hizmet sözleşmesine istinaden yapılan dış cephe ve ince işlerin eksik, kusurlu ve geç tesliminden kaynaklanan zararların tazmini ile gecikme cezasının tahsili davası.

Hizmet sözleşmesine istinaden yapılan dış cephe ve ince işlerin eksik, kusurlu ve geç tesliminden kaynaklanan zararların tazmini ile gecikme cezasının tahsili davası.

Özet: Davacı şirket, davalı ile dış cephe izolasyon ve ince işler imalatlarına dair imzaladığı sözleşmeler kapsamında davalının işleri eksik, kusurlu ve 31.12.2013 tarihine kadar süresinde tamamlamaması nedeniyle ortaya çıkan gecikme ve ayıpları gidermesi için yaptığı ihtar ve yazışmalara rağmen sonuç alamadığını, bu sebeple eksik ve ayıplı işlerin tamamlanması, villaların saçak çatılarındaki ters eğim gibi spesifik sorunların düzeltilmesi için kendi nam ve hesabına malzeme ve işçilik temin ederek masraf yaptığını, ayrıca ana işverenden hak ediş kesintilerine uğradığını ve gecikme cezası hükümlerinin uygulanması gerektiğini belirterek, tüm bu zararlarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2015

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında verilen 30.09.2016 tarihli yetkisizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmekle yukarıda belirtilen sıraya kaydedildi yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı ... anonim Şirketi ile 1.06.2012 tarihli eser sözleşmesi imzaladığını, ardından davalı ile anılan sözleşme kapsamında dış cephe izolasyon İmalatları ile ince işler İmalatlarına ilişkin 2.05.2013 tarihli ve 1.04.2013 tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığını, davalıya yer tesliminden sonra işin ifasına başlanıldığını, davalının sözleşme konusu işleri eksik kusurlu ifa ettiğinin tespit edildiğini ,davalının yüklenimindeki işleri sözleşmede öngörülen süre olan 31.12.2013 tarihinde teslim etmediğini bu nedenle müvekkili tarafından işin geçici kabulünün süresini de yaptırılamadığını, taraflar arasında sayısız ihtar ve yazışmalar yapıldığını geçici kabul işlemlerinin başlatıldığının, işin en geç 15.04.2014 tarihinde bitirilerek teslim edilmesi gerektiğinin aksi halde nam ve hesabına ifa ettirileceğinin her türlü cezanın davalıya rücu ettirileceğini ihtar edildiğini, davalının ihtarlara rağmen eksik kusurlu işleri tamamlamadığını, müvekkilinin bu işleri tam anlatmak zorunda kaldığını, eksik kusurlu işlerin tespitinin ... tarafından tespit edilip müvekkiline bildirildiğini, listelenen İmalatların düzeltilmesi hususunun davalıya ihtar edildiğini, davalının ihtara rağmen bu hususu düzeltmediğini bu nedenle müvekkili tarafından davalı nam ve hesabına işler yaptırılmak zorunda kalındığını, müşteri şikayetlerinde yer alan eksiklikleri kendisinin tamamlamak zorunda kaldığını dava dışı ... tarafından kalite kontrol ekibi tarafından tespit edilen eksikliklerin davalıdan ve hesabına yapılmak zorunda kalındığını, ... tarafından yapılan geçici kabulde bildirilen eksikliklerin tamamlanması için davalıya ihtar yapıldığını davalının bu eksiklikleri gidermediğini, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu işlerin müvekkili tarafından davalından ve hesabına tamamlandığını buradaki eksik ve ayıplı işlerin niteliğine göre İmalatların düzeltilmesi malzeme temini veya işçi istihdamı şeklinde gerçekleştirildiğini, söz konusu eksikliklerin yapım işinin ifası son aşamasında ve sonrasında müvekkili şirket tarafından malzemelerim ve işçilerin toplanarak şantiyenin tamamen terk edilmesinin ardından tespit edildiğini müvekkili tarafından bu uğurda dava dışı ...Şirketi ile ... Şirketinden malzeme hizmeti aldığını yine dava dışı ... şirketi ile ... şirketinden malzeme ve işçilik hizmeti satın almak zorunda kaldığını buna ilişkin faturaların dilekçe ekinde sunulduğu, dil listesi ekinde sunulan mayıs-Aralık 2014 dönemine ait işçi listesinden de eksik ve ayıplı işlerin düzeltilmesi için işçi istihdam edildiğini görüleceğini, işin süresinde teslimini sağlanabilmesi amacıyla Eylül 2014 başında konutların müşterilere teslimi için çok sayıda personel istihdam edildiğini davalı tarafından yapım işinin kusurlu ifası nedeniyle villaların saçak çatı üstlerinde ters eğim oluşturarak burada su bir birikintisi meydana gelmesine sebebiyet verdiğini müvekkili şirketin bunu gidermek için malzeme ve işçilik hizmetinin satın aldığını buna ilişkin faturaların dilekçe ekinde sunulduğu yaklaşık 15.000 TL tutarında işçilik maliyetinin yanı sıra malzeme bedeli ödemek zorunda kaldığını, ek İmalatların halihazırda devam ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmede işin teslim tarihinin 31.12.2013 olarak kararlaştırıldığını, davacının işi süresinde teslim edemediğini bu nedenle de dava dışı şirket ile geçici kabulün yapılamadığını, geçici kabulün yapılamaması sebebiyle müvekkilinin hak edişlerinden kesinti yapıldığını, işini ifası sırasında davalıya geçici kabul işlemlerinin 30.04.2014 tarihi itibari ile başlatıldığını ve eksikliklerin giderilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, taraflar arasında akdedilen 01.04.2013 tarihli sözleşmeyle 2.05.2013 tarihli sözleşmenin onuncu maddesi kapsamında işin süresinde tamamlanmaması halinde gecikme cezası uygulanacağının kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının gecikme cezasını ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle müvekkilinin alacağı hesaplanırken gecikme cezasının hesaplanması gerektiğini, işin yapımının gecikmesi nedeniyle uğranılan diğer zarar kalemleri yönünden dava hakkının saklı tutulduğunu, yine dava dışı işveren tarafından kesin hesap aşamasında müvekkili şirketin hak edişlerinden ilave işveren maliyetleri adı altında kesinti yapıldığını bu bedellerin davalıdan tazmininin gerektiğini, yapılan kesintilerin işin geç teslimi gerekçesiyle yapıldığını işin geç teslim edilmesi sebebiyle kontrol personeli ve teknik destek servisi personeli harcamalarının müvekkili şirkete yansıtıldığını, işin geç teslim edilmesinin davalı kusurundan kaynaklandığını bu nedenle ilave işveren maliyeti adı altında yapılan kesintilerin davalıdan tahsil edilmesi gerektiğini, bilirkişi incelemesi ile hesaplanabilecek nitelikteki müvekkili zararları ile ilgili olarak davalı tarafından eksik kusurlu imal edilen işlerin düzeltilmesi ve bu amaçla malzeme temin edilmesi işçi çalıştırılmasından kaynaklı alacaklar nedeniyle şimdilik 50.000 TL, işin sözleşmede belirtilen sürede teslim edilmemesi sebebiyle her iki sözleşme kapsamında gecikme cezası olmak üzere 50.000 TL kesin hesap aşamasında dava dışı idare tarafından müvekkili şirket hak edişlerinden ilave işveren maliyetleri adı altında yapılan kesintilerden kaynaklı alacağı olmak üzere şimdilik 15.563,93 TL'nin 31.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu müvekkili ile davacı arasında 01.04.2013 ve 02.05.2013 tarihli iki ayrı sözleşme ile ...'nun mal sahibi olduğu proje kapsamındaki ince işler ve mantolama işlerinin alt yüklenici sıfatıyla müvekkili tarafından üstlenildiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra 2.04.2013 tarihinde yer teslim tutanağı imzalanarak yer tesliminin yapıldığını müvekkilinin edimi ifa etmeye başladığını ve tamamlayarak teslim ettiğini, ihtiraz kayıt bulunmayan alt yüklenici hak ediş raporlarına göre müvekkili tarafından yapılan imalatın davacı tarafından kabul edildiğini davacının bütün teknik heyeti ve şantiye şefinin bu raporlara hiçbir şerh düşmeden imza attığını, ayrıca hak ediş raporları ile genel icmalin de düzenlendiğini, burada toplam imalat değerlerinin açıkça düzenlendiğini ve imza altına alındığını bu raporların bir dosya halinde eksiksiz hazırlandığını, dosyaya sunulacağını, taraflarca karşılıklı imza edilen 14 nolu hak ediş raporuna göre ince işlerin %95,85 lik kısmının ve mantolama işlerinin %98,24 lük kısmının bitirildiğinin sabit olduğunu, müvekkilinin nam ve hesabına yaptırıldığı iddia edilen işlerle ilgili müvekkiline ihtarda bulunmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan yazışmaların tek bir şirkete gönderilmediği birden fazla şirketle yazışma yapıldığını, dava dilekçesi ekinde sunulan yazışmaların hangisinin müvekkile gönderildiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafından müvekkiline yalnızca 2.07.2014 tarihinde ... eksikliklerinin ihtar edildiğini başkaca bir ihtarda bulunmadığını, 08.11.2014 tarihinde elektronik posta yoluyla müvekkiline bildirimde bulunulması üzerine müvekkilinin ... birinci etap işiyle ilgili personel desteği verdiğini ancak davacı tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden personellerinin sahaya alınmadığını, eksik ve kusurlu işlerin personellere yaptırılmadığını, geçici kabul kontrol kalemleri arasında sayılan tüm işlemlerin müvekkili tarafından zamanında ve eksiksiz teslim edildiğini, SGK giriş kayıtlarından çalışan sayısının 50’nin üzerinde olduğunun anlaşıldığını müvekkilinin ... yedinci Sulh hukuk mahkemesinin ... değişik iş sayılı tespit dosyasında taraf dahi olmadığını müvekkili ile ilgili olmayan belgelerin sunulmasının kötü niyet göstergesi olduğunu, müşteri şikayetleri form içeriklerine bakıldığında şikayetlerin müvekkilinin üstlendiği işlerle ilgili olmadığının görüleceğini, ayıplı ve eksik ifa dışında gecikme iddialarının da gerçekçi olmadığını davalı tarafından onaylanan hak edişlerin müvekkili şirket lehine karine teşkil ettiğini, işin sözleşmede belirlenen 31.12.2013 tarihinde bitirilememesinin davacı kusurundan kaynaklandığını, müvekkili tarafından 03.07.2014 tarihinde, 150.000 TL tutarlı ceza kesilmesi nedeniyle davacı tarafa yaptığı bildirimde işlerde gecikme olmadığının son yedi aydır proje revizyonu ve sözleşme dışı işler nedeniyle aksaklıklardan müvekkilinin sorumlu olmadığının davacıya bildirildiğini, 23.08.2014 tarihinde davacıya yapılan bildirimde son sekiz aydır revize proje ve sözleşme dışı işler yapıldığını yaşanılan aksaklıklardan müvekkilinin sorumlu olmadığının bildirildiğini bu neden nedir ki davacıya 14 hak edişte hiçbir gecikme cezası uygulanmadığını, müvekkilinin 01.05.2013 tarihinde davacı tarafa A1 blok inşaatında tesisat malzemelerinin on gündür gelmemesi sebebiyle duvar imalatının durma noktasına geldiğinin ve elektrik tesisat elemanlarının katlardaki tamirat temizliklerini yapmaması sebebiyle alçı sıva imalatını yapılamadığını bildirildiğini, sözleşmenin onuncu maddesinin altıncı paragrafında gecikme cezası kararlaştırılmasına rağmen 14 hak edişin hiçbirinde gecikme cezasının uygulanmadığını iddiaların müvekkilinin alacaklarının ödenmemesi ve teminatların iade edilmemesi için ileri sürüldüğünü, ... beşinci asliye ticaret mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda 01.09.2015 tarihinde yapılan tespitte ... Projesinin birinci etap kısmında bulunan dört adet blok ve sekiz villada tespit isteyen... limited Şirketi tarafından halihazırda herhangi bir çalışma yapılmadığı, bir yıldır çalışmaların yapılmamış olduğu, bloklardaki bağımsız bölüm maliklerinin Ağustos 2014 tarihi itibari ile taşındıkları gerek bloklarda gerekse villalarda sözleşme kapsamındaki işlerin tamamen bitirilmiş oldukları, villaların içlerinde ise daire sahipleriyle özel imalatlara ilişkin tadilatların yapıldığının tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dışı ... anonim Şirketi’ne müzekkere yazılarak 01.06.2012 tarihli sözleşmeyle davacıya yapımı verilen ...birinci etap işi kapsamında dış cephe İmalatları ve ince işler İmalatları ifası ile ilgili olmak üzere müşteriler tarafından doldurulan formların, geçici kabul tutanaklarının, çıkış kalite kontrol eksikliklerinin, işveren ile yüklenici arasında tanzim olunan kesintileri gösterir hak edişlerin yansıtma belgelerinin ve kusurlu eksik İmalatları gösterir fotoğraf ve benzeri bilgilerin gönderilmesi istenmiştir. HMK 221. Maddesi uyarınca yapılan ihtar sonrası dava dışı şirket tarafından 27.03.2019 tarihli dilekçe ekinde anılan belgelerini ibraz edildiği anlaşılmıştır.

İşin gerçekleştirildiği yer dikkate alınarak mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne talimat yazılarak mahallinde keşif icra edilip sözleşme konusu işlerin davalı tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise süresinde teslim edilip edilmediği, yapılan işlerde ayıp veya gecikme olup olmadığı varsa ayıp veya gecikmenin kimin kusurundan kaynaklandığı, ayıplı ve gecikmiş işlerin kimler tarafından gerçekleştirildiği, geç teslim nedeniyle gerek sözleşme ve gerekse dava dışı iş sahibince davacı şirkete yansıtıldığı belirtilen gecikme cezası nedeniyle davacının davalıdan tazminat talep Edip edemeyeceği, ilave işveren maliyetleri adı ile yapılan kesintilerden davalının sorumlu olup olmadığı varsa sorumlu olduğu miktar konusunda rapor düzenlenmesi için refakate bir inşaat yüksek mühendisi bir mali müşavir ve bir sözleşmeler hukukunda uzman bilirkişi alınmasına karar verilmiş, mahallinde icra edilen keşif sonucu ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla tanzim ettirilen 30.12.2019 tarihli raporda özetle; davacı ile davalı arasında imzalanan 01.04.2013 tarihli sözleşmede davacının müteahhit, davalının alt yüklenici sıfatının bulunduğu, sözleşmenin üçüncü maddesinde sözleşme konusunun müteahhidin ... ili ... ilçesi ... mevkii 63 306 ada iki parselde inşa edilecek ... birinci etap kapsamındaki ince işler İmalatların sözleşme ve eklerine göre yapılması olarak kararlaştırıldığını sözleşmenin beşinci maddesinde sözleşme bedelinin 2.4 176.3 178,40 TL + KDV olmak üzere götürü bedel olarak kararlaştırıldığı sözleşmenin dokuzuncu maddesinde işin en geç 31.12.2013 tarihine kadar tamamlanmak zorunda olduğunun; sözleşmenin onuncu maddesinde alt yüklenicinin işleri iş programındaki terminler içerisinde kendisinden kaynaklanan sebeplerle bitirmediği takdirde herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın süreleri aşan her takvim günü için 1500 TL tutarında günlük gecikme cezası ödemeyi kabul edeceğinin bu cezalar toplamının sözleşme bedelinin yüzde onundan fazla olamayacağının kararlaştırıldığı sözleşmenin 15. maddesinde alt yüklenici tarafından giderilmeyen kusurların alt yüklenicinin nam ve hesabına müteahhit tarafından yaptırılacağı ve bu konuda müteahhit tarafından hazır tutanakların kesin delil teşkil edeceğinin kararlaştırıldığı müteahhidin geçici kabule kadar veya geçici kabul esnasında ayıplı eksik imalat yapı ve tesisatı tespit etmesi veya bu eksikliklerin düzeltilmeyeceğinin anlaşılması halinde imalat bedelinin dört katına kadar bedeli nefaset bedeli altında kesme hakkına sahip olduğunun söz konusu ayıplı kusurlu imalatın kesin kabulüne kadar düzeltilmesi halinde kesinti yapılan tutarın faizsiz iade edileceğinin kararlaştırıldığı yine sözleşmenin 17. maddesinde müteahhit tarafından kesin kabul yapılmış olsa dahi dahi alt yüklenicinin ayıplı ve noksan imalatlar nedeniyle mal sahibinin müşterilerine karşı teslimden itibaren beş yıl süreyle sorumluluğunun devam edeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme ekinde sözleşme kapsamında iş yapılacak blok numaralarının 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 21, 22, 20 3, 20 4, 25, 26, 27, 2 8 ,40, 41, 42, 43, 44 olarak belirlendiğini, sözleşme ekinde ince işler İmalatların 22 madde olarak belirlendiği, 30.07.2013 tarihli zeyilname ile beş ve altı nolu bloklar ile 25, 26, 27, 28 nolu villaların sözleşme kapsamından çıkarıldığı ve sözleşme bedelinin 598.411,84 TL + KDV azaltıldığı, sözleşmeye göre iş bedelinin 1.877. 966,56 TL + KDV olduğu, 21.08.2013 tarihli zeyilname ile ... birinci etap şantiyesi işlerinin seramik kaplama, ıslak hacim su yalıtımları ve duvar kağıdı imalat ve montaj işlerinin sözleşme kapsamına dahil edildiği ve sözleşme bedelinin 460.376,77 TL+ KDV arttırıldığı, sözleşmeye göre iş bedelinin 2. 338.343,33 TL olduğu, taraflar arasında akdedilen 02.05.2013 tarihli sözleşmede ise yine davacının müteahhit davacının ise alt yüklenici sıfatının bulunduğu, sözleşmenin üçüncü maddesinde sözleşme konusunun ... ili ... ilçesi ... mevkii 63 306 ada iki parselde müteahhit tarafından inşa edilecek ...birinci etap dış cephe izolasyon mantolama İmalatların sözleşme ve eklerine uygun şekilde yapılması olarak kararlaştırıldığı sözleşmenin beşinci maddesinde sözleşme bedelinin 1.374.221,50 TL + KDV olmak üzere götürü bedel kararlaştırıldığı, sözleşmenin dokuzuncu maddesinde işlerin en geç 31.12.2013 tarihine kadar tamamlanmak zorunda olduğunun sözleşmenin onuncu maddesinde sözleşme bedelinin yüzde onunu geçmeyecek şekilde gecikilen her gün için 1500 TL tutarında gecikme cezası yansıtılacağının, sözleşmenin 15. alt yüklenici tarafından giderilmeyen kusurların alt yüklenicinin nam ve hesabına müteahhit tarafından yaptırılacağı ve bu konuda müteahhit tarafından hazır tutanakların kesin delil teşkil edeceğinin kararlaştırıldığı ,müteahhidin geçici kabule kadar veya geçici kabul esnasında ayıplı eksik imalat yapı ve tesisatı tespit etmesi veya bu eksikliklerin düzeltilmeyeceğinin anlaşılması halinde imalat bedelinin dört katına kadar bedeli nefaset bedeli altında kesme hakkına sahip olduğunun söz konusu ayıplı kusurlu imalatın kesin kabulüne kadar düzeltilmesi halinde kesinti yapılan tutarın faizsiz iade edileceğinin kararlaştırıldığı yine sözleşmenin 17. maddesinde müteahhit tarafından kesin kabul yapılmış olsa dahi dahi alt yüklenicinin ayıplı ve noksan imalatlar nedeniyle mal sahibinin müşterilerine karşı teslimden itibaren beş yıl süreyle sorumluluğunun devam edeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme ekinde iş yapılacak blok binaların numaralarına yer verildiği, 30.07.2013 tarihli zeyil name ile 5ve 6 nolu bloklar ile 25, 26, 27, 28 nolu villaların sözleşme kapsamından çıkarıldığı ve sözleşme bedelinin 369.191,12 TL + KDV azaltıldığı, buna göre sözleşme bedelinin 1.005.030,38 TL + KDV olduğu, taraflar imzalanan 11.10.2013 tarihli zeyil name ile ...projesi birinci etap şantiyesi dış cephe... elemanları İmalatları ve montajı işlerinin cephe izolasyon İmalatları sözleşme bedeline dahil edildiği ve sözleşme bedelinin 233.749,29 TL KDV arttırıldığı buna göre sözleşme bedelinin 1.238.779,67 TL olduğu, davacı tarafından davalıya 22.01.2014,20 4.03.2014 ve 1.04.2014 tarihli yazılarla işin süresinde tamamlanması için ekip ve ekipman takviyesinde bulunulmasının ihtar edildiği, dava dışı ... tarafından davacıya gönderilen 02.07.2014 tarihli yazı ile...kapsamında duvar kağıdı, kat holü alçı sıva, merdiven kovaları iç cephe boyaları, bodrum kat İmalatlarındaki eksikliklerin tamamlanması özellikle de alçı sıva ve seramik tamiratları, betonarme yüzey Silimleri, mermer eksiklikleri ve tamiratları, parke öncesi şap tamiri İmalatları programının gerisinde kalındığından ana sözleşmenin yedinci maddesi kapsamında 15 günlük toplam 150.000 TL tutarlı gecikme cezası düzenlendiğin ve ilk hak edişten kesilmesine karar verildiğinin bildirildiği, davacı ile davalı arasında imzalanan 1.04.2013 tarihli sözleşme kapsamında toplam 14 hak ediş düzenlendiği, 14 nolu hak edişe göre yapılacak işin toplam bedelinin KDV hariç 2.338.343.33 TL olduğu ve yapılan imalatın toplam bedelinin KDV hariç 2.241.332 TL olduğu ve işin tamamlanma yüzdesinin %95,85 olduğunun belirtildiği, 2013 yılının sonundaki sekiz nolu hak edişte ise işin tamamlanma yüzdesini %61,14 olduğu’nun belirtildiği, taraflar arasında imzalanan 02.05.2013 tarihli sözleşmeye göre yine toplam 14 adet hak ediş düzenlendiği 30.06.2014 tarihli 14 nolu hak edişe göre yapılacak işin toplam bedelinin KDV hariç 1.238.779,67 TL olduğu, toplam yapılan imalat bedelinin KDV hariç 1.217.011,17 TL olduğu ve işin tamamlanma oranının %98,24 olduğunun belirtildiği, işin bitim tarihi olarak kararlaştırılan 2013 yılının sonunda yapılan 8 nolu hak edişe göre işin tamamlanma yüzdesinin %69,96 olduğunun belirtildiği, taraflar arasında akdedilmiş 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamında davacı tarafından düzenlenen 17 nolu kesin hak edişe göre işin toplam bedelinin 2.338.343,33 TL olduğu, Ataşman tutarı 191.0 62,60 TL, yasal kesintiler ve davacı tarafından alt yüklenici nam ve hesabına yaptırılan işler ile saha tutanaklarından gelen borç alacak icmali düşürüldükten sonra alt yüklenicinin KDV dahil 462.003,73 TL borçlu olduğunun belirtildiği, taraflar arasında akdedilen 02.05.2013 tarihli sözleşmeye göre üzerinde tarih bulunmayan 17 nolu kesin hak edişe göre yapılacak işin toplam bedelinin 1.238.779,67 TL olduğu ve kesintiler sonrası alt yüklenicinin davacıya 189.9 147,98 TL borçlu olduğunun belirtildiği, ... ile davacı arasında düzenlenen hak edişlere göre kesintiler toplamının 281.544 TL olduğu, davalı ile ilgili kesintilerin liste halinde belirtildiği ince işlerle ilgili ilave işveren maliyetleri adı altında 12.5 130,31 TL ile mantolama işleriyle ilgili ilave işveren maliyetleri adı altında 7.283,27 TL olmak üzere toplam 19.813,58 TL kesintiye yer verildiğinin belirtildiği, geçici kabul eksikliklerinin tamamlanması konusunda 26.05.2014 tarihli e-postanın gönderildiği, 18.06.2014, 07.07.2014, 19.07.2014, 13.08.2014 tarihli, 30.08.2014 tarihli, 02.09.2014 tarihli postalar ile ile eksikliklerin tamamlanmasının ihtar edildiği, ... Yedinci Sulh hukuk Mahkemesi’nin ...değişik iş sayılı dosyasına sunulan 23.03.2015 tarihli bilirkişi raporunda ; tespite konu edilen yapıların 24 adedinin villa 26 adedinin beşer katlı blok bina olduğunun, blok binaların tamamlandığını ve çoğunda ikamet edildiğini villalar da ise kısmen ikamet edildiğinin, blok binaların teras çatılarında çelik konstrüksiyon ile yapılan saçakların üzeri ve alınlarının levha halindeki ... malzemelerle kaplandığı, ... elemanlarının birleşme yerlerinin silikon ile izole edildiği ve üzerinin boyandığı, ... elemanlarının birleşme yerlerindeki silikonların yer yer kavlanmış durumda olduğu, saçakların bu ek yerlerinde yağmur sularının girdiği ve altından çıkarak cepheden aktığı buna bağlı olarak saçakların cephelerindeki boyaların kirlendiği, saçakların kendi üzerindeki boyaların yer yer kavlandığı, tüm blokların saçak ve cephelerinde aynı durumun söz konusu olduğu, her blokta boyası bozulan cephelerin alanının 90 metrekare olduğu, villaların çatı seviyesinde ve dört tarafında bloklarda olduğu gibi aynı yöntemle saçakların yapıldığı her villada saçak alanının 59 metrekare olduğu, villaların bahçelerinde ve eve bitişik olarak 120 metre alanında ... olduğu, ... elemanlarla oluşturulduğu ve Boyandığı genel olarak boyalar da bozulma ve kaplamalarının oluştuğu bu nedenle Pergolelerin temizlenerek yeniden boyanması gerektiği, meskenler ... parkelerinde kararmaların olduğunun belirtildiği ancak meskenlerin kapalı olması nedeniyle yalnız üç meskende inceleme yapılabildiği, kardelen blokları 15 nolu binanın bir nolu dairesinde salon kapısı önündeki antrenin seramikleri ile birleşim yerinde kararmaların oluştuğu, toplam 6 metre² Lamine parkenin değişmesi gerektiği, ... blokları sekiz nolu binanın 12 nolu dairesinde salon penceresi önünde ve pencere genişliğinde kararmaların oluştuğu, toplam 9 metre² Lamine parkının değişmesi gerektiği, leylak blokları 14 nolu binanın 19 nolu dairesinde salon kapısı önündeki antrenin seramikleri ile birleşim yerinde kararmaların oluştuğu bir odanın parkesi pencereye paralel olarak oda genişliğinde dört-beş santim alanında çizgiler halinde kararmaların oluştuğu toplam 10 metre² Lamine parkının değişmesi gerektiği, parkelerin uygun şekilde döşememesi nedeniyle kararmaların oluştuğu, inşaat imalat olarak tespit edilen hataların giderilmesi bedelinin hesaplanmasına gelince blok saçakların onarılması ve yeniden boyanması işinin 31.200 TL, blok cephelerin yeniden boyanması işinin 42.120 TL, villa saçakların temizlenip yeniden boyanması işinin 31.388 TL, villa Pergolelerin temizlenip yeniden boyanması işinin 27 360 TL, meskenlerde Lamine parkelerin değiştirilmesi işinin: 375 TL olmak üzere toplam 134.443 TL olarak belirlendiği, davacı tarafından davalı keşide edilen ... 16. Noterliğini 02.09.2014 tarihli ihtarnamesinde ; her iki sözleşme kapsamındaki işlerin 31.12.2013 tarihine kadar bitirilmediğinin, mantolama alçı alçıpan seramik, kuranglez işlerine ait eksik İmalatların sözleşme uyarınca nam ve hesabına yaptırılmakta olduğunun söz konusu işlere ait fotoğrafların 11.08.2014 tarihinde davalı adresine taahhütlü olarak gönderildiğinin ancak postanın kabul edilmediğinin ihtar edildiği, davacı tarafından keşide edilen ... 30. noterliğini ... tarihli ihtarnamesi ile kesin teminat mektubu süresinin 01.04.2015 tarihine kadar uzatılması gerektiğinin ihtar edildiği, bütün bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde her iki sözleşme kapsamındaki işin 31.12.2013 tarihinde bitirilemediği, dosyadaki hak edişlere göre de 30.06.2014 tarihi itibari ile işlerin %100 oranında tamamlanmadığının belirlendiği, taraflar arasında imzalanan 02.05.2013 tarihli sözleşmeye göre 21.768,50 TL tutarında işin yapılmadığının hesaplandığı, 01.04.2013 tarihli sözleşmeye göre ise 97.011,33 TL tutarında işin yapılmadığının hesaplandığı, taraflar arasında düzenlenen 30.06.2014 tarihli 14 nolu hak edişlerin işlerin bitim tarihi olarak kararlaştırılan tarihten altı ay sonra düzenlendiği, 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işler için teslim tarihi olarak kararlaştırılan tarihten sonra altı adet hak ediş düzenlendiği bu hak edişlerde davalıya ceza yansıtılmadığı dikkate alındığında gecikmenin davacının bilgisi dahilinde tarafların ortak sorumluluğunda olduğu sonucuna varıldığı, 2.05.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işler için teslim tarihi olarak kararlaştırılan süreden sonra da altı adet hak ediş düzenlendiği bu hak edişlerde herhangi bir ceza uygulaması yapılmadığı dikkate alındığında gecikmesinde davacının bilgisinin bulunduğu sonucuna varıldığı, 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamında 22 adet iş kaleminin olduğu bu sözleşmeye ek olarak 21.08.2013 tarihli zeyil name ile 11 adet işin ilave edildiği buna göre 33 kalem işin hak edişlerde yer aldığı, 31.12.2013 tarihi itibari ile bazı iş kalemlerinin hiç yapılmadığı dikkate alındığında çalışma ortamının davacı tarafından hazırlanmadığı ve iki tarafın bilgisi dahilinde işin geciktiği gecikmedeki kusurun davacı tarafa ait olacağı kanaatinin oluştuğu, davacı tarafından alt taşeronlara genel olarak geçici kabul eksiklikleri ile ilgili gönderilen yazışmalarda, blok binalarda ve villalardaki eksikliklerin belirtilerek uyarıldığını açıklandı, belirtilen eksikliklerin büyük bölümünün 30.06.2014 tarihi itibari ile düzenlenen 14 nolu hak edişlerde yer almadığı bu işlerin büyük bir bölümünün alt taşeron tarafından yapılmadığı dikkate alındığında bu ödemelerin davalıya yapılmamış olduğu, noksan işlerin büyük bölümünün 30.06.2014 tarihli 14 nolu hak edişler kapsamında yer almayan iş miktarları olduğu ,bu işlerin alt yüklenici tarafından yapılmadığını belirgin olduğu, küçük parça işler olması nedeniyle üçüncü şahıslara sözleşmedeki bedel dahilinde ve serbest piyasa rayiç bedellerine göre yapılmasının mümkün olmadığı bu bedellere %20 dolayında bir fark bedelin eklenmesi gerektiği, 01.04.2013 tarihli sözleşmeye göre yapılmayan işlerin serbest piyasa racine göre bedelinin KDV hariç 116.413,20 TL olacağı, 2.05.2013 tarihli sözleşmeye göre yapılmayan işlerin serbest piyasa rayicine göre bedelinin KDV hariç 26.100 22,20 TL olacağının hesap edildiği, davacı tarafından da alınan ve hesabına yapılan işler bedelinin hesaplanmasına ilişkin hususun uygun olmadığı sonucuna varıldığı, taraflar arasında düzenlenen her iki sözleşmenin 17. maddesi uyarınca alt yüklenicinin ayıplı ve noksan işlerle ilgili sorumluluğunun beş yıl süreyle devam ettiği, müşteri şikayetleri değerlendirme formu başlıklı belgede yer alan eksikliklerin davalı tarafından giderilmesi gerektiği formlarda yer alan eksikliklerin bir bölümünün 30.06.2014 tarihli 14 nolu hak edişler kapsamında yer almayan iş miktarları olduğu bir bölümünün ise davalının imalat kusurlarından kaynaklandığının belirlendiği, kusurlu işlerin giderilmesi bedelinin serbest piyasa rayicine göre 20.000 TL artı KDV olacağını hesap edildiği, basılı işveren ... tarafından düzenlenen 31.12.2014 tarihli 27 nolu kesin hak edişe göre toplam tahakkuk eden imalat bedelinin kdv hariç 77.194. 100 TL olduğu ve kesintiler toplamının 281.544 TL olduğu, kesintiler listesinde davalı yönünden ilave işveren maliyetleri toplamının 19.8 13,58 TL olduğu, sonuç olarak asıl işveren tarafından davacıya 281.544 TL kesinti yapıldığı, bu kesintilerden 19.813,50 8 TL’nin davalı tarafından karşılanması gerektiği, ... tarafından ... aleyhine olmak üzere tespit talep edilen ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyasına sunulan raporda belirtilen hasarlardan davalının sorumlu olmayacağı yapılan işlerde gecikmenin olduğu, gecikmenin davacının çalışma ortamına zamanında hazırlamaması nedeniyle oluştuğu, gecikmeli olarak yapılan işler bedelinin davacı tarafından karşılandığı, 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanma bedelinin 116.413,20 TL + KDV , 02.05.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanma bedelinin ise 26.100 22,20 TL + KDV olarak hesaplandığı, davalı tarafından her iki sözleşme kapsamında yapılmayan işler bedelinin toplam 142.535,40 TL + KDV olacağı, davalının beş yıllık garanti süresi kapsamında ayıplı işlerle ilgili sorumluluğunun 20.000 TL artı KDV olacağı, dava dışı ... tarafından davacıya imalatlar nedeniyle uygulanan ceza kesintisi bedeli 19.813,58 TL’nin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerinin sunmuş oldukları itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden talimat Mahkemesi aracılığıyla önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 04.09.2020 tarihli raporda özetle kök rapordaki görüşlerde değişiklik olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizin 16.11.2021 tarihli ara kararı ile davacı tarafa her iki sözleşme bedeli ne kadarının davalıya ödendiğini ve davalı hak edişlerinden kesilen miktarların ne kadar olduğu konusunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş davacı vekili 6.12.2021 tarihli dilekçe ekinde tablo halinde yapılan ödemeleri ve yapılan kesinti miktarlarına bildirmiştir.

... 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ...değişik iş sayılı dosyasının tetkikinden dava dışı ... Anonim Şirketi tarafından işbu dosyada davacı aleyhine ... eksik İmalatların tespitinin talep edildiği, inşaat mühendisi makine mühendisi ve mimar bilirkişi refakate alınarak tanzim ettirilen 23.03.2015 tarihli raporda inşaatlardaki hasarlı İmalatların giderilmesi için 134.443 TL; mekanik tesisatlardaki arızaların giderilmesi için 117.300 TL masraf yapmak gerektiği, tespite konu yapılardan 38 adet villa 26 adet beşer katlı blok bulunduğu, blokların inşaatının tamamlandığı ve meskenlerde çoğunlukla ikamet edildiği, villalarda kısmen ikamet edildiği, blokların çatı saçakları ile villaların saçaklarında ... elemanların birleşme yerlerinden saçakların içine sular sızdığı, bundan dolayı blokların saçaklarında ve cephe boyalarında bozulmalar meydana geldiği, villaların saçak ve Pergola boyalarının bozulduğu, değişik bloklarda görülebilen konutlardaki Lamine parkelerin değişik yerlerinde şap imalatının kurumadan önce döşenmesi nedeniyle Lamine parkelerin değişik yerlerinde kararmalar meydana geldiği, blok katlarında bulunan sabStation istasyonlarında kullanılan malzemelerin çalışmadığı için değiştirilmesi gerektiği yönünde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Tarafların rapora itirazları gözetilerek 09.02.2022 tarihli ara karar ile davacının talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesi için dosya bir mali müşavir bir inşaat mühendisi ve bir nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 20.09.2022 tarihli raporda özetle Davalının her iki sözleşme kapsamında üstlendiği işi iş bitim tarihi olan 31.12.2013 tarihinde tamamlayamadığı, her iki sözleşme kapsamında işin tamamlanma oranı dikkate alındığında davacının davalıdan toplam 142.535,40 TL + KDV eksik iş bedeli talep edebileceği, taraflar arasında sözleşmenin onuncu maddesi uyarınca işin teslim tarihi olarak kararlaştırılan 31.12.2013 tarihinden ihtarname tarihi olan 16.03.2015 tarihine kadar geçen 440 günlük süre için davacının günlük 1500 TL olmak üzere toplam 660.000 TL cezai şart hesaplandığı ancak sözleşmede cezai şart tutarının sözleşme bedelinin yüzde onunu geçemeyecek olması sebebiyle 1.04.2013 tarihli sözleşme kapsamında 247.6 137,84 TL; 2.05.2013 tarihli sözleşme kapsamında ise 137.4 122,15 TL cezai şart talep edebileceği dava dışı işveren ... tarafından düzenlenen 27 nolu kesin hak edişe göre davacıdan 281.544 TL kesinti yapılmış olduğu, bu kesintinin içerisinde davalı yönünden ilave işler maliyetinin toplam 19.8 13,58 TL olduğu bu tutarın davalı tarafından ödenmesi gerektiği, sözleşmenin 17. maddesi kapsamında kesin kabulden sonraki beş yıllık süre içerisinde müşteri şikayetleri formunda yer alan eksik ayıplı işler nedeniyle davacıdan davalıdan 20.000 TL + KDV kayıp giderim bedeli talep edebileceği yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 12.10.2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini arttırdığını; dava dilekçesinde 50.000 TL olarak talep edilen eksik işler ve ayıplı işler giderin bedelinin 112.535,40 TL artırıldığını, dava dilekçesi ile 50.000 TL olarak talep edilen gecikme cezası talebinin 335.0 59,99 TL arttırıldığını, ilave işveren maliyetleri adı altında yapılan kesintilerden kaynaklı alacaklarının 4.2 144,65 TL arttırıldığını belirterek 7717.000 TL eksik harcı depo ettiği anlaşılmıştır.

Talimat Mahkemesi aracılığıyla tanzim ettirilen bilirkişi raporu ile mahkememizce tanzim ettirilen ikinci bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi için dosya öncekilerden farklı bir emekli Sayıştay denetçisi kesin hesap uzmanı bilirkişi bir mali müşavir bilirkişi ile bir inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 07.12.2023 tarihli raporda özetle;

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere göre davalı tarafın işleri tamamlamadığı, 01.04.2013 tarihli sözleşme ile ilgili tamamlanmayan iş bedelinin KDV hariç 97.011,33 TL olduğu ve 02.05.2013 tarihli sözleşme ile ilgili tamamlanmayan iş bedelinin ise KDV hariç 21.768,50 TL olduğu,

İki adet sözleşmeye göre işlerin bitim tarihinin 31.12.2013 olduğu, 30.06.2014 tarihi itibariyle 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin %95,85 oranında ve 02.05.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin 98,24 oranında tamamlandığı,

Yapılan işlerde gecikmenin olduğu, gecikmenin davalının kusuru dahilinde olduğu, gecikmeli olarak yapılan işlerin bedelinin davacı tarafından karşılandığı, 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlama bedelinin 116.413,20TL, + KDV olduğu ve 02.05.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlama bedelinin 26.122,20TL + KDV olduğu,

Davacı tarafından, ilave iş maliyetleri adı altında talep edilen bedellerin, tarafların mutabakatı ile düzenlenen 30.06.2014 tarihli 14 no.lu hakkedişlerde belirtilen, yapılmayan iş bedeline uygun olmadığı, yapılmayan iş miktarının serbest piyasa rayiçlerine göre toplam bedelinin (116.413,20TL, + 26.122,20TL) olmak üzere toplam 142.535,40 TL + KDV olacağı,

Sözleşmeye göre, kesin kabulden sonra 5 yıllık süre dahilinde ayıplı ve noksan işlerle ilgili bedelin talep edilebileceği, davacı tarafın davalı taraftan isteyebileceği toplam bedelin 20.000 TL + KDV olacağı,

Dava dışı işveren tarafından davacı müteahhide, davalı alt taşeronun yaptığı imalat nedeniyle uygulanan ceza kesintisi bedelinin davalı alt taşeron tarafından karşılanması gerektiği, bu bedelin toplamının 19.813,58 TL olacağı,

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 10. maddesinde yer alan gecikme cezasının ifaya eklenen ceza koşulu niteliği taşıdığı ve takdir Sayın Mahkeme'ye ait olarak, TBK 179/2'de belirtilen koşulların gerçekleştiğinin kabulü halinde işin süresinde bitirilmemesi sebebiyle ifa ile birlikte ceza koşulunun da talep edilebileceği,

Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde işin tamamlanma süresi olan 31.12.2013 tarihinden itibaren ihtarname tarihi olan 16.03.2015 tarihine kadar geçen süre 440 gün için günlük 1.500.- TL tutarı üzerinden gecikme cezası 660.000.- TL olarak hesaplandığı,

Dosyaya sunulan davacı şirketin 2015, 2016, 2017 yılları elektronik defter bilgilerine göre, defter beratlarının süresi içinde ve usulüne göre oluşturulduğunun tespit edildiği,

Davacı şirket tarafından Davalı ... Şti'ne 2013 yılında 1.829.031,00 TL ve 204 yılında 1.174.898,00 TL olmak üzere 3.003.929,00 TL ödeme yapılmış olduğu, cari hesap bilgilerine göre davacının davalıya 31.12.2013 tarihinde 308.683,11 TL ve 31.12.2014 tarihinde 80.421,23 TL borçlu olduğu ve bu borcun ticari defterlerde 2015, 2016 ve 2017 yıllarında da aynen devam ettiği,

01.04.2013 tarihli sözleşme bedeli olan 2.476.378,40 TL tutarının %10' u 247.637,84 TL 02.05.2013 tarihli sözleşme bedeli olan 1.374.221,50 TL tutarının %10'u 137.422,15 TL hesaplanmakta olup, gecikme cezası bedelinin bu tutarlar ile sınırlı olduğu ve nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu şeklinde görüş ve kanaat belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından keşide edilen ... 16. Noterliğinin...tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete; “...İlgide kayıtlı sözleşmeler ile firmamızın yükleniminde olan...A.Ş. ... İnce İşler İmalatları İşi ile Dış Cephe İzolasyon (Mantolama) işleri ile ilgili olarak, Firmanızdan kaynaklanan gecikmeler ve imalat eksiklikleri ve kusurları ile alakalı olarak yukarıda belirtilen başlıca ilgi yazılardan anlaşılacağı üzere defalarca uyarılmış olmanıza ve asıl işveren firma ... GYO nun da uyarıları tarafınıza iletilmiş olmasına rağmen göstermiş olduğunuz gayri ciddi yaklaşımlar nedeniyle maalesef hiçbiri tarafınızca dikkate alınmamıştır. Ayrıca konut ve villaların müşterilere teslim süreci halen devam etmekte olup, ... ve Konut malikleri tarafından tespit edilen eksik ve kusurlu işleriniz tarafımızca namı hesabınıza tamamlanmaya devam etmektedir. Bu husus tarafınızca da bilinmesine rağmen zaten hiçbir çalışma yapmayan, şantiyede bulunmayan teknik personelinizin iş bitmiş gibi çıkışlarının yapılacağını ilgi (a) yazınızda bildirmektesiniz. Sonuç olarak gecikmeleriniz ve eksik kusurlu işleriniz gerek şirketimiz, gerek ..., gerekse daire sahipleri tarafından belgelenerek tutanaklar altında alınmasına rağmen hala bunları inkar etme gayretinde olmanız tarafımızca anlaşılamamakta ve kötü niyetli yaklaşım olarak algılanmaktadır. Şirketiniz yukarıda belirtilen hususlar ile ilgili olarak bu güne kadar göstermiş olduğu yanıltıcı ve gayri ciddi yaklaşımlarınızın tarafımızca kesinlikle kabul edilmeyeceği dikkate alınarak, ... ile ilgili 2 adet sözleşmenizde belirtilen işlerinizdeki gecikmelerden kaynaklanan bu güne kadar oluşan ve oluşacak gecikme cezası, namı hesabınıza yapılan işlerle ilgili malzeme ve işçilik bedellerinin tarafınıza rücu edilmesi ve diğer sözleşmesel yaptırımlar hususunda her türlü kanuni hakkımızın saklı kaldığını ihtaren bildiririz.” şeklinde olup, Söz konusu ihtarnamenin davalı şirkete 09.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu dosyadaki tebliğ mazbatasından anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından keşide edilen ... 30. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete; “...İlgide kayıtlı yazılar dahil olmak üzere müteaddit defalar yapılan yazışmalara, e-mail yoluyla yapılan uyarılara, şantiye genel toplantılarındaki bildirimlere ve sözlü ikazlara, geciken işlerinizin namı hesabınıza yapılacağının müteaddit kez bildirilmesine rağmen, yeterli ekiple çalışmadığınız, akit kapsamındaki yüklenimlerinizi tam ve zamanında gereği gibi yerine getirmemeniz, işin bitirilmesine yönelik tedbirleri almamış olmanız nedeni ile taahhüdünüz altındaki iş süresinde (31.12.2013) tamamlanamamış, bu nedenle müvekkili şirket taahhüdündeki ana işin tamamlanma sürecinde de önemli gecikmeler meydana gelmiştir. Sahadaki faaliyetinizin akde ve eklerine aykırı bir biçimde kabul edilemeyecek mertebede yetersiz kalması yanında yüklendiğiniz işlerin tarafınızca yarım bırakılması üzerine, şap, sıva, alçı, alçıpan, seramik, boya vb. işlere ait eksik imalatlar ve tamamlama işleri sözleşmenin 8-9-10-15 ve 21.maddelerindeki hükümler uyarınca namı hesabınıza müvekkil şirketçe yaptırılmış, konuyla ilgi yazılarla da tarafınıza bilgileri verilmiş/uyarıları yapılmıştır. ...1.Etap Projesi ile ilgili geçici kabul ve kesin hesap çalışmaları halen devam etmekte olup, bahsi geçen paket ihalenin bir parçası niteliğinde olan yükleniminizdeki işlerle ilgili namı hesabınıza yapılmış bulunan işlerin hesabı kesin kabul aşamasında ortaya çıkabilecek eksik ve kusurlu işlerle ilgili masraflar hariç olmak üzere bu çalışmalar tamamlandıktan sonra kesinleştirilecek ve tarafınıza rücu ettirilecektir. Fazlaya ilişkin talep ve haklar saklı kalmak kaydı ihtirazı ile, 01.04.2013 tarih ve ...sayılı sözleşme genel hükümlerine ve 18.madde 5.paragrafı çerçevesinde kesin teminat mektubunuzun süresinin kesin kabul tarihine kadar olması gerekmektedir. Gerek sözleşme hükmü ve gerekse de açıklanan nedenler çerçevesinde bahse konu kesin teminat mektubunuzun vadesinin sözleşmenin 15.maddesinde yer alan ve kesin kabule kadar olan teminat süresi de nazara alınarak, işbu ihtarnamenin tebliğini müteakip 3 gün içerisinde ve 01.04.2016 tarihine kadar uzatılmasını, aksi halde nakde çevrilerek irat kaydedilmek zorunda kalınacağını ihtaren bildiririz.” şeklinde olup, söz konusu ihtarnamenin davalı şirkete 17.03.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu dosyadaki tebliğ mazbatasından anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamındaki beyan ve kayıtlar uyarınca davacı şirket ile dava dışı ... A.Ş. ile arasında akdedilen 01.06.2012 tarihli sözleşme gereği davacı şirketin “...” işinin yapımını üstlendiği, daha sonra davacı şirket davalı şirket ile akdedilen 02.05.2013 tarihli sözleşme uyarınca proje kapsamında “Dış Cephe İzolasyon (Mantolama) İmalatları” ve 01.04.2013 tarihli sözleşme ile “İnce İşler İmalatları” yapımına ilişkin işin ifasını davalı şirkete devrettiği, davacı şirketin davalı şirket tarafından yapılan işin sözleşmeye aykırı bir biçimde ve eksik/kusurlu ifa edildiğinden ve sözleşmede öngörülen süre olan 31.12.2013 tarihinde teslim edilmediğinden bu nedenle davacı şirket tarafından işin eksik kalan ve kusurlu yapılan kısımlarının davalı yan nam ve hesabına yapıldığından bahisle işbu davayı açtığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, talep konusu edilen sözleşmeler uyarınca davalı şirket tarafından eksik/kusurlu ifa edilen işler olup olmadığı, davacının davalı şirket namına yaptırdığı işler nedeniyle maliyet bedelini talep edip edemeyeceği, bu maliyet bedelinin miktarı ile davalının işi haklı neden olmaksızın süresinde teslim edip etmediği, bu husus uyarınca davacının talep konusu sözleşmelere göre gecikme tazminat talep edip edemeyeceği, sözleşme gereğince talep edilebilecek gecikme cezasının tespiti ile sözleşme uyarınca tespit edilen cezanın şirket mahvına neden olup olmayacağı, bu nedenle davacının talep edebileceği gecikme cezasının tespiti ile davacı şirketin işveren maliyeti adı altında yapılan kesintilerden kaynaklı alacağının olup olmadığı ile alacak miktarı hususlarında toplanmaktadır.

TBK 470. maddesi uyarınca eser sözleşmesi iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olup; yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Yine TBK 471. maddesinde düzenlenen hüküm uyarınca yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, basiretli bir tacir, iş adamı ve işinin ehli bir teknik adam gibi davranıp, eser sözleşmesi ilişkisine girerek bir işi üstlenirken ekonomik gücünü, ekipmanını ve uzmanlığını en iyi biçimde değerlendirip, yeterli görmemesi durumunda o işi üstlenmekten kaçınmak zorundadır. Aksi hâlde, bunun sonuçlarına katlanır ve meydana gelen zarardan sorumlu tutulur. Yargıtayın yerleşik uygulama ve içtihatları ile doktrinde de yüklenicinin uzmanlık ve parasal yönden yetersiz olduğunun iş sahibince bilinmesinin dahi onu sorumluluktan kurtarmayacağı kabul edilmiştir.

Eser sözleşmesinin konusu meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi, ortadan kaldırılmasına, değiştirilmesine, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilecektir. Diğer bir ifadeyle eser sözleşmesi, sıfırdan yeni bir eser meydana getirilmesine ilişkin olabileceği gibi, mevcut bir eserin yapılacak değişiklikler ve ilâveler ile farklı bir hâle getirilmesine ilişkin de olabilir. Yapılmış bir şeyin, kişinin kullanımına özel biçimde kurulum ve montajının yapılması için yapılan sözleşme de eser sözleşmesidir (Öztürk, Muammer/ Gözütok, Zeki.: Usul Ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, Ankara, Ocak 2021, s. 39).

Taraflar arasında akdedilen 01.04.2013 tarihli sözleşmenin 3. maddesi uyarınca sözleşmenin konusu ve kapsamı, “İşbu sözleşmenin konusu, müteahhidin taahhüdü altında ... ili, ... ilçesi, ... mevki 63306 ada ve 2 parselde inşa edilecek olan ...kapsamındaki detayları E-2'de açıklanan İnce İşler imalatlarının, ana sözleşmeye, işbu. sözleşme ve eklerine, projelerine, şartnamelerine, Resmi Kuruluşlar ile ilgili meslek odalarının şartnamelerine, konuyla ilgili Türk Standartlarına, yönetmelik ve yasal mevzuata uygun olarak müteahhidin, proje yönetiminin ve yapı denetiminin talep ve talimatlarına uygun olacak şekilde yapılması olarak belirlenmiştir. Yine taraflar arasındaki 02.05.2013 tarihli sözleşme uyarınca ise sözleşmenin kapsamı, müteahhidin taahhüdü altında ... ili, ... ilçesi, ... mevki 63306 ada ve 2 parselde inşa edilecek olan ... kapsamındaki detayları E-2'de açıklanan Dış cepbe izolasyon (mantolama) imalatlarının, ana sözleşmeye, işbu sözleşme ve eklerine, projelerine, şartnamelerine, Resmi Kuruluşlar” ile- ilgili meslek odalarının şartnamelerine, konuyla ilgili Türk Standartlarına, yönetmelik ve yasal mevzuata uygun olarak müteahhidin, proje yönetiminin ve yapı denetiminin talep ve talimatlarına uygun olacak şekilde yapılması olarak tespit edilmiştir. İlgili sözleşmelerin konuları incelendiğinde sözleşmelerin taraflar arasında bedelin götürü olarak tespit edildiği davacının ... A.Ş ile arasındaki 01.06.2012 tarihli sözleşme bakımından alt eser sözleşmesi niteliğinde olan sözleşmeler olduğu anlaşılmıştır.

Davacının davalı şirketin sözleşmelerdeki işleri eksik yaptığından, bu nedenle davalı namına kendisi yaptırdığına ilişkin iddiaları uyarınca dosya kapsamına alınan ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası incelenmiştir. Dosya kapsamında alınan 23.03.2015 tarihli Bilirkişi Raporu uyarınca ... inşaatlarında konu edilen imalatlarda yapılan inceleme sonucunda, blokların çatı saçakları ile villaların saçaklarında prekast elemanların birleşme yerlerinden saçakların içine sular sızdığı, bundan dolayı blokların saçaklarında ve cephe boyalarında bozulmalar meydana geldiği, villaların saçak ve pergola boyalarının bozulduğu, değişik bloklarda görülebilen konutlardaki lamine parkelerin değişik yerlerinde şap imalatının kurumadan önce döşenmesi nedeniyle lamine parkelerin değişik yerlerinde kararmalar meydana geldiği, Blok katlarında bulunan sabstation istasyonlarında kullanılan malzemelerin çalışmadığı için değiştirilmesi gerektiği, inşaatlarda hasarlı imalatların giderilmesi için 134.443 TL, mekanik tesisatlarda arızaların giderilmesi için 117.300 TL olmak üzere toplam: 251.743 TL masraf yapmak gerektiği tespit edilmiştir.

İlgili değişik iş dosyası, dosya kapsamındaki tüm deliller ile dosyadaki raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan 08.12.2023 tarihli bilirkişi raporu uyarınca İki adet sözleşmeye göre işlerin bitim tarihinin 31.12.2013 olduğu, 30.06.2014 tarihi itibariyle 01.04.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin %95,85 oranında ve 02.05.2013 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin %98,24 oranında tamamlandığı,Davacı tarafından, ilave iş maliyetleri adı altında talep edilen bedellerin, tarafların anlaşması ile düzenlenen 30.06.2014 tarihli 14 no.lu hakkedişlerde belirtilen, yapılmayan iş bedeline uygun olmadığı, yapılmayan iş miktarının serbest piyasa rayiçlerine göre toplam bedelinin (116.413,20TL +26.122,20TL) olmak üzere toplam 142.535,40 TL + KDV olacağı, sözleşmeye göre, kesin kabulden sonra 5 yıllık süre dahilinde ayıplı ve noksan işlerle ilgili bedelin talep edilebileceği, davacı tarafın davalı taraftan isteyebileceği toplam bedelin 20.000 TL + KDV olacağı kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte davacının gecikme cezası talebi bulunmakta olup mahkemece sözleşme bu yönüyle incelenmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun 179/2. maddesinde ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir denilmek suretiyle ifaya ekli cezayı düzenlemiştir. Bu cezaya, gecikme cezası da denmektedir. Anılan hükme göre borçlunun borca aykırı davranışı hâlinde, alacaklı hem aynen ifayı, hem de kararlaştırılan cezanın ödenmesini talep edebilecektir. Bu nedenle, burada ceza koşulunun aynen ifaya ilave olarak (kümülatif) talep edilebilmesi olanaklıdır.

Bu husus yönünden sözleşme incelendiğinde talep konusu edilen her iki sözleşmenin “Gecikme cezası” başlıklı 10. maddesinde, “Alt yüklenici, sözleşme kapsamındaki işleri, iş programındaki terminler içerisinde, kendisinden kaynaklanan sebeplerle işi bitirmediği veya sözleşmede belirtilen diğer süreli işleri zamanında yerine getirmediği takdirde herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, belirlenen süreleri aşan her takvim günü için 1.500 TL tutarında günlük gecikme cezası ödemeyi kabul eder. Gecikme cezalarının topların sözleşme bedelinin %10'undan fazla olamaz.” hükmü bulunduğu anlaşılmıştır. Yine her iki sözleşmenin “Geçici Kabul” başlıklı 15. Maddesinde ise, “Alt yüklenici tarafından giderilmeyen kusurlar alt yüklenicinin nam ve hesabıma müteahhit tarafından giderilecek olup, bu bususta müteahhit yetkililerince hazırlanacak tutanakların kesin delil teşkil edeceğini alt yüklenici gayrikabili rücu olarak kabul ve taahhüt eder. Müteahhit geçici kabule kadar veya geçici kabul esnasında, ayıplı, kalitesiz, talep uygun olmayan, eksik, estetik ve fiziki açıdan yetersiz, inşaat, imalat yapı ve tesisatın tespiti, düzeltilmemesi veya düzeltilmeyeceğinin anlaşılması halinde, ilgili imalat bedelinin 4 katına kadar bedeli nefaset bedeli adı altında kesmek hakkına haizdir. Söz konusu yetersiz/ ayıplı| kusurlu / imalatın kesin kabule kadar düzeltilmesi halinde kesilen tutar aynen (faizsiz) iade edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İfaya eklenen cezaî şartın söz konusu olabilmesi için ilk olarak bu hususun sözleşmede özel olarak düzenlemesi gerekir. Ayrıca ifaya eklenen cezaî şartın talep edilebilmesi için alacaklının cezaî şarttan açıkça feragat etmiş veya ifayı çekince koymadan kayıtsız şartsız kabul etmiş olmamalıdır. Alacaklı ifayı, cezaî şartı isteme hakkını saklı tutmadan (çekince, ihtirazi kayıt koymadan) kabul edecek olursa cezaî şarttan zımnen feragat etmiş olacaktır. Cezaî şartı isteme hakkının saklı tutulması (çekince, ihtirazı kayıt konulması), yenilik doğuran bir irade beyanı olup ifa anında açıkça yapılmalıdır. Saklı tutma, teslim-kabul tutanağına düşülecek bir kayıtla veya ifayı kabulden önce yapılacak yazılı bildirimle yahut iş bedelinin ceza alacağı kesilerek ödenmesi gibi buna delalet eden bir eylem veya işlem ile gerçekleştirilebilir. Buna karşılık cezaî şarttan açık feragat ise borçluya yöneltilen ve varması gereken bir irade beyanıyla veya sözleşmeye önceden ifanın çekincesiz kabul edileceğine ilişkin bir hükmün konulmasıyla olur.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 13. maddesi uyarınca, “Alt yüklenicini götürü bedel dahilinde yaptığı işlerden doğan alacakları Ek-5'de yer alan pursantajlar esas alınarak, gerçekleştirilen işlere uygun ilerleme yüzdelerine göre hesaplanarak sözleşme bükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere Geçici Hakediş raporları ile ödenir.” şeklinde yer alan hüküm dikkate alındığında Geçici hak ediş ödemeleri, inşaatın tamamlanarak iş sahibine teslimi öncesi yükleniciye yapılan ödemelerin bir diğer görünümü olarak ifade edilmekte ve geçici hak ediş usulünde yüklenicinin sağladığı ilerlemenin dönemler halinde tespit edilerek her dönemin sonunda yükleniciye bir miktar hakediş ödemesinde bulunulduğu belirtilmektedir. (Doruk Gönen, İnşaat Sözleşmesinde Bedel, İstanbul 2016, 5. 252-253) Doktrinde, yükleniciye yapılan geçici hakediş ödemesinin işin kabulü sonucunu doğurmasını engellemek için, ödeme sırasında bir çekince koymaya ihtiyaç olmadığı ifade edilmektedir (Gönen, 5. 253). Kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmenin 13. Maddesinde de geçici hak ediş raporlarına bağlı olarak yapılan ödemelerin kesin ödeme niteliği taşımadığı ve yüklenici lehine bir kazanılmış hak yaratmayacağı açıkça düzenleme altına alınmıştır. Yine öğretide, kesin hakediş hesabının işin kabulünden sonra yapılacağının kararlaştırıldığı inşaat sözleşmelerinde, kesin hesabın yapılması sonucunda yükleniciye fazla ödemede bulunulması durumunda da tarafların, ödemelerin gerçek hakedişten fazla olabileceği ve kesin hakedişte ortaya çıkacak sonuca göre bu fazlalığın iade edileceği konusunda anlaşmış olduklarının varsayılması gerektiği ifade edilmektedir (Gönen, s. 290).

Yine her iki tarihli sözleşmenin Geçici Kabul” başlıklı 15. maddesinde, “...Alt yüklenici tarafından giderilmeyen kusurlar alt yüklenicinin nam ve hesabına müteahhit tarafından giderilecek olup, bu hususta müteahhit yetkililerince hazırlanacak tutanakların kesin delil teşkil edeceğini alt yüklenici gayrikabili rücu olarak kabul ve taabbüt eder. Müteahhit geçici kabule kadar veya geçici kabul esnasında, ayıplı, kalitesiz, talep uygun olmayan, eksik, estetik ve fiziki açıdan yetersiz inşaat, imalat yapı ve tesisatın tespiti, düzeltilmemesi veya düzeltilmeyeceğinin anlaşılması halinde, ilgili imalat bedelinin 4 katma kadar bedeli nefaset bedeli adı altında kesmek hakkına haizdir. Söz konusu yetersiz/ ayıplı/ kusurlu imalatın kesin kabule kadar düzeltilmesi halinde kesilen tutar aynen (faizsiz) iade edilecektir” düzenlemesi yer almaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 15. maddesi uyarınca da eserin ayıplı olması durumunda nefaset bedeli kesintisi kararlaştırması söz konusudur.

Her iki tarihli sözleşmenin Gecikme cezası” başlıklı 10. maddesinde, “ Alt yüklenici, sözleşme kapsamındaki işleri, iş programındaki terminler içerisinde, kendisinden kaynaklanan sebeplerle işi bitirmediği veya sözleşmede belirtilen diğer süreli işleri zamanında yerine getirmediği takdirde herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, belirlenen süreleri aşan her takvim günü için 1.500 TL tutarında günlük gecikme cezası ödemeyi kabul eder... Gecikme cezalarının toplamı sözleşme bedelinin %10'undan fazla olamaz” hükmü yer almaktadır.

TBK 179/2 hükmünde ceza koşulunun talep edilebilmesi ifanın çekince ile kabul edilmesine bağlanmıştır. Öğreti ve yargı kararlarında alacaklının asıl edimin ifasını çekince koyarak kabul etmesi halinde, ceza koşulunun ödenmesini talep etme hakkının olacağı belirtilmektedir (Fikret Eren, Bordar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2020, N. 3696, Ankara BAM 31. Hukuk Dairesi, ████████ E., ████████ K.,)

Dosyaya sunular ihbar ve ihtarnameler ile davacı tarafın, sözleşmede düzenlenen ceza koşuluna dair talebini ifadan önce saklı tutup tutmadığına ilişkin, işin ifası sırasında davacı tarafından davalıya yönelik yazışmalarda "idarece geçici kabul işlemlerinin █████/2014 tarihi itibari ile başlatıldığı, işin tamamlanmaması nedeni ile geçici kabulün yapılamadığı, ... tarafından geriye dönük ceza uygulmasına gidileceğinin bildirildiği, bu nedenle derhal gerekli tedbirlerin alınarak yeterli personel istihdam edilmesi ve gerekirse fazla mesai uygulamasına gidilmesi gerektiği aksi takdirde sözleşmeden kaynaklı gecikme cezası tatbik edileceği keza doğacak tüm zararlardan ve idarece tahakkuk ettirilecek cezalar ile yapılacak kesintilerden taşeronun sorumlu olacağı" şeklinde ihtarda bulunduğu dolayısı ile taraflar arasında akdedilen her iki sözleşmenin 10. Maddesinde düzenlenen hükmün TBK 179/2'de düzenlenen ifaya eklenen ceza koşulu niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.

İlgili hükümler uyarınca taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde işin tamamlanma süresi olan 31.12.2013 tarihinden itibaren, davacı şirket tarafından keşide edilen sözleşmeye konu işlerin tamamlandığına dair ihtarname tarihi olan 16.03.2015 tarihine kadar geçen süre 440 gün olup, sözleşmelerin 10. maddesi ile her takvim günü için 1.500 TL tutarında günlük gecikme cezası ödeneceğinin kabul edildiği anlaşıldığından her bir sözleşme için 440 gün üzerinden, günlük 1.500 TL tutarı ile hesaplanan gecikme cezası 660.000 TL olmaktadır. Ancak sözleşmede gecikme cezası toplamının sözleşme bedelinin %10'undan fazla olamayacağı belirlenmiştir. Bu nedenle davacı şirketin sözleşme uyarınca talep edebileceği gecikme cezaları 01.04.2013 tarihli sözleşme bedeli olan 2.476.378,40 TL tutarının %10'u 247.637,84 TL, 02.05.2013 tarihli sözleşme bedeli olan 1.374.221,50 TL tutarının %10'u 137.422,15 TL olarak belirlenebilecektir.

Bununla birlikte davacı şirket tarafından talep edilen gecikme cezasının davalı şirketin ekonomik mahvına neden olup olmayacağı hususu da mahkememizce incelenmiştir. Bu hususta Türk Ticaret Kanunu'nun 22. maddesine göre tacirler arasında düzenlenen sözleşmelerde cezai şartın tenkisinin istenemeyeceği düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanununda Kanun koyucu, tacirlerin faaliyetlerini yürütürken tacir olmayanlara göre daha dikkatli ve özenli olması gerektiğini öngörmüştür. Tacirlere yüklenen bu gereklilikler, tacirlerin faaliyetlerinde daha çok risk altına girebileceğinin kabulü sonucunu doğurur. Bu durum kanunda düzenlenen basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünde kendini gösterir. Bu bakımdan tacirlerin fahiş cezaî şartın indirilmesini talep etme hakkını yasaklayan hüküm basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün bir yansıması niteliğindedir. Zira bir tacir, basiretli bir iş adamı gibi davranarak ekonomik açıdan yüksek bulduğu cezaî şartı en baştan kabul etmemelidir. Ancak TBK'nın ahlaka ve aykırılık hallerine düzenleyen 27. maddesi de gözetildiğinde bu yasağın mutlak anlamda uygulanması adalet ve nesafet duygularına aykırı olduğu gibi ekonomik ve ticari hayatın gerçekleriyle uyuşmamaktadır. Bu nedenle tacir borçlu aleyhine kararlaştırılan cezaî şartın ifasının borçlunun ekonomik mahvına yol açması muhtemelse, bu cezaî şart kural olarak ahlâka ve adaba aykırı kabul edilmelidir. (Yargıtay HGK 27.11.2024 T, ... E, ... K.)

Bu nedenle davacı şirket tarafından talep edilen gecikme cezasının davalı şirketin ekonomik mahvına neden olup olmayacağı hususunda dosyadaki raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan 08.12.2023 tarihli bilirkişi kök raporunu hazırlayan heyetten 18.02.2025 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır. Bilirkişi Ek Raporunda mali verilere göre yapılan hesaplamada davalı ... Ltd. Şti.'nin ilk sözleşmenin yapıldığı 2013 yılındaki sermaye tutarının 50.000,00 TL, 31.12.2013 tarihli Net Öz Kaynak Tutarının ise 122.262,62 TL olduğu, ikinci sözleşme tarihi olan 2014 yılındaki sermaye tutarının 50.000 TL, ve 31.12.2024 Tarihli Net Öz Kaynak tutarının ise 129.927,11 TL olarak hesaplanmış olduğu, her ne kadar bilirkişi tarafından 2013 yılında Net Öz kaynakların cezai şartın %11,70'ine , 2014 yılında net öz kaynakların cezai şartın %12,43'üne tekabül ettiği tespit edilmiş ise de, raporda sehven gecikme cezası bedeline sözleşmelerin 10. maddesi ile her takvim günü için 1.500 TL tutarında günlük gecikme cezası ödeneceğine dair yapılan hesaplama tutarının da dahil edildiği oysa yine raporlarda belirtildiği üzere cezai şart bedelinin █████/2013 tarihli sözleşme bedeli olan 2.476.378,40 TL tutarının %10'unu ve █████/2013 tarihli sözleşme bedeli olan 1.374.221,50 TL tutarının %10'unu geçemeyeceği bu hali ile cezai şart bedelinin 385.059,99 TL olacağının tespit edildiği ancak her iki durumda da hesaplanan cezai şart bedellerinin sözleşme tarihleri itibari ile davalı şirketin ekonomik mahvına neden olabileceği, mahkememizce takbis sorgu ekranından davalı şirket adına kayıtlı pasif taşınmaz sorgusunda da davalı şirket adına kayıtlı herhangi bir taşınmazın bulunmadığı dolayısı ile mali bilirkişilerce hesaplanan net öz kaynak bedelinin dosya kapsamına göre denetime elverişli olduğu anlaşılmakla takdiren 2013 yılı öz kaynak bedeli olan 122.262,62 TL ve 2014 yılı öz kaynak bedeli olan 129.927,11 TL'nin toplamı tutarındaki 252.189,73 TL cezai şart bedeline hükmedilmesi yönünde vicdani kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde davacı vekilinin █████/2022 tarihli ıslah dilekçesinde dava değerinin arttırılan kısmının KDV'si ile birlikte tahsili talep ettiği buna karşılık KDV tutarının açıkça belirtilmediği anlaşılmakla usul ekonomisi gereği davacı vekiline █████/2022 tarihli ıslah dilekçesinde KDV dahil ıslah edilen miktarı açıklamak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli dilekçe ile anılan dönemde KDV oranının % 18 olduğu, eksik işler bedeli ve MŞDF eksikliklerinin/ ayıplı imalatların giderilme bedeli, KDV dahil (162.535,40 + 29.256,37) 191.791,77 TL olacağı, bu meyanda, söz konusu alacakların KDV tutarı olan 29.256,37 TL yönünden de eksik harcın tamamlanıldığı dava ve ıslah dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulmasını talep ettiği görülmüştür.

Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, taraflar arasındaki ihtraname ve yazışmalar, ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyası, dosya kapsamında alınan 20/0/2022 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporu ve çelişkileri giderir mahiyette alınan █████/2023 tarihli Bilirkişi Heyet raporu bir arada değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulü cihetine gidilerek davalı yanca eksik/ kusurlu imal edilen iş kalemlerinin davacı şirket tarafından yeniden imal edilmesi/ düzeltilmesi ve bu aşamada kullanılan malzeme ve çalıştırılan personel maliyetinden kaynaklı 191.791,77 TL, Kesin hesap aşamasında dava dışı idare tarafından davacı şirket hakedişlerinden “ilave işveren maliyetleri” adı altında yapılan kesintilerden kaynaklı 19.813,58 TL ve davalı yanca işin sözleşmeye aykırı bir biçimde geç teslimi neticesi idare tarafından uygulanan gecikme cezası ile taraflar arasında akdolunan 01.04.2013 ve 02.05.2013 tarihli sözleşmeler kapsamında öngörülen gecikme cezasının tatbikinden kaynaklı 252.189,73 TL olmak üzere toplam 463.795,08 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;

-Davalı yanca eksik/kusurlu imal edilen iş kalemlerinin davacı şirket tarafından yeniden imal edilmesi/düzeltilmesi ve bu aşamada kullanılan malzeme ve çalıştırılan personel maliyetinden kaynaklı 191.791,77 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

-Cezai şart alacağı yönünden 252.189,73 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

-Kesin hesap aşamasında dava dışı idare tarafından davacı şirket hakedişlerinden 'ilave işveren maliyetleri' adı altında yapılan kesintilerden kaynaklı 19.813,58 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve alınması gereken harç 31.681,84 TL olduğundan peşin alınan 1.973,63 TL ile tamamlama harcı olarak alınan 8.216,70 TL toplamı 10.190,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 21.491,51 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Davacı tarafından yatırılıp mahsup edilen 10.190,33 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi masrafı 22.600,00 TL, posta ve tebligat masrafı 4.873,00 TL, 300,00 TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 27.773,00 TL yargılama giderinden kabul oranına göre 21.597,14 TL'si ile 628,00 TL keşif harcının toplamı 22.225,14 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 73.569,26 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2025

BAŞKAN

ÜYE

KATİP