İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, bilardo salonu alt kira sözleşmesi kapsamında yapılan yatırım ve emek karşılığı alacak talebine dayalı icra takibine itirazın iptali davası ile Ticaret Mahkemesinin görev alanının değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının davalılarla birlikte işlettiği bilardo salonunun kurulumu, yenilenmesi ve donatılması için kişisel kaynaklarından yaptığını iddia ettiği yatırım ve emek karşılığı alacaklarının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemini ele almakta; davacı, tüm masrafları karşılamasına ve hisselerini bedelsiz devretmesine rağmen alacaklarının ödenmediğini iddia ederken, davalı ise harcamaların şirket yararına yapıldığını ve davacının borçlu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş ve mahkeme ticaret mahkemelerinin görev alanına ilişkin kanun maddelerini incelemeye almıştır.
T.C.
İSTANBUL20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan inceleme sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TALEP
:Davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalılar ile birlikte dava dışı ...'in işletmesinde olan "... ..." ile ... AVM’deki 600 m²'lik bilardo alanı için 26.10.2020 yılında alt kira sözleşmesi imzaladıklarını, bilardo salonunda 8 adet ... marka bilardo masası dışında hiçbir ekipman bulunmadığını, taraflarca, yeni işletmenin kalitesini artırabilmek ve profesyonel bir salon oluşturmak için alanın yeniden tasarlanması ve işletilmesi kararlaştırıldığını, 13 Aralık 2020 tarihinde yenileme çalışmalarına başlandığını, 13 Aralık 2020 – 4 Haziran 2021 arası dönemde yapılan bu yatırım ve yenileme süreci ile salonun modern bir konsepte kavuşması sağlandığını, yenileme işlemlerinin tamamının müvekkili tarafından yapıldığını ve ödemelerin çoğunun müvekkilinin şahsi hesaplarından karşılandığını, 27 Haziran 2022 tarihinde müvekkili ile davalı tarafından "... Turizm Ltd. Şti." kurularak ... ... ile yeni alt kira sözleşmesi imzalandığını, dava dışı ...’e ait bilardo masaları salondan kaldırılarak, müvekkilinin tasarımıyla ...’ya yerli bilardo masaları özel olarak ürettirildiğini ve 10 adet satın alındığını, müvekkilinin, ... ile diğer davalının fikir ayrılıkları nedeniyle birlikte işletmeye devam etmek istememeleri üzerine, 19.09.2023 tarihinde hisselerini herhangi bir bedel almadan diğer davalı ...'e devrettiğini, müvekkilinin işletmeyle ilgili yapmış olduğu masrafların ile koyduğu emeğini karşılığı bedelinin de bugüne kadar ödenmediğini, bu nedenlerden dolayı; davalı tarafça yapılan haksız, mesnetsiz itirazın iptali ile icra takibine ve davalıların itirazı kötü niyetli olduğunu,% 20'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine devam edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.CEVAP
: Davalılar vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından şirket için yaptığı tüm harcamalar ve emeğin, ortağı olduğu şirket yararına yapıldığını, harcamaların ve emtiaların davacı adına olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin davacıya hiç bir borcu bulunmadığını, ortaklıklarını sonlandırmaları ... 13. Noterliğinin 12.09.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemiyle gerçekleştiğini, müvekkilinin bu devir işleminden sonra şirketi bugünkü adresi olan fulya mahallesi vefa deresi sokak kaya apartmanı 29/b ... adresine taşıdığını, davacının icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, icra takibi ile talep edilen kalemlerin hiç bir belgesi bulunmadığını, bu nedenlerden dolayı; haksız açılan davanın reddi ile davacının % 20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişmerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacının davalılardan dava konusu bilardo salonunun kurulumu ve işletilmesi için yapılan giderlerden kaynaklı alacağa ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.alt kira sözleşmesinden doğan bir miktar alacağına dayalı itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir.Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.Somut olayda, eldeki davanın davalı şirketin eski ortağı olan davacının dava konusu bilardo salonunun kurulumu ve işletilmesi için yapılan giderlerden doğan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusunun davacının ortaklık payı alacağına ilişkin olmadığı ayrıca dava tarihinde davacının davalı şirket ortağı olmaması nedeniyle eldeki dava ortaklık ilişkisinden kaynaklanmadığından TTK’da düzenlenmemesi nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. Davacı tarafın celp edilen vergi kayıtlarına ve Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere cevabına göre tacir olmadığı, davanın nisbi ticari dava olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün █████/2025 tarihli cevabında davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının mahkememize bildirildiği ve ... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında davacının █████/2024 tarihinde faaliyet ile işe başladığını, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğunu, bu nedenle davacının tacir olmadığı anlaşılmakla; eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, somut olayda; 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR
: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Başkan ...e-imza*Üye ...e-imza*Üye ...e-imza*Katip ...e-imza*