T.C. 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trenlere ikram paketi tedarik sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak ve tazminat davası yargılaması.
Özet: Davacı, davalı idare ile imzalanan tren yolcularına ikram paketi tedariki sözleşmesi kapsamında, teslim ettiği ancak bedeli ödenmeyen paketler ile davalının kusuruyla fazladan hazırlanan ikram paketleri için uğradığı zararın tazminini talep etmiş; davalı ise sözleşmenin tüm miktarı kapsamadığını, yalnızca teslim alınan ürünler için ödeme yapıldığını, sözleşmenin karşılıklı sonlandırıldığını ve davacının ticari basiret gereği teslim alınmayan ürünleri değerlendirmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
T.C... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C....ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO
: ███████KARAR NO
: ███████BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...DAVA
: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2015KARAR TARİHİ
: █████/2025G. KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde açılan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 25.02.2014 tarihli "B... .... .... yolcularına ikram edeceği ve Teknik Şartnamenin 4.5 maddesinde ayrıntılı olarak belirtilmiş olan ikram paketlerini ve ikram paketi sayısına göre verilecek içecek ve temizlik malzemelerini hazırlayıp belirli saatte, yerde ve adette olmak üzere ..., Konya ve Eskişehir garlarında trenlere teslim edecekleri, bunun karşılığında idare tarafından sözleşme bedellerine ödeme koşullarına uygun olarak yükleniciye ödeyeceğini, sözleşmenin 11.1.7 maddesine göre her trene dönüş seferi de dikkate alınarak toplam 110 paket ikram paketi, soğuk zinciri bozulmadan ve servis arabaları ile birlikte yükleneceğini, dönüş trenlerinde de eksilen ikram paketi sayısının yine 110'a tamamlanacağını, Teknik Şartnamenin 4.4 maddesinde ikram paketi sayısının 110 yolcu olmasına istinaden 110 ikram paketi olarak belirlendiğini, bunun dışında 55 yolcuya yetecek sıcak su ve demlenmiş çay tesliminin yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin 11.1.6 maddesi gereğince davacı yüklenicinin ..., Eskişehir ve Konya garlarında bir soğuk hava deposu bulundurulacağını ve bu depoda iki gün yetecek kadar ikram paketi ve içecek malzemesi stokunun yer alacağını, Teknik Şartnamenin 3.1.1.ve sözleşmenin 11.1.maddesi gereğince "ürün adedinin bir gün önceden ürün çeşidinin ise haftalık olarak Cuma günleri yükleniciye bildirileceği", davalı İdare ile yapılan sözleşmeye göre, sözleşme miktarı 591.360 adet ikram paketi olmasına rağmen, Şirkete 660.000 adet ikram paketi hazırlatılmışken, bunun yalnızca 399.485 adetinin bedelini ödendiğini, teslim edilen 260.515 adetinin, bedelinin ise ödemediğini, buna bağlı olarak 1.328.194,56.TL olan ihale bedelinden 903.888,91 TL ödeme yapılıp kalan 424.805,65 TL farkın ödenmediğini, ayrıca İdarenin kusuruyla fazladan hazırlatılan 660.000- 591.360= 68.640 adet ikram paketi x 2,246.TL/adet = 154.165,44.TL zarar oluştuğunu, toplam olarak 578.971,09.TL fark bedeli+ fazladan hazırlatılan ikram paketi bedellerine ilişkin olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, şimdilik 10.000-TL'sinin dava tarihinden karar tarihine kadar işleyecek kanuni faiziyle birlikte davalı İdareden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.Bilahare davacı vekili davasını ıslah ederek bu miktarları toplam 354.918,19TL'ye yükseltmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında mevcut sözleşmenin 42.3 maddesinde açıkça belirtildiği üzere sözleşmenin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 Sayılı Kanun kapsamında bulunmadığını, 4734 Sayılı Kanunun 3/g maddesinde belirtilen istisnalara bu kapsamda uygulanacak esas ve usuller hakkında Yönetmeliğin 36/b-3 maddesi uyarınca işin sözleşme bedelinin altında tamamlanacağının anlaşılması halinde gerçekleşen iş kadar yükleniciye ödeme yapılacağı ve gerçekleşen miktar/iş üzerinden kapatılacağının kararlaştırıldığını, dolayısıyla davalı idarenin işin tamamlanması ile ilgili zorunluluğu bulunmadığını, sözleşmenin niteliği gereğince bu şekilde ikram paketi alınması konusunda anlaşma olduğunu, sözleşmenin bitim tarihinden itibaren üç ay süre ile sözleşmenin uzatılmasının önerildiğini, davacı şirketin 15.01.2015 tarihine kadar sözleşmenin uzatılabileceğini belirtmesi üzerine karşılıklı mutabakatla 11.01.2015 tarihli sonlandırıldığını, sözleşmenin sonlandırılma aşamasında davacı şirketin elinde kaldığı öğrenilen 1368 adet ikram paketi bedelinin ödenerek toplu olarak alındığını, neticede davalı şirketten toplam 414.739 adet ikram paketi alınıp, 937.080,77 TL. ödeme yapıldığını, bu hali ile işin % 70,55'inin tamamlandığını, fuzuli yere ikram paketi hazırlandığı iddiasının gerçek olmadığını, davacının tacir olduğunu, basiretli hareket etmesi gerektiğini, davacı ürünlerinden davalı tarafından teslim alınmayan ürünlerin bedelinin ödenmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki davacının bu ürünleri ticari hayatta bir başkasına satabilecek durumda olduğunu, en fazla bu ürünlerin üçüncü bir kişiye satışı ile idareye satışı arasında yoksun kaldığı karın istenebileceğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, ticari mal alım- satımından kaynaklı bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.İş bu davanın, ... 18.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas sırasına kaydıyla açılması ve bilahare adı geçen Mahkemece verilen görevsizlik kararı üzerine dosya Mahkememizin ████████ esasına kaydı ile yargılaması sürdürülmüştür.Mahkememizce taraf delilleri toplanarak yapılan yargılama neticesinde █████/2019 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamıyla ;"...açıkça sözleşmenin birim fiyat olarak kabul edilmesi, sözleşme, İdari ve Teknik Şartname ile Yönetmelik birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıya satmadığı ürünlerin bedelini talep edemeyeceği, kaldı ki davalıya teslim ve fatura ettiği tüm malların bedelini eksiksiz tahsil ettiği, sözleşme süresi bittikten sonra sürenin uzatılmasında davacının isteksiz olduğu, sonuçta davacı elinde kalan hazırlanmış paketlerin tamamının da davalı tarafından alındığı, bu haliyle davacının zararının bulunmadığı, taleplerinin yerinde olmadığı, davanın reddi .. ", karar verilmiştir.İş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine , ... BAM 22. HD nin █████/2023 tarih ve █████████E., ████████K. sayılı ilamıyla; "...özellikle sözleşmenin 9.1. maddesinde ihale dökümanının bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu, 9.2. maddesinde ise ihale dökümanının uygulanma sırasının belirlendiği ve buna göre öncelikle İdari Şartname, sonrasında Teknik Şartnamenin uygulanacağının kararlaştırıldığı, iş eksiltmesine ilişkin sözleşmede hüküm bulunmamakla birlikte İdari Şartnameye bakılması gerektiği, İdari Şartnamenin de 34.3. maddesinde "bu iş için iş artışı/ iş eksilişi öngörülmekte olup bununla ilgili diğer hususların sözleşme tasarısında belirtildiğinin" düzenlendiği ve tasarının da 13/ 3 b maddesi gözününe alınarak; açıkça sözleşmenin birim fiyat olarak kabul edilmesi, sözleşme -İdari ve Teknik Şartname ile Yönetmelik birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıdan talep edebileceği bir tutarın bulunmadığının anlaşılmasına göre...." istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.İş bu kararını temyizi üzerine, Yargıtay 6.HD █████/2024 tarih ve █████████ E., █████████ K. sayılı ilamıyla; "...Somut olayda, davacı yüklenici, sözleşmede 591.360 adet ikram paketi alınacağı kararlaştırıldığı ve kararlaştırılan sayıdaki ikram paketi, teknik şartnamenin ilgili hükümleri gereği her tren seferinde hazır bulundurularak, trenlere yüklendiği halde, davalı iş sahibi idarenin, teslim edilen ikram paketi adeti kadar değil de o seferde trene binen yolcu sayısı kadar ödeme yaptığını, böylelikle kâr kaybına uğradığını ileri sürerek, söz konusu zararının tazminini talep etmiştir. Dosya kapsamından, davacının sözleşme dönemi boyunca toplam 591.360 adet ikram paketini hazır ettiği, davalı idarenin bunun aksine bir savunması olmadığı gibi iade edilmiş ikram paketi de bulunmadığı, nitekim, eksik ikram paketi teslim edilen birkaç sefer için davacı yükleniciye ceza uygulandığı, sonuç olarak davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan edimini yerine getirdiği anlaşılmıştır. Bu durumda, karşı edim olan bedeli ödeme yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmeyen davalı iş sahibi idare, yüklenicinin bu nedenle uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Yargılama sırasında alınan bilirkişi heyeti raporunda, davalı iş sahibi idare tarafından, teslim edilen ikram paketlerine karşılık, ödemesi gereken tutarın 1.328.194,56 TL olduğu, buna karşılık 1.006.468,00 TL ödeme yaptığı, davacı yüklenicinin bu nedenle uğradığı zararın 354.918,00 TL olduğu tespit edilmiş olup, tespit edilen bu miktarın, davacı lehine hüküm altına alınması gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir. "gerekçesiyle karar bozulmuştur.Bozma öncesi yargılamada Mahkemece alınan rapor ve ek raporda; Davacının 25.02.2014 tarihli sözleşme uyarınca 591.360 adet ikram paketinin tamamını teslim ettiği ve bunun karşılığını oluşturan sözleşme bedeli 1.328.194.56.TL'ye hak kazandığı, sözleşmenin uzadığı dönemde (11 gün) idarenin sözleşmeden kararlaştırılan şartlarla alım yapmaya devam ettiği ve bunun karşılığını oluşturan 33.191.86TL'ye davacının hak kazandığı, davalı Kurum tarafından yapılan toplam ödeme dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının toplam 354.918,19TL alacağı bulunduğu tespit ve hesap edilmiştir.Mahkememizce, bozma ilamına uyulmuştur.Dosya kapsamı ve bozma ilamı içeriği ile 04.10.2018 tarihli bilirkişi ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 25.02.2014 tarihli "Business Class Vagonlarında Yolcularına Verilecek 591.360 Adet İkram Paketi Alım İşi Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin 6. maddesinde sözleşme toplam bedelinin 1.328.194,56TL olduğunu, davacının sözleşme dönemi boyunca toplam 591.360 adet ikram paketini hazır ettiği, davalı idarenin bunun aksine bir savunması olmadığı gibi iade edilmiş ikram paketi de bulunmadığı, teslim edilen ikram paketlerine karşılık ödemesi gereken tutarın 1.328.194,56 TL olduğu halde, 1.006.468,00 TL ödeme yapıldığı, davacı yüklenicinin bu nedenle 354.918,00 TL zararının olduğu anlaşılmakla, davacının davasının ıslah dilekçesi nazara alınarak kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Her nekadar kısa kararda davanın kısmen kabulü ifadesine yer verilmiş ise de, bunun sehven yazıldığı, ıslah edilen değer itibariyle tespit edilen zarardan fazla bir miktarın bulunmadığı görülmekle, bu yanlış ifadeye gerekçeli kararda yer verilmemiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacının davasın kabulü ile; 354.918,19 TL'nin; 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, 344.918,19 TL'sine ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Kabul edilen 354.918,19 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 24.244,46 TL karar ve ilam harcından 170,78 TL peşin harç, 5.890,34 TL ıslah harcı toplamı olan 6.061,12 TL harcın düşümü ile eksik kalan 18.183,34 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı, 5.890,34 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.092,92 TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 342,40 TL yazışma gideri, 2.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.942,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 354.918,19 TL üzerinden takdir edilen 56.786,91 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Başkan ...✍e-imzalıdırÜye ...✍e-imzalıdırÜye ...✍e-imzalıdırKatip ...✍e-imzalıdır"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."