2942 sayılı kanun kapsamında kamulaştırma bedelinin tespitinde kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve münavebe ürünleri değerlemesinin hukuki niteliğini inceleyen temyiz kararı.
Özet: İdare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin taşınmaz bedelini belirleyerek davalı lehine karar vermesi üzerine davacı idare, kapitalizasyon faiz oranı, objektif değer artışı ve münavebe ürünleri üzerinden yapılan hesaplamaların yüksek olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurmuş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın değerlendirilmesinde gelir yönteminin ve bilirkişi raporundaki değerleme unsurlarının kanuna uygun ve yerinde olduğunu, emsal kararlar ile uyum gösterdiğini, belirlenen metrekare birim fiyatının yüksek olmadığını ve idare lehine vekalet ücreti hükmedilmemesinin doğru olduğunu belirterek davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, akabinde davacı idare tarafından bu karar temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili işlemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bartın ili, ..., Mahallesi 138 ada 89 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu yer, ekonomik durumu, konumu itibarıyla objektif değer artırıcı unsurun taşınmaza eklenmesi, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınması, münavebe ürünlerinin bölgede yetiştirilen ürünlerden olması ve yıllık 4 ürün üzerinden 2 yıllık münavebe yapılması taşınmazın üzerindeki meyve ağaçlarının da göz önünde bulundurularak bedel tespitinin yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranı ile objektif değer artışı oranının yüksek uygulandığını, bu nedenle dava konusu taşınmazın değerinin sebepsiz yere arttığını, münavebe ürünlerinde düşük verim, yüksek gelir hesabıyla sebepsiz zenginleşmeye yol açıldığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ve objektif değer artış oranının yerinde olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, raporda ürün münavebe listesinde belirlenen ürünler ve gelirleri dikkate alınarak ve üzerindeki ağaçlara yaş, cins ve verim durumu dikkate alınmak suretiyle değer biçildiği, yakın konumdaki 129 ada 15 parsel için net gelir 1.708,00 TL, kapitalizasyon faizi %4 ve objektif değer artış oranı %40 kabul edilmek suretiyle 2021 yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 59,78 TL olarak tespit edildiği, 138 ada 15 parsel için benzer verilerle 2021 yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 59,36 TL olarak tespit edildiği, 125 ada 99 parsel açısından benzer verilerle metrekare birim fiyatının 59,36 TL olarak belirlendiği ve bu hususta verilen kararlara karşı istinaf başvurularının Dairelerince esastan reddedildiği, dava tarihinin 14.06.2022 olması nedeniyle endeksteki artış da göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu taşınmaz için 2022 yılı itibarıyla belirlenen 66,08 TL/m² birim fiyatının, idarenin ileri sürdüğü gibi yüksek olmadığı, davanın niteliği gereğince davacı idare lehine, davalı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki Bartın ili, ..., Mahallesi 138 ada 89 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.