diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, sigorta şirketinin ehliyetsiz sürücünün yol açtığı trafik kazası sonrası yaptığı zmms ödemesinin araç sahibinden rücuen tahsiline ilişkin itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, sigorta şirketinin ehliyetsiz sürücünün yol açtığı trafik kazası sonrası yaptığı ZMMS ödemesinin araç sahibinden rücuen tahsiline ilişkin itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Davacı sigorta şirketi, zorunlu trafik sigortası kapsamında ehliyetsiz sürücü tarafından sebebiyet verilen bir trafik kazasında üçüncü kişiye ödediği 100.000 TLlik hasar bedelini sigortalısı olan araç sahibinden rücu etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmektedir; davalı rent a car firması ise aracı ehliyetli birine kiraladığını, kazanın kiralayan kişi dışında ehliyetsiz bir başkası tarafından gerçekleştiğini ve aracın kiralandıktan sonraki kullanımından sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiş olup, dava Karayolları Trafik Kanunu ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca ehliyetsiz sürücüden kaynaklanan zararlarda sigortacının rücu hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde, .....poliçe numaralı poliçe ile Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası bulunan .....plaka sayılı aracın .....tarihinde sürücü belgesiz araç kullanan dava dışı .....kusuru sonucu dava konusu kazaya sebebiyet verdiğini, sigortalı olan davalıya ait ve dava dışı .....sebebiyet verdiği kazada .....plakalı aracın hasarlandığını, kaza tespit tutanağında sürücü belgesiz olarak araç kullanan sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, hasarlanan .....plakalı araca hasar için müvekkili şirkete yapılan başvurular neticesinde toplam 100.000,00-TL tazminat ödendiğini, olayda ehliyetsiz sürücü söz konusu olduğundan davalının sorumluluğunun bulunduğunu, Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali talepli olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, davalının takibe, borca ve ferilerine vaki itirazları’nın iptaline icranın devamı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından .....tarihinde Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....dosya numarası ile müvekkili .....ve .....mirasçılara yönelik ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra ödeme emrinin müvekkiline tebliğinden sonra sonra yasal süre içerisinde borca itirazda bulunduğunu, takibin durdurulduğunu, müvekkilinin Rent A Car (Araç Kiralama) işiyle uğraştığını, müvekkilinin .....tarihinde kazaya karışan .....plakalı aracı .....kiraladığını, aracı ve kira ilişkisini KABİS'e bildirdiğini, ehliyete baktığını, eksiklik bulunmaması durumunda da aracı .....isimli şahsa kiraya verdiğini, şahsın aracı teslim aldıktan bir gün sonra yani .....tarihinde kazanın meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında araç sürücü koltuğunda .....ön sağ yolcu koltuğunda ise .....bulunduğunun belirtildiğini, kaza neticesinde .....ve .....vefat ettiğini, müvekkilinin kira sözleşmesinde yeri ve imzası bulunmayan .....ile bir bağlantısının bulunmadığını, aracı kiralayan müvekkilinin aracı kiraladıktan sonra sürücüsünü denetlemesi veya sürücüsünü kontrol etmesinin mümkün olmadığını, davanın reddine, davacı davasını haksız ve kötü niyetli bir şekilde ikame ettiğinden Kötü niyet tazminatı olarak dava konusu meblağın %20'sinden aşağı olmayacak tazminatın davacı taraftan alınıp müvekkiline ödenmesine, her türlü harç, gider ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkili adına arz ve talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında üçüncü kişiye ödediği zararın, sigortalısına rücu edilmesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Dosyadaki delillerden, davacı sigorta şirketinin, .....tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeni ile dava dışı .....plakalı araç için .....tarihinde 100.000,00 TL hasar bedeli ödediği, söz konusu ödemenin rücusu için davalı aleyhinde Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı icra takibini başlattığı ve borca itiraz üzerine işbu davanın açıldığı görülmüştür.

Davacı sigorta şirketi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Aynı kanunun 109. maddesi uyarınca motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.

Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartlarının "zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının işletene rücu hakkı" başlıklı B.4. maddesinin (c) bendine göre, tazminatı gerektiren olay Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından meydana getirildiği takdirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkanı bulunmaktadır.

Somut olayda, davalı adına tescilli olup, davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihinde sürücü .....sevk ve idaresinde iken önünde sol şeritte giden .....plakalı aracı sağdan sollamak isterken, aracının sol ön köşe kısmı ile önündeki aracın sağ arka kısmına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybettiği, orta refüjü aşıp, karşı istikamete geçtiği ve .....plakalı aracın (çekicinin plakası .....ve römorkun plakası .....) ön ve sol yan kısımlarına çarptığı anlaşılmıştır.

Bu kazada maddi hasara ek olarak yaralanma ve ölüm hadisesi vuku bulduğundan bu kaza ile ilgili Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....sayılı soruşturmasının yürütüldüğü anlaşılmış, bu dosyada alınan .....tarihli kusur raporunda .....plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiş, Mahkememizce usul ekonomisi ilkesi uyarınca söz konusu raporun, .....tarihli celsenin (2) numaralı ara kararı ile taraflara tebliğine karar verilmiş ve söz konusu rapor, taraf vekillerinin elektronik tebligat adreslerine .....tarihinde tebliğ edilmiştir. Bilirkişi raporu, oluşa, dosya kapsamına, fen ve teknik kurallarına uygun bulunarak Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

.....plakalı araç sürücüsü .....kaza tarihinde sürücü belgesinin olmadığı anlaşılmıştır. Kazaya kusuru ile sebebiyet veren sürücünün, sürücü belgesinin olmaması, Genel Şartların B.4. maddesinin (c) bendine göre davalı işletene rücu hakkı vermektedir.

Her ne kadar davalı vekili, müvekkilinin araç kiralama (rent a car) işi ile uğraştığını, kaza tarihinde aracın .....isimli kişiye kiraya verildiğini ileri sürmüş ise de söz konusu kira ilişkisi kısa süreli kira ilişkisi olup, davalının işleten sıfatını, dolayısı ile zarardan sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.

Mahkememizce ödenen tutarın zarar ile uyumlu olup olmadığı hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....plakalı aracın kaza nedeni ile uğradığı hasar bedelinin 266.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının, poliçe teminat limiti olan daha düşük tutarda 100.000,00 TL ödediği görülmüştür.

Davacı sigorta şirketi, üçüncü kişiye ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep etme hakkını haizdir. Söz konusu faiz hesabı, basit matematik işleminden ibaret olup, Mahkememizce usul ekonomisi gözetilerek bilirkişi raporu alınmamış, internet ortamında hesaplama.net isimli sitede hesaplama yapılmış, davacının ödeme yaptığı .....tarihinden icra takip tarihi olan .....tarihine kadar geçen 2 ay 10 günlük sürede yıllık % 9 oranında yasal faiz oranı üzerinden 1.750,68 TL faiz işlediği görülmüş, buna ilişkin faiz hesabı çıktı alınarak dosya arasına takılmıştır. Davacının da icra takibinde 1.750,68 TL işlemiş faiz talep ettiği görülmüştür. İzah edilen nedenlerle davacının asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden takip başlatmakta haklı olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi daha sonra açıklanacağı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 100.000,00 TL asıl alacak ve 1.750,68 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 101.750,68 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar yıllık yasal faiz yürütülmesine,

2-Alınması gerekli 6.950,58 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.228,90 TL'nin mahsubu ile eksik 5.721,68 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 2.080,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 1.228,90 TL, bilirkişi ücreti 3.300,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 313,00 TL olmak üzere toplam 5.269,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim