gaziantepte belediyenin yetkilendirdiği davacının, havalimanı-şehir merkezi yolcu taşımacılığında münhasır hakkına rağmen, davalının bakanlık izniyle yaptığı taşımacılığın men ve tazminat talebinin reddine ilişkin temyiz incelemesi.

Gaziantepte belediyenin yetkilendirdiği davacının, havalimanı-şehir merkezi yolcu taşımacılığında münhasır hakkına rağmen, davalının bakanlık izniyle yaptığı taşımacılığın men ve tazminat talebinin reddine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Dava, belediye tarafından özel ihale ile güzergah yetkisi verilen davacının, havalimanı-şehir merkezi arasında yolcu taşımacılığı yapan davalıyı haksız rekabet ve izinsiz faaliyet iddiasıyla men etme ve tazminat talebini konu almaktadır; alt mahkemeler, havalimanı yer hizmetleri kapsamında ulaşım yetkisinin belediyeden ziyade Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ait olduğunu, davalının bakanlık onaylı ruhsat ve izinlerinin bulunduğunu, dolayısıyla belediyenin verdiği yetkinin davalının mevcut izinlerini ortadan kaldırmayacağını belirterek davacının taleplerini esastan reddetmiştir.

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, ███████ Karar

HÜKÜM

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından meclis kararıyla ... Havaalanı ve Şehir Merkezi arasındaki güzergahta yolcu taşımacılığı yetkisinin ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olan ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Hizmetleri ... A.Ş.'ye verildiğini, yapılan ihale ile yolcu taşımacılığı işini müvekkilinin aldığını, imzalanan sözleşme kapsamında belirtilen güzergahlarda başka araç çalıştırılmayacağının kararlaştırıldığını, davalının ise, ... Ulaştırma Koordinasyon Merkezine (UKOME) yaptığı başvurusunun ... Büyükşehir Belediyesince düzenlenmiş bir ruhsatın olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, bu kapsamında davalının, güzergah, izin, ücret ve zaman tarifesi ve çalışma ruhsatının bulunmadığını, buna rağmen usulsüz şekilde ... Şehir Merkezi ve ... Havaalanı arasında müvekkil için belirlenen ve yetki verilen güzergahlar üzerinde yolcu taşımacılığı yaparak müvekkilin yetkili olduğu güzergahlara müdahalede bulunduğunu, öte yandan davalının ruhsatsız ve mevzuata aykırı olarak yaptığı taşımacılık faaliyetleri nedeniyle müvekkilinin maddi zarara da uğradığını, ihtarname ile bu durumun davalıya ihtar edildiğini, ancak sonuç alınamadığını ileri sürerek davalının ... Şehir Merkezi ile havaalanı arasında yaptığı usulsüz yolcu taşımacılığı faaliyetinin menine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, verdiği ıslah dilekçesiyle talebini toplamda 77.826,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu “yer hizmeti” faaliyetleri hakkında düzenleme yapma yetkisinin Belediyeye değil, münhasıran Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ait olduğunu, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun (TSHK) “Yer Hizmetleri” kenar başlıklı 44. maddesinde, “Ulaştırma Bakanlığı, havaalanlarında, yolcu ve yük trafiğinin ve her türlü hizmetlerin çağdaş sivil havacılık ilkelerine ve ülke çıkarlarına uygun bir biçimde yürütülmesi amacı ile gereken önlemleri almaya veya aldırmaya yetkilidir.” hükmüne yer verildiğini, bu Kanun gereği çıkarılan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği’nin 11/c hükmünün ise, “Havalimanının çevresindeki iller ve ilçeler, şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanının kara tarafı arasındaki gidiş ve geliş taşıma işletmeciliği, bu konuda talepte bulunan gerçek ve/veya tüzel kişiler tarafından Bakanlıktan onay alınması kaydıyla yapılabilir.” şeklinde düzenlendiğini, Belediye’nin kendisi dahi, havalimanı ile şehir merkezi arasında taşımacılık yapma yetkisini belediye mevzuatından değil, sivil havacılık mevzuatından aldığını kabul ettiğini, Danıştay kararlarının da bu yönde olduğunu, ilgili güzergaha ilişkin taşımacılığa ilişkin A Grubu Ruhsatlarının yanı sıra Bakanlık oluruna istinaden Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından verilmiş izinlerinin de bulunduğunu, davacının dayandığı UKOME kararının iptali için de ... İdare Mahkemesinde dava açıldığını, bunun bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... İdare Mahkemesi'nin 10.06.2020 tarihli ve █████████ E. ve ████████ K. sayılı kesinleşmiş kararının gerekçesinde "her ne kadar davacı şirketin, 09.07.2019 tarihli başvurusu ile talep ettiği ████████ sayılı UKOME kararında belirtilen güzergahlarda yolcu taşıma hakkı bulunmasa da, Bakanlıkça verilen A grubu çalışma ruhsatı ile yolcu taşıma yetkisi bulunduğu ve ... Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün 23.11.2012 tarihli ve 3223 sayılı yazısında belirtilen güzergahta yolcu taşımacılığı yapma yetkisinin davalı idarece kaldırıldığı yönünde dosyada herhangi bir bilge ve belgenin yer almadığı dikkate alındığında, söz konusu 23.11.2012 tarihli ve 3223 sayılı yazıda belirtilen güzergahta yolcu taşımacılığı yapabileceği de açıktır" şeklinde davalının, Bakanlıkça verilen A grubu çalışma ruhsatı ile yolcu taşıma yetkisi bulunduğu, ... Büyükşehir Belediyesince ihale karşılığı güzergahta taşıma yetkisi verilmesi davalı şirketin taşıma yetkisini kaldırmayacağı, Danıştay 8. Dairesi'nin 21.02.2023 tarihli █████████ E., ████████ K. Sayılı emsal kararına göre de "taşımacılığın belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan kısmı bakımından, ilgili belediyelerce belirlenecek güzergah ve durak yerlerine uymak koşulu ile, davalı Bakanlık tarafından, havaalanı/havalimanı ile şehir merkezi/merkezleri ve aksi yönde yolcu taşımacığının düzenlenebileceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalının ... Şehir Merkezi ile Havaalanı arasında usulsüz yolcu taşımacılığı faaliyeti yaptığı iddiasına dayalı olarak açılan usulsuz yolcu taşımacılığının meni ve uğradığı zararın tazmini istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 18.11.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.