kayseri 2. asliye ticaret mahkemesinde, ticari yüklenicilik sözleşmesinden kaynaklanan ilamsız icra takibine karşı açılan menfi tespit davası.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari yüklenicilik sözleşmesinden kaynaklanan ilamsız icra takibine karşı açılan menfi tespit davası.

Özet: Ticari bir yüklenicilik sözleşmesinden kaynaklanan alacak iddiasıyla başlatılan icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında, davacı, tebligat hatası nedeniyle itiraz edemediği takibin haksız olduğunu ve davalıya borcu olmadığını öne sürerken, davalı ise banka aracılığıyla fazladan ödeme yapıldığını iddia ederek davanın reddini ve tazminat talep etmiş; mahkeme, taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki kaydını dikkate alarak davalının yetki itirazını reddetmiş ve davacının borçlu olup olmadığının tespiti amacıyla mali bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar vermiştir.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:

T.C.

KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: Esas

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

: Av.

DAVALI

VEKİLİ

: Av.

DAVA

: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı tarafça müvekkili aleyhine Yahyalı İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, takibe konu ödeme emrinin müvekkile tebliğe çıkarıldığını, müvekkilinin adresinin kapalı olması nedeniyle ödeme emri icra dairesine teslim edildiğini, daha sonra müvekkili firmaya yeniden TK m.35'e göre tebligat çıkarıldığını, müvekkilinin takipten ve tebliğden haberi olmadığı için takibe itiraz edemediğini ve takibin kesinleştiğini, müvekkilinin davalıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, başlatılan takibin tamamen haksız ve kötü niyetli ve müvekkilini zararra uğratmak amacıyla başlatıldığını, müvekkilinin ticari itibarını yıllardır koruduğunu, sektörde bilindiğini, bu takip neticesinde müvekkilinin icra baskısı altında bulunduğunu, borcu olmadığı alacaktan dolayı mağdur duruma düşeceğini, müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramaması adına takibin ve dava sonuna kadar tedbiren durdurulması mahkeme aksi kanaatte ise takibin devamı esnasında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasını, davanın kabulü ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; yetki itirazında bulunduklarını, icra takip dosyasına itiraz dilekçesinde belirtilen hususlar ile birlikte icra takibinin Ankara yetkili icra dairelerinde yapılması gerektiğini, yetkili mahkemenin Kayseri Ticaret Mahkeme olmayıp Ankara Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddi ile davacının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, maden üretimi ve işlenmesi, maden ocaklarında galeri açma ve bu kapsamda iş makineleri ve araç gereçlerin kullanılması gibi ek iş ve hizmetlere dair taraflar arasında akdedilen yüklenicilik sözleşmesi çerçevesinde davacıya banka aracılığıyla fazladan ödeme yapıldığından bahisle davalının davacı hakkında başlatmış oluğu icra takibi kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Yahyalı İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının Global Net Madencilik İthalat İhracat Limited Şirketi, borçlusunun .... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, toplam alacak tutarının 702.122,00-TL olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafın yetki itirazı; Davalı şirket vekili yetki itirazında bulunmuş ise de tarafların tüzel kişi tacir olduğu; dilekçe ekinde sunulan -içeriği tarafların kabulünde olan- sözleşme içeriğinde yetki sözleşmesi bulunduğu bu nedenle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin ve Yahyalı İcra Dairesinin yetkili olduğu görülmüş; davalının yetki itirazı yerinde görülmemiştir.

Esas hakkında inceleme; Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Ankara Nöbetçi ATM'ye talimat yazılarak; resen bir mali bilirkişiye dosyanın tevdi ile davalının ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, dava dilekçesinde sözü edilen işlerin ve yapılan ödemelerin davalı şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalı tarafından davacıya akdedilen yüklenicilik sözleşmesi çerçevesinde fazladan ödeme yapılıp yapılmadığı, davacının sözleşme kapsamında yapmış olduğu ek iş ve hizmetlere dair davalı tarafından teyit edilmiş bir kayıt belge yahut mutabakat formu bulunup bulunmadığı ve bu çerçevede dava ve takip konusu fazladan yapılan ödemenin iadesi işlemi ile başlatılmış icra takibinin iadesine ilişkin olarak davalı tarafından iadesi gerekli bir borç tutarı bulunup bulunmadığı varsa miktarı gibi bu faturalara konu malların davalı yana teslimine dair kaydın bulunup bulunmadığı, dava tarihi itibarıyla davacı şirketin davalıya borçlu bulunup bulunmadığı, davacının borçlu olmadığı tutar varsa miktarının tespiti gibi hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; Dosya kapsamında ve davalının yerinde yapılan incelemede, davalı ile davacının yüklenicilik

sözleşmesinden kaynaklı ticari bir ilişkinin olduğunu, bu ticari ilişkinin █████/2023 tarihli sözleşme ile

başladığını, davalı tarafa ait sayın mahkemenizin bilirkişi vasıtasıyla cevaplanmasını istediğiniz hususlar

“Davalıya Ait Tespitlerim” bölümünde cevaplandığını, davalının hizmet alımından kaynaklı, davacı tarafından davalı tarafa düzenlenen 2 (adet)

faturalardan ve davalı tarafından davacıya düzenlenen █████/2023 tarihinde 8 (sekiz) adet faturalar ile

hizmet alımına ilişkin davalı tarafından davacıya banka vasıtasıyla yapılan, dosya kapsamında görülen

ödeme dekontları neticesinde davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, davalının davacıya;

31.12.2023 yılı sonunda

: 3.466,31-TL borçlu olduğunu,

31.12.2024 yılı sonunda 3.466,31-TL borçlu olduğunu,

01.01.2025 yılı başı itibariyle 3.466,31-TL borçlu olarak devam ettiği ticari defter ve kayıtların

görüldüğünü, dosya kapsamında ve davalının yerinde yapılan inceleme neticesinde ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığını, usulüne uygun olarak kayıtların tutulduğunu, sahibi lehine

delil niteliğine haiz olduğunu, davalının, davacıya dava tarihi ve dava takip tarihi itibariyle 3.466,31-TL borçlu olduğunu ve borç

tutarının 31.12.2024 sonu itibariyle ve 2025 yılına devir ettiğini ve devam ettiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

HMK’nın 220. maddesindeki düzenlemeye göre, mahkemece, ibrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna kanaat getirilirse ilgili tarafa bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verilmesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise kendisine yemin teklif edilmesi gerekir. Kendisinden ibraz istenilen tarafın bu hususta kendisine verilen kesin süreye rağmen bu süre içerisinde makul bir mazereti bulunmaksızın belgeyi ibraz etmemesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise bu hususta teklif olunan yemini kabul ve icra etmemesi halinde mahkemece, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilecektir. HMK’nın 222. maddesinde ise, münhasıran ticari defterlere ilişkin olarak, ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için; Kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmaları, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılması ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamaları gerekmekte olup bu şartlara uygun biçimde tutulmuş defter kayıtlarının, sahiplerinin lehine delil olarak değerlendirilmesi ise diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması şartlarına bağlı bulunmaktadır. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları ise ancak sahibi aleyhine delil teşkil eder. Ayrıca söz konusu maddenin son fıkrası uyarınca, davadaki taraflardan birinin kendi defterlerine dayanmaksızın, münhasıran diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtmesine rağmen karşı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması halinde ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacaktır.

Taraflardan ticari defterleri ibrazlarının ne şekilde isteneceğine ilişkin HMK’nın 222. maddesinde doğrudan bir düzenleme bulunmamakta ise de, ticari defterlerin de aynı zamanda bir belge niteliği itibariyle bu hususta HMK’nın 220. maddesinin uygulanması gerekmektedir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi █████████ Esas █████████ Karar; 6. Hukuk Dairesi █████████ Esas █████████ Karar)

Somut olayda davalının defterlerinin ibrazı için talimat marifeti ile kesin süre verilmiş, davalının defter ibrazı sonrasında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Rapor sonucuna göre davalının davacıya borçlu olduğu ortaya konulmuştur. Davacı ise defterlerini ibraz etmemiştir. Sonuç olarak davalının defterinde yer alan aleyhe hususlar, kendisi aleyhine delil teşkil ettiğinden ve defter inceleme sonucuna göre davacıdan alacaklı bulunmadığı ortaya çıktığından; davacının iddia ettiği gibi davalıya borçlu olmadığının kabulü gerekmiştir. Davalının, davacının borçlu olmadığını basiretli tacir gereklerince bilmesi lüzumu, takibin kesinleşmesi, haciz durumu dikkate alınarak; davalının bu suretle açıkça kötü niyetli takip başlattığı ortaya konulduğundan; davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. İzah edilen nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Davanın KABULÜ ile; Yahyalı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına konu alacağa ilişkin davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2-Davacının kötü niyet tazminat talebinin kabulü ile takip konusu asıl alacağının %20'si tutarında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Alınması gereken 47.961,95-TL karar ve ilam harcından, davacıdan peşin olarak alınan 11.704,92-TL harcın mahsubu ile bakiye 36.257,03-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; ilk dava açma gideri 12.132,52-TL, posta ve tebligat masrafı 843,00-TL, bilirkişi ücreti 5.000,00 TL olmak üzere toplam 17.975,52-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince taktir olunan 111.318,30-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı e duruşma ile, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.█████/2025

Katip

Hakim

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır