İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde, zayi olan ve sahte ciro ile icra takibine konulan çekler nedeniyle kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davası.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacılar kaybolduğu iddia edilen kambiyo senetleri üzerinden kendilerine karşı başlatılan icra takibini durdurmak amacıyla menfi tespit ve istirdat davası açarak, çeklerdeki lehtar ciro imzasının sahte olduğunu, bu durumun ciro silsilesini koparttığını ve davalının yetkili hamil sıfatına sahip olmadığını iddia etmiştir; davalı ise keşidecinin kendi imzasına itiraz etmemesi ve imzaların istiklali prensibi gereği sorumluluğunun devam ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiş, birleşen davada ise kaybolan diğer çeklerin sahte ciro ile takibe konulduğu ve istirdadı talep edilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
:... Esas
KARAR NO
:████████
DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan
DAVA TARİHİ
:█████/2023
KARAR TARİHİ
:█████/2025
BİRLEŞEN İSTANBUL 16. ATM... ESAS SAYILI DOSYA
DAVA
:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
:█████/2023
KARAR TARİHİ
:█████/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
DAVA
:
Davacılar vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı tarafından müvekkilleri ... İnşaat Yat. San. Ve Tic. A.Ş. ve ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine .... İcra Dairesi 2023/... E. sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, İcra takibine konu çekin, keşidecisi olan müvekkili ... İnşaat Yat. San. Ve Tic. A.Ş tarafından çekin lehtarı olan diğer müvekkil ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ulaştırılmak üzere kargoya verildiği esnada zayi olduğunu, çekin arkasında yer alan ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına yapılan ciro ve imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, sahte ciro nedeniyle ciro silsilesi kopuk kambiyo senedi üzerinden yetkili hamilin alacaklı sıfatıyla icra takibi başlatılamayacağından dolayı borca itiraz ettiklerini ve müvekkilleri aleyhine ikame edilen icra takibinin durdurulması talepli işbu davayı açtıklarını ve açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: Davacının dava konusu çekin keşidecisi olduğunu çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesinde, dava konusu çekin keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan ... Makina'ya gönderilmek üzere kargoya verildiğinin belirtildiğini, davacı, dava konusu çeki keşide edip çekin lehtarına gönderilmek üzere kargoya verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul etmiş olduğunu, çekteki imzanın çekin lehtarı olan ... Makina şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş ise de ; çekteki lehtar imzasının sahte olması, TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, davalı ... Makina açısından cevabımız ise, davacı, çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiş ise de , Yargıtay 19. HD'nin █████████ E, █████████ K sayılı ilamında; yetkisiz temsilcinin düzenlediği başka çekleri benimseyip ödeyen davacının, dava konusu çekten sorumlu olacağına dair karar olduğunu, ayrıca davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerektiğini, davacı taraf takibe konu çekte lehtar, diğer davalı Karnallar ise davacıdan sonraki ciranta olduğunu, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespit edilse dahi müvekkilin tazminatla sorumlu tutulması mümkün olmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen İstanbul 16. ATM... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile ticari ilişkisi bulunduğu dava dışı ... İnş. Yatırım San. Ve Tic. A.Ş tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen üç adet çekin █████/2023 tarihinde kaybolduğunu, kaybolan çekler için ....ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, çeklerin kaybolması / çalınması durumuna ilişkin ... CBS'nın 2023/... soruşturma numarası ile soruşturmanın açıldığını , verilen görevsizlik kararı ile...CBS'na gönderildiği , soruşturma numarasının daha sonra bildirileceğini, çek bilgileri, ... ... Şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarihli , 150.000-TL bedelli çek, ... ... Şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarihli , 150.000-TL bedelli çek, ... ... Şubesi ... seri numaralı █████/2023 tarihli , 100.000-TL bedelli çek, 3 adet çekler olduğunu, müvekkilinin açmış olduğu çek iptal davasına sunulan müdahale dilekçesi ile bu üç adet çekten iksinin davalı şirketin elinde bulundurduğunu, icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin çek incelediğinde ise müvekkili şirketin imzasının taklit edilmek sureti ile ciro edildiğini, kaybolan bu üç adet çekten iki tanesi, ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... (çek no:...) ve ....İcra Müdürlüğü'nün 2023/... (çek no: ...) esas sayılı dosyaları ile davalı tarafından takibe konulduğunu, müvekkilinin ... Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyasına imzaya itiraz etmesi sonucu ....İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile takip durduğunu, ....İcra Müdürlüğü dosyasında ise taraflarının borçlu olarak eklenmediğini, bu nedenle icra dosyasına herhangi bir itiraz edilmediğini , davalı tarafından açılan çek iptali davasına müdahalede bulunduğunu , iki adet çekin ellerinde olduğunun bildirilmesi üzerine mahkeme taraflarına çek istirdat davası açması için süre verdiğini belirterek iş bu davanın açıldığını, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve beyan etmiştir.
Birleşen İstanbul 16. Atm... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada menfi tespit istemi bulunmadığını, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair delil sunulmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesine karar verilmesini arz ve beyan etmiştir.
DELİLER
:
Mahkemelere, ... 1. Seçim Kuruluna, ... 17. Noterliğine, ... İl Seçim Kuruluna, Bankalara, ... CBS, ... Cbs, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü, yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememize ... esas sayılı dosya üzerinden açılan davada; davaya konu edilerek istirdatı istenen .... İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyasına dayanak ... numaralı senedin, mahkememizin ... esas sayılı dosyasına da konu olduğu, anılan dosyada da aynı senet nedeniyle aynı davacı ve dava dışı keşideci tarafından aynı davalıya karşı menfi tespit isteminde bulunulduğu anlaşılmakla, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyasına dayanak ... numaralı senet yönünden istirdat talebinin ... sayılı dosyamızdan tefriki ile mahkememizin... sayılı esasına kaydedildiği, anılan... sayılı esasın ise mahkememiz iş bu (...) esası ile aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan birleştirilmesine karar verilmiştir.
Birleşen İstanbul 16 ATM. ... Esas sayılı dosyasında █████/2023 tarihli karar ile '' Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyasına konu ... numaralı senedin istirdatı istemine ilişkindir.
Dava dosyamız arasına alınan Mahkememiz'in ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacısının dosyamız davacısı ile birlikte dava dışı keşideci olduğu, davalının dosyamız davalısı olduğu, davaya konu senedin aynı olduğu, aynı sebepler ile açılan davada menfi tespit isteminde bulunulduğu bu nedenle iki dosya arasında gerek dava konusu,gerekse taraflar yönünden hukuki ve fiili anlamda irtibat bulunduğu, bahsi geçen davanın daha önceki bir tarihte açılmış olduğu görülmekle, her iki davanın birlikte yürütülmesinin, delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve usul ekonomisi bakımından yerinde ve doğru olacağı sonucuna varılmakla, dosyamızın yine Mahkememiz'in ... esas sayılı dava dosyası ile H.M.K.nun 166. maddesi uyarınca birleştirilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.'' şeklinde karar verilmiş, vaki karara yapılan istinaf itirazı üzerine İstanbul BAM 13 H.D. 'nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında ''HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.
Talep, iki adet çekin rıza hilafına elden çıktığından bahisle açılan istirdat davasında çeklerin konu edildiği icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1. maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmünü, 390/3 maddesi ise '' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.
Somut dosya yönünden yapılan değerlendirmede; dosyada mübrez icra dosyalarının incelemesinden, Mahkemece de açıklandığı üzere davacının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında taraf (borçlu) olmadığı, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasına konu takibin ise .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı kararı ile davacı yönünden durdurulduğu, bu minvalde tedbir kararı verilmemesi halinde davacı yönünden hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya imkansız hale geleceğinden bahsedilemeyeceği, Mahkemece talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' şeklinde kararını vermiştir.
Bilirkişiler ... █████/2025 tarihli heyet raporunda '' İhtilaf ve incelemeye konu çek arkasındaki ciro imzasının, davacı şirketin imza yetkilileri olan ...'ın mevcut imza örnekleriyle tamamen farklı bir dizaynda atılmış olması ve kendi imza ve yazı unsurlarına ait karakteristik bir unsur ihtiva etmemesi nedeniyle davacıların eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır. Karar ve takdirlerinize arz olunur.'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
Bilirkişi ... █████/2025 tarihli raporunda '' SONUÇ Nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere, Tarafların iddia ve savunmaları, Davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: ... İcra Md 27.01.2023 tarih 2023/... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen T.... / ... Şubesinin 20.01.2023 keşide tarihli ... seri nolu 150.000.00 TL bedelli çekil Keşideci Davacı ... Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından Ticari İlişki gereğince davacı ... Makine Sanayi ve Ticaret Ltd.'i emrine düzenlendiği, Dava konusu çekin Davacı keşideci ... Sanayi ve A.Ş 'nin diğer davacı ... Makine San ve Tic Ltd.Şti'ne olan borcuna mahsuben düzenlendiği ve Davacı ticari defter kayıtları ile muavin kayıtları incelemesinde söz konusu çekin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tespit edildiği, (Ayrıca alınan çekler hesabı ve alacaklı cari hesap kayıtları ile sabit olduğu) Davacı şirketler arasında 2022 ve öncesinden süre gelen bir ticari ilişkin olduğu, her iki taraf ticari defter incelemesinde, kayıtların birbirlerini (5,56 TL farkla) doğruladığı, Davacılardan ... Ltd Şti ile çekte ciranta imzaları olan diğer şirketlerle her hangi bir ticari ilişkisinin varlığına dair kayda rastlanmadığı, Dava konusu 150.000 TL bedelli çekin de Davacı ... A.Ş tarafından diğer davacı ... Makina Sanayi Ticaret Ltd Şti'ne olan cari hesap borcuna karşılık keşide edilerek teslim amacıyla kargoya verildiğinde, kargoda zayi olduğu, Çekin zayi olduğunun anlaşılması üzerine açılan çek zayi davası ve ödemeden men kararı alındığı, C.Savcılıklarına şikayette bulunulduğu, Gelişen süreç için Çeki elinde bulunduran son hamil konumundaki Davalı... A.Ş tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak ... İcra Md. 2023/... E Sayılı Dosyası üzerinden Kambiyo Takibi başlatıldığı, Davacı emrine düzenlenen dava konusu 20.01.2023 tarihli 150.000 TL bedelli Çek ile ilgili olarak, Çekte davacı ... Ltd.Şti olarak atılı bulunan kaşe ve imzanın sahte olarak atılı olduğu, Kaşe ve imzanın ... Makina San ve Tic Ltd Şti *ini temsile yetkili kişilere ait imza olmadığı Çekte Ciro silsilesinin bozuk/kopuk olduğu, Kendisinden sonraki Cirantalarla her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı iddia edilerek; Mahkemeniz dosyası üzerinden görevlendirilen 3 kişilik Grafoloji Uzmanı tarafından düzenlenen Grafoloji Bilirkişi Raporunda: Davacılardan ... LTD ŞTİ'nin imza yetkilileri olan ...”a ait imza örnekleri ile çekteki İmza karşılaştırmasının Grafolojik İncelemesi yapılmış ve Davacı ... ..Ltd Şti'ni temsile yetkili olan ....'a ait imzalar olmadığının rapor edilmesi ile Çekteki İmza silsilesinde kopukluk olduğunun tespit edildiği, Davalı şirket ticari defter kayıt ve belgelerini Bilirkişi İncelemesine ibraz etmediğinden bu yönde hangi bir tespit ve değerlendirme yapılamdığı, Dolayısıyla tarafımıza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davalının vermis olduğu her hangi mal veya hizmet dolayısıyla senedi elinde bulundurmuş olduğunun ticari defter kayıt ve muavin kayıtları bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğinden bu aşamada ispat edilememiş olduğu, Davalı... A.Ş ile çekte kendinden önceki Cirantalar aralarındaki ticari ilişkinin var olup olmadığı hususuna ilişkin her hangi bir kayıt ibraz edilmediği, dava konusu çekin davalı tarafından elde edilmesinin de davalı tarafından ispat edilememiş olması karşısında, davalının alacak talebinden söz edilip edilemeyeceği hususunun hukuki takdiri Mahkemenizde olacağı, Tarafların diğer talepleri Majhkemenzi takdirlerinde olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdirinize saygı ile arz olunur. 01.09.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:
Asıl dava; davacı çek keşidecisi ....... A.Ş. Ve davacı çek lehtarı ... Makine... tarafından açılan ... Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında menfi tespit istemine, birleşen dava ise çek lehtarı tarafından açılan ... Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takibine konu çekin istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Sistemleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi borçluların ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Anonim Şirketi, ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Limited Şirketleri aleyhine █████/2023 tarihinde 150.000,00 TL Asıl Alacak, 309,25
TL Faizi 1 █████/2023-█████/2023 arası 7 Gün %10,75 ,15.000,00
TL Tazminat 450,00
TL Komisyon olmak üzere 165.759,25
TL Toplam Alacağına Kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emri ile takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durdurmuş ve akabinde süresi içinde davasını açtığı görülmüştür.
Huzurdaki asıl davada uyuşmazlığın; icra takibine konu ... / ... Şubesinin 20.01.2023 keşide tarihli ... seri nolu 150.000.00 TL bedelli çekten dolayı davacıların borçlu olup olmadığı, davacılar ile davalı arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, ciro silsilesinin kopup kopmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Birleşen davada ise uyuşmazlık; davacı çek lehtarı ...... Ltd'ne gönderilmek üzere kargoya verilen çekin kaybolması sonucu aleyhlerine .... İcra Dairesi'nin 2023/... esas sayılı icra dosyasında takip başlatılan çekteki lehtar ...'ın adı altında bulunan ciro ve imzanın davacı şirketlerin yetkililerine ait olup olmadığı, ciro silsilesinin kopuk olup olmadığı, davalının yetkili hamil olup olmadığı, davacıların çeke dayalı başlatılan takip nedeniyle borçlu olup olmadığına ilişkindir.
Mahkememizde birleşen dava yönünden davacı çekin lehtarı ... Makine... asıl davada davacı ... ..... San. ve Tic. A.Ş.tarafından gönderilen çekteki lehtar cirosunun kendisine ait olmadığı ve çeklerin kargo ile gönderilirken çalındığı iddia edilmiştir. Mahkememizce asıl ve birleşen dava davacısı şirketin çekin keşide tarihlerini kapsar şekilde imza sirküleri ve davacı şirketin temsilcilerinin imza örnekleri celp edildikten sonra ciranta imzalarının iş bu lehtar a ait olup olmadığı yönünden inceleme yapılmak üzere dosya bilirkişi heyetine verilmiş ve bilirkişiler ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli heyet raporunda ''çekteki ciro imzasının davacı şirket temsilcilerinin eli ürünü olmadığı kanaatine" varıldığı bildirilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar sonrası mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava konusu çek yönünden .... ATM nin ... Esas sayılı dosyasından zayi nedeniyle iptal davası açılmışsa da çekin ibraz edildiği akabinde işbu davaların açıldığı anlaşılmaktadır.
1)Asıl davada ; davalı tarafından icra takibine konu edilen çek nedeniyle davacı çek keşidecisi ve lehtarı menfi tespit isteminde bulunmuşlardır. Dava konusu çekin davalı tarafından icra takibine konu edilmesi nedeniyle keşideci ve lehtar davacıların, davalının ciro yolu ile şeklen kendisine çeklerin intikal ettiğini beyanı ve iyi niyetli olduğuna ilişkin savunması karşısında borçtan sorumlu tutulup tutulmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dava konusu çek 6102 sayılı TTK nın 3.kitabında düzenlen 5941 sayılı çek kanunu ve bu kanun uyarınca çıkarılan tebliğlere uygun tanzim edilen kıymetli bir evrak olup, TTK 670 ve devamı maddeleri gereğince çek, poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedi olup, çeke 818 sayılı madde gereğince yapılan atıf nedeniyle TTK nın 780-823 maddeleri uygulanmaktadır.
TTK 687.maddesi gereğince, çekten dolayı kendisine başvuran kişi düzenleyen ve önceki hamillerden biri ile kendisi ile doğrudan doğruya var olan ilişkiye dayanan defilere başvuran yetkili hamile karşı kural olarak ileri süremez, ancak hamil çeki iktisap ederken, çekin keşidecisinin rızası dışında elinden çıktığını yada çekin karşılığının daha önceki elinde bulunduran kişiye, keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet definde bulunabileceği tartışmasızdır.
Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK nın 788.maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, emre yazılı kaydı ile veya bu kayıt olmadan belirli bir kişiliğine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile devir edilebilir, 6102 sayılı TTK nın 818.maddesine göndermesi ile TTK 684 maddesine göre ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunmuş olur.
Çekteki hakkın devrinin TTK 683.maddesi gereğince çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan alonj adı verilen kağıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan, ciro sayılamaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlayamaz.
Mahkememizce tüm değerlendirmelerin birlikte yapılması sonucunda; dava konusu çekteki lehtar cirosunun sahte olması sebebiyle TTK 683.maddesi gereğince çek üzerinde kah bundan sonraki hamillere intikal etmeyeceği , hak sahibi olabilmek için çekte hamil olmak gerektiği ve 6102 sayılı TTK nın 790.maddesine göre cirosu kabil bir şekilde çeki elinde bulunduran kişi son ciro beyaz ciro olsa bile kendini haklı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan yetkili hamil olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu maddeden anlaşılacağı üzerine, çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu, çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolardan birinin sahteliği nedeniyle birbirini takip etmiyor yada ciro zincirinde bulunan cirolardan birinin geçersiz ve sahte olması durumunda, ciro zincirindeki kopukluk nedeniyle çeki elinde bulunduranın yetkili hamil sayılamayacağı bu nedenle davalının son ciranta olsa da lehtar ve ondan önceki keşideciye karşı ciro zinciri kopuk olduğundan, keşideciye ve imzası sahte olan cirantaya başvura da bulunamayacaktır.
Sonuç olarak açılandığı üzere çekin lehtar cirosundaki imza sahteliği nedeniyle kopuk ciro silsilesi ile davalıya intikal ettiği, son yıllarda kargo aracılığı ile gönderilen çeklerin kötü niyetli 3.şahısların eline geçmek suretiyle icra takibine konu edildiği bilinmekte olup davacı ile ciro silsilesinde bulunan diğer şirketler arasında ticari ilişkinin varlığı davalı yanca da ispat edilemediğinden davalının asıl dava yönünden iktisapta ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. Yine TTK 683-684 ve 790.maddeleri ile İİK 72.maddesi ile TTK 778 maddesi gereğince geçerli bir ciro ile hakkı devraldığı ve yine 790 maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile yetkili hamil olduğunu ispat edememesi nedeniyle davalı son cirantaya karşı açılan menfi tespit davasının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.( Emsal ilam : Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (███████) 11-2738-█████████ sayılı ve █████/2021 günlü kararı)
Davacılar kötü niyet tazminatı talep etmiş olup İİK 72/5 fıkrası uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu takdir edilmekle %20 oranında 30.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ( Emsal ilam : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ Karar)
2)Birleşen davada; dava konusu çekin keşideci ... ...San. ve Tic. A.Ş.tarafından lehtar ... Makine .. ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle iş bu lehtar şirkete intikal etmek üzere kargoya verildiği ve kargoda çalındığı iddiası ile davacı lehtarın çek istirdatı isteminde bulunduğu, çek hırsızlığına ilişkin soruşturmanın ise ... CBS 2023/... soruşturma sayılı dosyada devam ettiği belirlenmiştir.
''Herhangi bir belgedeki imza veya yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak; grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.'' (HGK'nın 06.06.2001 tarih ve ███████-466 E. - ████████ K. sayılı kararı) Anılı tespitler kapsamında Mahkememizce davaya konu, imza inkarı yöneltilen çek aslı getirtilmiş, davacının uygulamaya elverişli imza asılları, davaya ve imza inkarına konu çekin düzenleme tarihinden önceki dönemlere ait mukayeseye elverişli belgeler, yine çekin düzenlenme tarihinden önceki döneme ait davacının resmi kurumlar önünde atılmış imzaları celp edilmiş, davacının mahkeme huzurunda imza örnekleri alınmış, çek üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Yapılan incelemede davaya konu çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı bilirkişi raporu kapsamında belirlenmiştir.
Dava konusu icra takibine konu çekin lehtar cirosu ile tedavüle çıkarılmadığı, lehtar imzasının sahte olarak atılmak sureti ile çekin tedavüle sokulduğu, davacının çekten kaynaklanan haklarını üçüncü şahıslar aracı kullanılarak davalıya intikal etmiş gibi davalı şirket tarafından icra takibine 2-3 adet ciro yapılmak sureti ile iyi niyetli hamil görüntüsü oluşturacak şekilde ciro edilmiş olduğu , sahte imza ile lehtardan sonra hamil gözüken dava konusu icra takibinin başlatıldığı görülmüştür. Davacının imza inkarına dayalı talebinde haklı olduğu ve davalının benzer birçok dosyada davalı sıfatıyla bulunduğu ve ülke genelinde kaybolan çekleri ele geçirmek suretiyle takipler başlattığı anlaşılmakla davalı hamilin çekin iktisabında kötü niyetli olduğu mahkememizce benimsenmiş, somut olaya ilişkin soruşturma dosyası beklenmemiş ve birleşen dava davacısı çek lehtarı tarafından açılan çek istirdatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; Asıl davanın kabulüne, davacıların dava konusu; ... ... şubesine ait, █████/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli keşidecisi davacı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. olan Lehtarı ise davacı ... Ltd. Şti olan çek nedeniyle .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında davalı hamile borçlu olmadıklarının tespitine, İİK 72/5 fıkrası uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu takdir edilmekle %20 oranında 30.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiliyle davacılara verilmesine, Birleşen mahkememiz... Esas sayılı dosyasında davacı ... Ltd. Şti tarafından açılan davanın kabulüne, ... ... şubesine ait, █████/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli keşidecisi davacı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. olan Lehtarı ise davacı ... Ltd. Şti olan çekin davalıdan istirdatına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Asıl davanın KABULÜNE,
a-Davacıların dava konusu; ... ... şubesine ait, █████/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli keşidecisi davacı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. olan Lehtarı ise davacı ... Ltd. Şti olan çek nedeniyle .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında davalı hamile borçlu olmadıklarının tespitine,
b-İİK 72/5 fıkrası uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu takdir edilmekle %20 oranında 30.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiliyle davacılara verilmesine
c-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ‭11.323,01 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 2.830,76 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭8.492,25 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
d-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 2.830,76 TL peşin harç ve 179,90 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 3.010,66 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
e-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 26.026,64 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
f-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
g-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,
2- Birleşen mahkememiz... Esas sayılı dosyasında davacı ... Ltd. Şti tarafından açılan davanın KABULÜNE,
... ... şubesine ait, █████/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 150.000,00 TL bedelli keşidecisi davacı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. olan Lehtarı ise davacı ... Ltd. Şti olan çekin davalıdan istirdatına ,
Davalının koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
a-Birleşen dosyada Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 10.246,500 karar-ilam harcının ve 615,40 TL Başvuru harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
b- Birleşen dosyada yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
c- Birleşen dosyada davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
d-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına,
3-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!