antalya bölge adliye mahkemesi 4. hukuk dairesinin, bisikletli yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazası kaynaklı cismani zarar ve manevi tazminat davasında verilen ilk derece kararının istinaf incelemesine dair kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin, bisikletli yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazası kaynaklı cismani zarar ve manevi tazminat davasında verilen ilk derece kararının istinaf incelemesine dair kararı.

Özet: Bisikletli davacının karıştığı yaralamalı trafik kazası sonrası açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davalı ticaret şirketine yönelik iddiaları pasif husumet yokluğundan reddederken, davalı sürücü ve sigorta şirketinden kalan maddi tazminat talebini kısmen kabul etmiş ancak davalı sürücüye karşı yöneltilen manevi tazminat istemini reddetmiştir; davacı vekili ise özellikle manevi tazminatın reddi ve uygulanan harç türüne itiraz ederek karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2022

DAVANIN KONUSU

: Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Yukarıda tarih, esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmiş olup inceleme raporu dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden istinaf incelemesinin duruşma açılmadan yapılmasına karar verilerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde müvekkilinin bisikleti ile yaya geçidinden karşıya geçeceği sırada yolu kontrol ederken, sürücüsü ... olan .... plakalı aracın, müvekkiline çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinde ciddi anlamda yaralanma ve kırıklar meydana geldiğini ve hayatının düzeninin sekteye uğradığını, davalının aracına sorunlu trafik sigorta poliçesine istinaden, davalı ...’ye başvuru yapıldığını ve bu başvuru neticesinde sigorta şirketi tarafından 15.029,25TL ödeme yapıldığını beyan etmekle kaza sebep olan .... plakalı araç üzerine tedbir konulmasına, 3.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ....Ticaret A.Ş müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin işletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın oluşumunda davacı ... müterafik kusurunun bulunduğunu, trafik kaza tespit tutanağının gerçek kusur oranlarının yansıtmadığını, davaya konu aracın sahibinin ve işletenin ...Ticaret AŞ olduğunu sorumluğunun öznesi ....Ticaret AŞ olduğunu, müvekkilinin kaza tarihinden itibaren davacının iyileşme süresine kadar tüm adımlarda davacının ihtiyaçlarını karşıladığını, ve davacının tüm maddi zararını karşıladığını, müvekkil ... tarafından davacıya █████/2018 tarihinde 1.000,00 Avro ödeme yapıldığını, davacı tarafın manevi tazminat isteminin fahiş olduğunu beyan etmekle davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ticaret AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının maddi manevi tazminat taleplerinin muhatabının müvekkili olan şirket olmadığını, davalının işleten sıfatı olmadığı için davanın pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkili olan şirketin somut olayda herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacı tarafın maddi zararın taleplerini belgelendirmediğini, tazminatın zenginleşme amacına hizmet etmemesi gerektiğini ve zararı ödendirici nitelikte de olmadığını beyan etmekle davanın reddini, davanın dava dışı şirket .... Mobilya Tur.San. Tic. Ltd. Tiye ihbarını, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya mali sorumluluk hükümleri dairesinde ödeme yapıldığını, müvekkili olan şirketin başkaca tazminat ödeme sorumluluğunun bulunmadığını, davacının maluliyetinin olup olmadığı, mevcut ise maluliyet oranı, niteliği ve maluliyetin dava konusu trafik kazası ile bağlantısının tespit edilmesi gerektiğini, tazminat hesabında esas alınması gereken hesap tablosu başka olmak üzere tüm hususların tespit edilmesi ve hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin, dava tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğini beyan etmekle; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince özetle; davalı ... Tic. AŞ yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine; davalılar ... ve ....Sigorta AŞ aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile bakiye 10.891,37 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden, davalı ... yönünden ödeme tarihi olan █████/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davalı ...'a karşı açılan manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2018 yılında verilen 1.000 Avronun tedavi gibi giderler için kullanıldığı, ödemenin manevi tazminat için yapılmadığı, manevi tazminat talebinin kabulü gerektiği ayrıca manevi tazminat davasının reddi sebebiyle maktu harç alınması gerekirken nispi harç alındığı ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı sürücü vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmediği, davacının % 70 oranında kusurlu olduğuna dair raporun hükme esas alınmadığı, KTK'ye göre bisikletli yaya olarak kabul edilmediğinden davacının geçiş önceliği bulunmadığı, davacının bisiklet için gereken koruyucu ekipmanı kullanmadığı, kazadan sonra davacıya 1.000 Avro para verildiği, maddi ve manevi destekte bulunulduğu; davacının başkaca zararı olduğunu ispat edemediği, Sigorta tarafından yapılan ödeme ile 1.000 Avronun güncel kurdan TL ye çevrilmiş değerinin tazminattan indirilmediği, 1.000 Avronun manevi tazminat olarak kabul edilemeyeceği ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı, trafik kazasında davalının kusuruyla yaralandığını ileri sürüp davalılar tarafından kendisine maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tic. AŞ yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine verilmiş olup davacı bu yönden istinaf yoluna başvurmamıştır.

Davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmamıştır.

G E R E K Ç E

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

Dava; trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı sürücü vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde:

Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile liman istikametinden .... bulvarını takiben ....Otel yönüne doğru seyir halinde iken kaza mahallinde geldiği esnada, seyre göre sağ taraftan gelip bisiklet yolu üzerinde yolun karşısına geçmekte olan davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki bisikletin sol yan kısmına, idaresindeki aracın sağ ön kısmı ile .... günü, saat 10.00 sıralarında çarpması sonucu dava konusu yaralamalı kaza meydana gelmiştir.

Kaza tespit tutanağında davalının tam kusurlu olduğu; ....tarihli bilirkişi raporunda davalının % 85 kusurlu olduğu; ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunda davalının % 30 kusurlu olduğu görüşü bulunmakta olup bu suretle raporlar arasında kusur oranı için çelişki oluşmuştur. İlk derece mahkemesince bu çelişkinin giderilmesi için bilirkişi kurulundan █████/2021 tarihli rapor alınmış olup davalı sürücünün, kavşağa yaklaşırken hızını azaltmadığı ve geçiş önceliğini davacıya vermediği için % 85 kusurlu olduğu görüşü bildirilmiştir. Kusur oranının tespiti için son alınan rapor oluşa uygun ve hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olup, kusur oranının tespiti için başkaca rapor alınması gerektiğine dair istinaf itirazları yerinde değildir.

Kaza tarihindeki Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan adli tıp raporu ile geçici iş göremezlik süresi dört ay, maluliyet oranı % 5 olarak hesaplanmıştır.

Aktüerya bilirkişi raporunda geçici iş göremezlik tazminatı 5.450,62 TL, sigorta şirketinin yaptığı ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra % 15 davacı kusuru da gözetilerek sürekli iş göremezlik tazminatı 5.440,75 TL olarak hesaplanmıştır.

Davalı sürücü tarafından davacıya █████/2018 tarihinde 1.000 Avro para ödendiğinde uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar bu paranın manevi tazminat için yapılmadığını beyan ettiklerine göre bu ödemenin manevi tazminat ödemesi olarak kabulü mümkün değildir. Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödeneceğinden (TBK Md. 99) 1.000 Avronun ödeme tarihindeki TL karşılığı bulunmalı (5.260,40 TL) ve aktüerya hesap tarihine kadar işleyen yasal faiz hesaplanmalı (1.146,62 TL), bulunan tutar (6.407,02 TL) maddi tazminattan mahsup edilmelidir. Bu yönde mahsup işlemi yapıldığında, kalan tutar 4.484,35 TL olup bu tutarın davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmelidir.

Trafik kazası nedeniyle davacı ayağından yaralandığından kask takılmaması yaralanma bölgesine bir etkisi bulunmayacağından müterafik kusur indirimi yapılmaması yerindedir.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Davalı sürücü tarafından davacıya █████/2018 tarihinde 1.000 Avro para ödendiğinde uyuşmazlık yok ise de, taraflar bu paranın manevi tazminat için yapılmadığını beyan ettiklerine ve bu paranın manevi tazminat ödemesi olarak yapıldığına dair belgede açık bir beyan bulunmadığına göre bu ödemenin manevi tazminat ödemesi olarak kabulü mümkün bulunmadığından, yerel mahkemece Davacının olay nedeniyle bedensel bütünlüğü zarar gördüğünden davacıya Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca manevi tazminat ödenmesi gerektiğinden, somut olayın özellikleri, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş şekli, davalı sürücünün % 85 oranında kusurlu oluşu, davacının yaralamasının niteliği, tedavi ve iyileşme süresi, ayrıca ve özellikle tanık beyanlarına göre kazadan sonra davalı sürücünün davacı ile yakından ilgilenmesi, defalarca hastaneye götürülüp getirilmesini sağlaması, doktor muayenelerini yaptırması, tedavi süreci ile yakından ilgilenmesi ve davacıya █████/2018 tarihinde 1.000,00 avro ödemede bulunması manevi tazminata dair bir ödeme olmadığı nazara alınarak, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme veya fakirleşme aracı olmaması da göz önüne alınarak manevi tazminata karar verilmesi gerekirken, davacının yapılan ödeme nedeniyle bakiye manevi zararının bulunmadığı gerekçesiyle manevi tazminat isteminin tümden reddine karar verilmesi hatalıdır. Bu nedenle, Davacının olay nedeniyle bedensel bütünlüğü zarar gördüğünden davacıya Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca manevi tazminat ödenmesi gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır ( HGK'nin █████/2004 tarihli ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı ).

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nin 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; .... tarihinde meydana gelen trafik kazasında bisikletli olan davacının %5 oranında sürekli, 4 aya kadar da geçici iş göremeyecek şekilde yaralandığı dikkate alındığında, yaralanmanın ağırlığı, davalının olaydan sonraki davacıya karşı tutunduğu olumlu görülen davranışları, paranın alım gücü, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, talep edilen miktar ve olayın oluş şekli dikkate alındığında, davacı yararına 20.000 TL manevi tazminat takdir edilmesi hakkaniyete uygundur. (TMK Md. 4).

İlk derece mahkemesince Davalı ... Tic. AŞ'ne karşı dava açılmasına davacı sebep olmadığından davalı ... Aş yönünden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmekle, davalı şirketin istinafı da bulunmadığından ortadan kaldırma kararından sonra davalı ... Tic. AŞ lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra sonuç itibari ile istinaf başvurularının HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca esastan kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve aşağıdaki yazıldığı gibi hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A1-Tarafların istinaf başvurularının HMK'nin 353/1-b-2 maddesi uyarınca ESASTAN KISMEN KABULÜNE, yerel mahkemenin kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ve dairemizce yeniden HÜKÜM KURULMASINA,

B-1- Davalı ... Tic. AŞ yönünden açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine,

2-Davalılar ... ve .... Sigorta AŞ aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 10.891,37 TL'nin (Davalı ... 4.484,35 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalı ... yönünden kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden, davalı ... yönünden ödeme tarihi olan █████/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- Davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 20.000 TL'nin kaza tarihi olan █████/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

4- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile eksik kalan 1.950,92 TL harcın (Davalı ... 546,25 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... ve ...Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,

5- İstinaf başvurusu nedeniyle yatırılan istinaf karar harcının talep halinde karar kesinleştikten sonra istinaf yoluna başvuranlara iade edilmesine,

6- Maddi tazminat yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT uyarınca belirlenen 10.891,37 TL'nin (Davalı ... 4.484,35 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) vekalet ücretinin davalıdan alınarak davalılar ... ve ...Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7- Manevi tazminat yönünden davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT uyarınca belirlenen 20.000 TL vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı ...'a karşı dava açılmasına davacı sebep olmadığından davalı ... Tic. AŞ lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

9- Davacı tarafından karar ve başvurma harcı olarak yatırılan 335,16 TL, adli tıp raporu, bilirkişi, müzekkere, tebligat, posta için sarf edilen 4.720,36 TL'den ibaret toplam 5,055,52 TL yargılama giderinin (Davalı ... 1.415,54 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10- Davacı tarafından yatırılan 59,00 TL tedbir talebi harcının davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

11- Davalı tarafça yapılan giderlerin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

12- Yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK’nin 333. maddesi uyarınca iadesine,

HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

...