davacı şirketin ekipman kira alacağı iddiasına dayalı icra takibine itirazın iptali davasında, taraflar arası ilişkinin hukuki niteliği üzerine uyuşmazlık.

Davacı şirketin ekipman kira alacağı iddiasına dayalı icra takibine itirazın iptali davasında, taraflar arası ilişkinin hukuki niteliği üzerine uyuşmazlık.

Özet: Davacı şirket, davalı yayın kuruluşuna maç ve organizasyon çekimlerinde kiralanan ekipman bedellerinin ödenmemesi üzerine 49.793,00 TL alacak için başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini ve takibin devamını talep ederken, davalı ise davacıyla uzun süreli hizmet ilişkisi olduğunu, tüm borçlarını ödediğini, takip konusu likit bir borcu bulunmadığını, ilişkinin kiralama değil hizmet niteliğinde olduğunu ve davanın görevsiz mahkemede açıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2021

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalının ... çatısı altında faaliyet gösteren bir şirket olup, aynı zamanda ... logosuyla yayın yapan bir kanalı da bulunduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki çerçevesinde de davalının yayın haklarını elinde bulundurduğu maçların, organizasyonların çekimlerinin müvekkili şirketi tarafından yerine getirildiğini ve davalı şirket tarafından yayınlandığını, müvekkili şirketi ile davalının hem maçların veya organizasyonların çekim hizmeti verdiğini, hem de işbu maçların veya organizasyonların çekimleri ile ilgili olarak ekipman temin edilerek ekipman kiralanması söz konusu olduğunu, müvekkili şirketçe temin edilen ve davalıya kiralanan ekipmanlara yönelik fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmemiş olmasından kaynaklı olarak 49.793,00 TL bedelin ödenmesine yönelik itirazın iptali davası açıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde müvekkili şirket tarafından ekipman kullanımından kaynaklı olarak davalıya faturalar kesildiğini, her bir faturada temin edilen ekipmanların neler olduğunun, kaç tane temin edildiğinin ve birim fiyatlarına dair bilgilerin faturadaki not kısmında yer aldığını, müvekkili şirket tarafından yerine getirilen bu edimler karşısında davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, taraflar arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde kesilen faturaların davalı tarafından ödenmediğini, müvekkili şirketi tarafından kesilen faturaların davalı tarafından ödenmemesi neticesinde davalıya karşı ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından borca itirazda bulunulduğunu, borçlu ile alacaklı arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı taraflar arasındaki ticari ilişkiye de itiraz edildiğini, davalının itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili şirket tarafından zorunlu arabuluculuk sürecinin de dava öncesinde işletildiğini, bu nedenlerle borçlunun haksız olarak yaptığı ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davalı ...Ş.'nin spor ve eğlence içerikleri üretiminde, dağıtımında ve yayınlanmasında dünyaca tanınmış bir medya grubu olan “...” bünyesinde, spor içeriklerine ilişkin yayınlar sunan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin iş hacmi çok büyük olup yayın haklarına sahip olduğu spor ve eğlence içeriklerinin ilgili programlarının çekim ve yayın süreçlerinde taşeron firmalardan çokça hizmet aldığını, davacı...Paz. A.Ş. 'den müvekkili şirketin belli başlı içeriklerin çekim ve yayın süreçlerinde uzun yıllar hizmet aldığını, ancak taraflar arasında süregelen hizmet ilişkisi boyunca müvekkili şirketin, ...’ın sunduğu tüm hizmetler için taraflar arasında mutabık kalınan tüm borçlarını daima eksiksiz ifa ettiğini, ... her ne kadar ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haksız olduğu iddiasından bahisle işbu davayı ikame etmişse de, esasında davacı tarafın aleyhe başlattığı takibin haksız, hukuka aykırı ve geçersiz bir takip olup müvekkili şirketin ...’a karşı takip konusu edilebilecek likit bir borcu bulunmadığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereği; 'Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.' Yine Türk Ticaret Kanunu'nun 3. Maddesi gereği; 'Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.' her iki tarafı da basiretli birer tacir olan huzurdaki davada, taraflar arasındaki işlemler ve buna ilişkin talepler direkt olarak müvekkili şirketin ve davacının ticari işletmesini ilgilendirmekte ve taraflar arasındaki ticari işlerden kaynaklandığını, davacının iddiasının aksine taraflar arasında bir kiralama ilişkisi olmadığını, davacının müvekkili şirkete verdiği hizmet karşılığı düzenlediğini iddia ettiği faturaların tahsilatı amacı ile huzurdaki davayı ikame ettiğini, taraflar arasında yazılı bir kiralama sözleşmesi de mevcut olmadığını, huzurdaki dava da görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri iken, davanın görevsiz Sulh Hukuk Mahkemesinde açılması işbu davanın görev yönünden reddini gerektirdiğini, huzurdaki dava ile arasında sıkı bir bağlantı bulunan aynı konulu, ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan derdest dava olduğunu, bu davaların ikisinde de taraflar aynı olup, davaların birisinde verilecek kararın diğerini de etkileyeceğini, huzurdaki davaya konu ettiği gibi fatura alacaklarından kaynaklanmakta ve taraflar arasında cari hesap ilişkisi mevcut olduğu için bir davadan çıkacak sonuç diğer davaları da etkileyeceğini, bu nedenlerden dolayı davaların birleştirilmesi talep ettiklerini, dava dilekçesinde gerekli ayrıntılara yer verilmemiş ve dilekçe eklerinin okunaklı suretlerinin müvekkili tebliğ edilmediğini, davaya dayanak olabilecek geçerli bir icra takibi olmadığını, davacının icra takibine konu ettiği faturların taraflar arasında imzalı bir sözleşmeye dayanmadığını, davacı tarafın da açık ve net bir şekilde dava dilekçesinde hangi alacak kaleminin hangi faturada yer aldığı ve bu fatura içeriğine ilişkin onayı ortaya koyamadığını, Yerleşik Yargıtay uygulamasından da anlaşıldığı üzere taraflar arasında ne şekilde bir ticari ilişkide anlaşıldığı, faturalara dayanak olduğu iddia edilen hizmetin çerçevesinin taraflarca ne şekilde belirlendiği ve kabul edildiğinin, bununla birlikte faturada yer alan hizmet karşılığı tutarlarda anlaşma sağlanıp sağlanmadığının davacı yanca ispatlanması gerektiğini, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit olması gerektiğini, davacının huzurdaki davaya konu icra takibini başlatmaktaki kötü niyetli olduğunu, davacı kötü niyetli olduğundan reddedilen meblağın %20’inden aşağı olmamak üzere Mahkemenizce re’sen belirlenecek kötü niyet tazminatının davacıdan tahsil edilerek davalıya verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, karşı tarafın talep gerekçeleri yerinde olmadığından ve ayrıca dava konusu alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, reddedilen meblağın %20’inden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.

Dosyanın ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına tevzi edildiği görülmüş, ... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas- ...Karar ve █████/2024 tarihli kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememizin ... Esasına tevzi edildiği görülmüştür.

Dava konusu uyuşmazlığın, itirazın iptaline ilişkin hususlardan kaynaklandığı görülmüştür.

Taraflar arasında akdedilen bir kira sözleşmesi bulunmamakla birlikte, taraf şirketler arasında uzun yıllardır süregelen ekipman kiralanmasına yönelik kiralama ilişkisinin söz konusu olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirkete kiralanan ekipmanlara yönelik fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmediği iddiası ile takip konusu alacak tutarı bakımından eldeki davanın açıldığı, taraflar arasındaki hizmet ilişkisi kapsamında davacı şirket tarafından verilen ekipmanlar neticesinde maç veya organizasyonların çekimlerinin yerine getirilmesi taraflar arasındaki mail yazışmaları ile kesilen faturalar , tarafların ticari defter ve kayıtlarından anlaşıldığı üzere taraf şirketlerin uzun yıllardır ticari ilişkisi içerisinde olduğu, davacı şirketin, davalı şirkete vermiş olduğu hizmet karşılığı düzenlenen faturaların tahsili amacı ile başlatılan takibe davalı şirket tarafından yapılan itiraz sonucu işbu davanın açılmış olduğu, taraflar arasında yazılı bir kiralama sözleşmesinin de bulunmamasına göre eldeki davanın hizmet ilişkisinden kaynaklanan ticari alacağa ilişkin itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.

... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında; █████/2022 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı uyarınca davacı tarafın ve davalı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak icra takibine konu alacak ve ferileri yönünden hesap raporu düzenlenmesinin istenilmesine, bilirkişi olarak SMM ve Kira Hesap bilirkişisi tayinine karar verilmiş olup ilgili bilirkişilerin █████/2023 tarihli raporu dosyaya sunulmuştur.

Bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından huzurdaki itirazın iptali davasına konu ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalıya kesilen 2020 yılının Temmuz ayında 3 adet ve toplamda 49.973,00 TL faturalardan kaynaklı █████/2021 takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yapılan takibe davalının itirazının iptali/davanın kabulü talep edildiği, davacının alacak iddia ettiği faturaların davalın da muhasebe kayıtlarında aynen yer aldığının mali incelemede tespit edildiğini, davacının davalıdan icra takibine konu faturalardan kaynaklı alacaklı olduğuna dair görüş ve kanaatini bildirmiştir.

... 20. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında; █████/2023 tarihli duruşmasının 3 numaralı ara kararı ile ara kararlar tamamlandığında dosyanın görevli bilirkişilere tevdi ile yeniden değerlendirme yapmalarının istenilmesine karar verilmiş olup ilgili bilirkişilerin █████/2023 tarihli ek raporunu dosyaya sunulmuştur.

Bilirkişi ek raporunda özetle; davacının █████/2021 takip tarihinde davalıdan alacak talep ettiği 49.973,00 TL faturalar dahil 2.751.491,67 TL alacaklı olarak 2021 yılına devir ettiğinin görüldüğünü, davalının ticari defter kayıtlarında ise davacının █████/2021 takip tarihinde alacak talep ettiği 49.973,00 TL faturalar dahil 2.751.491,67 TL alacaklı olarak 2021 yılına devir ettiğinin görüldüğüne dair görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Davalı vekili tarafından davacının tek taraflı olarak belirlediği fatura bedellerinin gerçeği yansıtmadığı, taraflar arasında bir sözleşme olmadığı, kiralamaya konu ekipmanların emsal kira bedellerinin tespit edilmesi gerektiği, faturaya itiraz edilmemesinin tek başına TTK md. 23'teki karinenin uygulanmasına imkan vermeyeceğine ilişkin savunmada bulunulduğu görülmüş ise de;

Yargıtay 23. HD'nin, █████/2016 Tarih, ...Esas, ... Karar sayılı ilamında; "Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir. Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir. (Geniş bilgi için Bkz: Prof. Dr. Sami Karahan, Ticari İşletme Hukuku, 23. Baskı, Eylül 2012, Konya; Sh 111 vd.) Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir."

İstanbul BAM 13 HD'nin █████/2018 Tarih,... Esas,... Karar sayılı ilamında; "Kural olarak navlun farkı faturaların haklı olarak düzenlendiği yönündeki ispat yükü davalı üzerinde ise de; davacı navlun farkı faturalarını kabul ederek ticari defterlerine kaydedip ödeme yaparak ispat yükünü artık üzerine almıştır. Çünkü bir tacirin almadığı bir hizmetin faturasını ticari defterlerine kaydetmesi hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere uygun değildir."

Mahkememizce tüm dosya kapsamı, dosya arasına sunulan deliller, İcra Takip Dosyası, emsal nitelikteki Yargıtay ve BAM kararları ile birlikte hükme esas alınan, denetime elverişli █████/2023 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından, davalı aleyhinde cari hesaba dayalı fatura bakiyesinden kaynaklanan alacağa vaki █████/2021 tarihinde ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile 49.973,00 TL asıl alacağı için başlatılan takibe davalının yaptığı itirazın iptali davası olduğu, taraf şirketlerin ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutulduğu anlaşılmakla sahipleri lehine delil niteliğine haiz olduğu, davacının alacak iddia ettiği faturaların davalının da muhasebe kayıtlarında aynen yer aldığı, taraf defterlerinin incelenmesi neticesinde alacak borç tutarı yönünden mutabık olduklarının tespit edildiği, davalı şirket tarafından davacı tarafından düzenlenen faturalara itiraz edilmediği, işbu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalı tarafça her ne kadar taraflar arasında sözleşme bulunmadığından faturaların icap mahiyetinde kabul edilmesi ve fatura bedellerinin gerçeği yansıtmadığı, emsal kira bedellerinin tespit edilerek yapılan işin mahiyetine göre yeniden hesaplama yapılmasına yönelik itirazlarda bulunulmuş ise de, yukarıda bahsedilen emsal Yargıtay ve BAM kararlarında da anlaşılacağı üzere faturaların tebliğ edildiği ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olacağının ve fatura içeriğinin kesinleşeceğinin, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği, tacirin almadığı bir hizmetin faturasını ticari defterlerine kaydetmesinin hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere uygun olmayacağı dolayısı ile davalının itirazlarına dair ispat yükünün davalı tarafa ait olduğu, davalının bu yönde yazılı bir delil de ibraz etmediği görüldüğünden yerleşik içtihatlar ve dava dosyasında sunulu deliller nazara alındığında davalının savunmaları yerinde görülmemiştir. Bir an için ispat yükünün davacı tarafta olduğunun kabulü halinde dahi dava dosyası ekinde sunulu mail yazışmalarından ve ticari defter ve kayıtlardan anlaşıldığı üzere taraflar arasında uzun yıllara dayalı ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafından verilen hizmetin ve fatura bedellerinin davalı tarafından onaylanarak kabul edildiği, taraflar arasındaki yazışmalar neticesinde bir mutabakatsızlık görülmediği, davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarından da görüleceği üzere akdi ilişkinin inkar edilmediği tüm bu nedenlerle davacı şirket tarafından faturaya konu hizmetin tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğine kanaat getirildiği, davalının bu yönde bir ayıp ihbarında da bulunmadığı anlaşılmakla sübut bulan davanın kabulü ile davalı tarafından ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranındaki 9.994,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davanın KABULÜ ile davalı tarafından ... 11. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,

2-)Alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranındaki 9.994,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.413,66-TL karar harcından peşin yatırılan 603,55-TL harcın mahsubu ile noksan 2.810,11-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5-)Davacı tarafından yatırılan 2.280,00-TL yargılama gideri ile 603,55-TL peşin harç, 27,20-TL başvurma harcı toplamı 2.910,75-TL'nin davalıldan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

7-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır