enerjisi satın aldığını, davalı şirketin, müvekkili şirketin aldığı elektrik enerjisine istinaden elektrik faturaları düzenlediğini, davalı tarafça düzenlenen faturalarda, sayaç okuma ve faturalama hizmetlerine karşılık olarak perakende satış hizmet bedeli, tüketilen enerji miktarı üzerinden nispi ücret olarak tahsil edildiğini, 2011 Ocak – 2015 Aralık arası dönem için uygulanmak üzere 28.12.2010 gün ve 2999 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararı ile, 01.01.2011 tarihinden itibaren dağıtım şirketleri tarafından uygulanmasına karar verilen tarifelerin belirlendiği, 29.12.2010 gün ve 3002 sayılı Kurul Kararı ile de, 01.01.2011 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen 21 dağıtım şirketi için tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslar belirlendiğini, ... .... ... K. sayılı kararıyla "perakende satış hizmeti fiyatının abone başına sabit bir ücret olarak uygulanması gerektiğinden aksi yönde hüküm getiren, dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen 11. maddesinde ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesi hükmünün yansıtıldığı kısımlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesi ile Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 11. maddesinin ve dava konusu kararların bu Yönetmelik maddesine göre tesis edilen kısımlarının serbest tüketiciler yönünden iptaline karar verildiğini ve 13.05.2019 tarihinde kesinleştiğini, kesinleşen karar uyarınca müvekkili şirketten tüketim miktarına göre alınan; sayaç okuma, faturalama hizmetlerine karşılık olarak alınan bir bedel olan perakende satış hizmet bedelinin tüketim miktarına göre alınmasının hukuki dayanağının ortadan kalktığını, müvekkili şirketin de serbest tüketici olduğu 6446 sayılı Kanun ve dava konusu dönemde yürürlükte olan Serbest Tüketici Yönetmeliği çerçevesinde serbest tüketici olduğunun açık olduğunu ve kesinleşen iptal kararı kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin tüm abonelikleri kapsamında sabit PSH faturalama bedelinin hesaplamayı gerektirecek olması sebebiyle 2015 Ocak döneminden itibaren 2015 Aralık dönemi sonuna kadar davalı ile devam eden sözleşme süresi boyunca fazladan alınan PSH bedelinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi akabinde HMK m.107 gereği belirsiz olan alacak tutarının bilirkişi incelemesi ile belirli hale gelmesinden sonra artırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak şimdilik davalıdan 10.000-TL’nin, ödeme tarihlerinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi dava ve talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından aynı uyuşmazlık konusu ve taleple açılan derdest durumda bir davanın mevcut olduğunu, bu nedenle, davanın derdestlik itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, dava konusu edilen bedellerin dayanağı olan ... .... .... oluşan heyetten █████/2023 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.Mahkememizce █████/2023 tarihinde aldırılan bilirkişi heyeti raporuna göre; Davacıya ait abonelikle ilgili olarak dava dosyası kapsamında bulunan fatura suretleri ile tahsil edilen ve fazla ödenen PSH Bedelinin Danıştay ve Yargıtay kararları doğrultusunda davacıya iadesi gerektiğinin değerlendirildiği, davacı abonenin kendisinden haksız ve fazla tahsil edilen bedellerle ile ilgili olarak; dava kapsamında talep ettiği miktarın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL olduğu,Davalı tarafından sabit olarak alınması gereken sayaç okuma bedelleri düşüldükten sonra davacıdan fazladan tahsil edilen PSH bedelinin 508.079,59 TL ve KDV si 91.454,33 TL olmak üzere toplam 599.533,92 TL olduğu, davacı şirketin mevzuata uygun şekilde faturalara itiraz etmediği gibi itirazi kayıtla da ödeme yaptığına dair dosya kapsamında bir tespit bulunmadığı,Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun 1/1 madde hükmünde KDV ye tabi faaliyetlerin, 24ncü maddesinde matraha dahil unsurların açıklandığı, KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (I/C-1.1.2) bölümünde ise fazla ve yersiz ödenen KDV 'nin iadesine ilişkin açıklamalar bulunduğu, elektrik tüketim bildirimlerinde yer alan PSH bedelinin 3065 sayılı Kanunun 24ncü maddesine göre KDV matrahına dahil olduğu, bu bedelin mahkeme tarafından aboneye iade edilmesine karar verilmesi halinde, bu bedel üzerinden alınan KDV tutarının da yersiz ödenen KDV haline dönüşeceği,27.09.2012 tarihli ve 28424 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4019 sayılı ... Kurul Kararı "Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerinin Hukuki Ayrıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar" ın Madde-1 hükmünde belirtildiği üzere ... tarafından yayınlanan "Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler Tarafından Dağıtım Ve Perakende Satış Faaliyetlerinin █████/2013 Tarihinden İtibaren Ayrı Tüzel Kişilikler Altında Yürütülmesine İlişkin Usul Ve Esaslar" çerçevesinde; madde-3/ç ve madde-3/ğ hükümlerinde belirtildiği şekilde 6102 sayılı TTK'nın 173 ve 159. maddelerinde belirtilen ve bölünme sözleşmesinin onaylanmasına ilişkin karar ile kısmi olarak bölünmüşlerdir. TTK 'nun 176/1.maddesinde ise "bölünme sözleşmesi veya bölünme planıyla kendisine borç tahsis edilen şirket, bu suretle birinci derecede sorumlu bulunan şirket, alacaklarının alacaklarını ifa etmezse, bölünmeye katılan diğer şirketler, ikinci derecede sorumlu şirketler, müteselsilen sorumlu olurlar." denildiğini, bu hüküm gereğince davalı şirket BAŞKENT EDAŞ ile dava dışı BAŞKENT EPSAŞ' ın dava konusu bedellerin davacıya geri ödenmesinden müteselsilen sorumlu olacaklarını rapor etmişlerdir.Mahkememizin ████████ esas sayılı dosyası █████/2023 tarihinde karara çıkmış, verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiş ve ...BAM 24. HD'nin █████/2024 tarih █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olup, dosyanın mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.İstinaf ilamı sonrası bilirkişiler Yeşim İlimoğlu, Adnan Akboyraz ve Gülçin Cihaner'den █████/2025 tarihinde bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır.Davacı vekili harcını ikmal ettirerek █████/2023 tarihli talep arttırım dilekçesi ile; başlangıçta talep ettiği 10.000,00 belirsiz alacak tutarını 589.533,92 TL yükselterek toplamda 599.533,92 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davacı vekilinin sunduğu talep arttırım dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.Dava, elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklı fazladan tahsil edilen PSH bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.Müzekkere cevapları, abonelik sözleşmesi, ödeme ve fatura belgeleri, tarafların ticari kayıtları ve getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.Yukarıda belirtilen ...BAM 24. HD'nin █████/2024 tarih █████████ esas ve █████████ karar sayılı ilamında; "...İlk derece mahkemesince elektrik mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesaplama bilirkişilerinden oluşan heyetten rapor alınmış, neticeten davacının talebi ile de bağlı kalınarak hüküm tesisi yoluna gidilmiş ise de, Ocak 2015-Aralık 2015 tarihleri arasındaki dönem için iadenin gerekip gerekmediği konusunda açıklama içermeyen 28.08.2023 tarihli rapora göre hüküm tesisi yoluna gidilmesi doğru görülmemiştir.Bu itibarla; ilk olarak mahkemece dosya kapsamında görev almayan alanında uzman elektrik ve elektrik-elektronik mühendislerinden oluşturulacak tek sayıda bilirkişi heyetinden, davalının davaya yönelik aşamalarda ileri sürdüğü itirazları da karşılar nicelik ve nitelikte rapor alınması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz ek rapora göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.Bu durumda, mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle, (diğer hususlar incelenmeksizin) davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nun 353/1-a,6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde gerekçeye yer verilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına hükmolunmuştur.İstinaf ilamı doğrultusunda mahkememizce belirlenen elektrik-elektronik mühendislerinden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış olup, bilirkişiler Yeşim İlimoğlu, Adnan Akboyraz ve Gülçin Cihaner tarafından sunulan █████/2025 tarihli heyet bilirkişi raporuna göre; Davacı şirketin davalı şirketten Ocak 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında ödemiş olduğu PSH bedelini talep ettiği,6719 sayılı yasa ile değişik 6446 sayılı yasanın 17. maddesi d fıkrası ile PSH bedelinin perakende satış bedeli içinde yer aldığı ve bu hükmün serbest olmayan tüketiciler için geçerli olduğu, 6446 sayılı yasanın değişik 17.(f) bendi uyarınca serbest tüketicilerden tedarikçisini seçmeyenlerle ilgili ...'ca dava öncesi dönemlerde uygulamaya konulmuş bir son kaynak tarifesi bulunmadığı, ... tarafından uygulamaya konulan tarifelerde yer alan PSH birim bedellerinin serbest tüketiciler için uygulanma kabiliyetinin bulunmadığı, 6719 sayılı yasa ile getirilen değişikliklerin PSH bedeli açısından bir değişikliğe neden olmadığı,Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 20.Maddesinde “a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketiciler, b) Bir önceki takvim yılına ait toplam elektrik enerjisi tüketimleri serbest tüketici limitini geçen tüketiciler, c) İçinde bulunulan yılda gerçekleşen toplam elektrik enerjisi tüketimleri serbest tüketici limitini geçen tüketiciler d) İçinde bulunulan yılda serbest tüketici limitini geçeceğini görevli tedarik şirketine taahhüt eden ve bağlantı anlaşmasındaki bağlantı veya sözleşme gücü dikkate alınarak hesaplanan tüketim değeri serbest tüketici limitini geçen yeni tüketiciler.” koşullarından herhangi birini sağlayan tüketicilerin serbest tüketiciler olarak kabul edileceğinin belirtildiği,Davacının Ocak 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında yani tüketim yılında gerçekleşen toplam elektrik enerjisi tüketimleri 192.746.206,80 kWh olup yıllık serbest tüketici limiti olan 4.000 kWh/yıl miktarını geçtiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 20.maddesinin c) ve d) bendi maddelerini sağladığı, davacının serbest tüketici olarak değerlendirilebileceği, son kaynak tarifesinin yayımlandığı 2016 yılı başına kadar iade talebinin yerinde olacağının değerlendirildiği,Davacıya 4002371616 tesisat numaralı abonelik için PSH ve sayaç okuma bedeli fazla tahsilat miktarı KDV dahil 599.763,03 TL olduğunun hesaplandığı rapor edilmiştir.Yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemesi kararında Ocak 2015-Aralık 2015 dönemleri arasındaki PSH bedellerinin iadesinin gerekip gerekmediği konusunda 28.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda bir açıklama bulunmadığı belirtilse de bahse konu bilirkişi heyet raporunun sonuç kısmında ve 10. sayfasında davacıya iade edilmesi gerektiği bildirilerek davacıdan fazlaca alındığı belirtilen PSH bedellerinin hesap edildiği, diğer yandan HMK uyarınca takdiri delil sayılan bilirkişi raporunda bu belirleme yapılsa dahi bu bedellerin iadesi talebini hukuki açıdan tartışıp uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasının hakimin sorumluluğunda olduğu, mahkememizin 19.12.2023 tarihli gerekçeli kararında da bu hukuki tartışmanın yapıldığı ve istinaf ilamı sonrası alınan bilirkişi raporu da dikkate alındığında değiştirilmesi gerekmeksizin aşağıda bu gerekçeye yeniden yer verilerek davanın kabulüne dair karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Danıştay 13.Dairesi'nin 06.04.2011 tarih, █████████ E.- █████████ K. sayılı kararıyla, 5496 sayılı Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına dair kanun ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna eklenen geçici 9.madde uyarınca ... tarafından verilen 875 sayılı Kurul kararının ekinde yer alan 20 dağıtım şirketi için Gelir Gereksinimi Hesaplanması ve Tarife Metodolojisinin Perakende Satış Tarifesinin geçiş döneminde uygulanmasına ilişkin II.Bölümünün B bendi olan; "Sayaç okuma ve faturalandırma hizmetlerine ilişkin maliyetlerin abone grubuna ve tüketilen enerji miktarına göre değişiklik gösterecek maliyetler olmadığı ve bu nedenle abone başına sabit bir ücret uygulanması gerektiğinin ortada olduğu, kaldı ki buna ilişkin maliyetlerin metodolojinin 1. Bölümünde abone başına sabit bir ücret olarak belirlendiğinin açık şekilde ifade edildiği" belirtilmek suretiyle iptal edilmiştir.Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise Danıştay 13. Dairesinin 06.04.2011 tarih, █████████ E. ve █████████ K. sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine 24.05.2012 tarih, █████████ E. - ████████ K. sayılı kararı ile "davacı şirketin ürettiği elektriği serbest tüketicilere sattığı ve perakende satış hizmet tarifesinin Kwh üzerinden alınmasına ilişkin kuralın "Serbest tüketiciler" yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasında bulunduğunun anlaşıldığı, bu durumda davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminin "serbest tüketiciler"e yönelik olduğu dikkate alındığından, Daire kararının da "serbest tüketiciler"le sınırlı olarak uygulanacağı belirtilerek onanmıştır. Bu karar ile ... tarafından Elektrik Dağıtım Şirketlerinin PSH (Perakende Satış Hizmeti) karşılığı tahsil ettikleri Perakende Satış Hizmet Bedeli (PSHB)’nin abone başına belli bir maktu bedel olarak değil, serbest tüketici müşteri tarafından tüketilen kWh üzerinden birim bedel olarak tahakkuk ve tahsil edilmesi için yasal dayanak da ortadan kalkmış bulunmaktadır.Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından... .... ... ... ... ... K. no.lu kararının "sadece serbest tüketiciler için geçerli olacağından bahisle, serbest tüketici olduğu takdirde iptal kararı ile işlem önceki hukuki duruma geri dönüleceğinden, buna göre değerlendirme yapılarak fazladan ödenen kısmın hesaplanması gerektiğine" karar verilmiştir.Deliller değerlendirilmiştir.Davalı vekili her ne kadar ...13. ATM'nin ████████ esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürse de dava taraflarının, abonelik sözleşme numaralarının ve istem konusu dönemlerin birbirinden farklı olması nedeniyle bu savunma yerinde görülmemiş ve davaya devam olunmuştur.Davacı tarafça elektrik abonesi olan davacı şirketten 2015 Ocak-2015 Aralık dönemleri arasında fazla tahsil edilen Perakende Satış Hizmet Bedelinin davalıdan tahsili, davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup; hukuka aykırı bulunan idari işlemler hakkında idari yargı yerlerince verilen iptal kararları; iptal edilen karara istinat eden, onunla doğrudan doğruya alakalı tasarruflara da etkilidir. Bu suretle iptal hükmü; iptal edilen karara dayanan, onunla bağlı bir mahiyet arzeden sonuç işlemleri de ortadan kaldırmak suretiyle geçmişe yürümektedir. İptal kararlarının bu özelliği, dava konusu idari tasarruftan önceki hukuki durumun sağlanması gereğinden kaynaklanmaktadır.Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve bilirkişi raporuna göre; davacının 2015 yılında serbest tüketici limitinin üstünde bir tüketim yaptığı ve serbest tüketici sıfatını kazanmış olduğundan, bu dönemlerde davalı tarafından kWh bedeli üzerinden kendisine tahakkuk edilen ve ödenen PSH bedelinin sabit sayaç okuma bedeli düşüldükten sonra davacıya iadesinin gerektiği, ...'nın, Danıştay tarafından iptal edilen düzenleyici işlemi esas alarak 2015 Ocak- 2015 Aralık dönemleri arasındaki geçiş döneminde tanzim ettiği faturalar ile elektrik abonesi olan davacı şirketten, tüketilen enerji miktarı (kwh) üzerinden toplam KDV dahil 599.533,92-TL PSH bedeli tahsil ettiği, ...'nın düzenleyici işleminin Danıştay tarafından iptali sonrası geçmişe etkili olarak ortadan kalkan düzenleyici işlem nedeniyle davalı şirket tarafından sözleşme gereği fazladan tahsil edilen PSH bedellerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiği, alacağın temelinin sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle tahsilat tarihinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık zaman aşımı süresi geçmediğinden davalının zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığı, davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğinden, somut olayda 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması koşulları bulunmadığından ve taraflar tacir olduğundan kabul olunan tutara dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği gözetilerek ve davacının talep miktarı dikkate alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Açılan davanın kabulü ile, 599.533,92-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Kabul edilen 599.533,92 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 40.954,16 TL karar ve ilam harcından 179,90 TL peşin harç, 10.067,77 TL tamamlama harcı toplamı olan 10.247,67 TL harcın düşümü ile eksik kalan 30.706,49 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 25,60 TL vekalet harcı, 10.067,77 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 10.453,17 TL harç ile davacının karşıladığı 168,00 TL tebligat gideri, 22.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 22.668,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 599.533,92 TL üzerinden takdir edilen 93.930,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025