Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirketin taşınma esnasında kaybolduğunu iddia ettiği pay defteri için zayi belgesi talebini özen yükümlülüğü eksikliği nedeniyle reddetti.
Özet: Davacı şirketin adres değişikliği sırasında pay defterinin kaybolduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davada, mahkeme, şirketin ticari defterlerini basiretli bir tacir gibi özenle saklama yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve zayinin kabulü için aranan şartların oluşmadığını tespit ederek, pay defterinin taşınma sırasında kaybolduğu gerekçesiyle sunulan zayi belgesi talebini reddetmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025K. YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin daha önce adresi ... Mah. ... Cad. No:16/A Sultangazi/İstanbul iken Beyoğlu .... Noterliğinin 05.04.2022 tarih ve ... sayılı ile tasdikli █████/2022 tarihli 1 sayılı genel kurul kararı ile ... Mah. ... Cad. ... Blok No: 10 Ab / Esenler / İstanbul adresine taşındığını, işbu taşınma sürecinde müvekkili şirketin eski adresi olan ve mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan taşınmazın müvekkili şirket tarafından ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti. (VKN ...) isimli şirkete kiraya verildiğini, █████/2022 tarihinde müvekkili şirketin taşınmasının ardından müvekkili şirkete ait tüm belge ve evraklar da yeni adrese taşındığını, ancak müvekkili şirketçe 24.10.2025 tarihinde yapılan arşiv düzenlemesinde şirketin pay defteri tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve adres değişikliği sebebiyle yapılan taşınma işlemi sırasında pay defterinin kaybolduğu şirket yetkilisi tarafından kesin bir şekilde tespit edildiğini, şirket ortaklarının pay durumunun ve pay devrine ilişkin hakların takibi için tutulması zorunlu olan pay defteri, Türk Ticaret Kanunu’nun 64, 65 ve 499 vd. maddeleri gereğince ticari defter niteliğinde olduğunu, pay defteri, şirket ortaklarının pay sahipliği, kar payı ve diğer paya bağlı haklarının ispatı açısından hayati önem taşıdığını beyanla müvekkili şirkete ait pay defterinin taşınma sırasında kaybolması sebebiyle zayi olduğunun tespitini, gerektiğinde yenisinin düzenlenmesine izin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, TTK'nun 82/7. Md gereğince uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7)."...Somut olayda davacı tarafından dava konusu belgelerin bağ evinde çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürdüğü, Davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, ... Esas, ...Karar.Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça pay defterinin taşınma esnasında kaybolduğu gerekçesi ile zayi belgesi talep edilmiş ise de; davacının söz konusu defteri özenle saklama yükümlülüğünün bulunması, zayinin kabul edilebilmesi için aranan koşulların oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-DAVANIN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve peşin alınan 615,40 TL karar ve ilam harcının Hazine'ye irat kaydına,3-a.)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,b.)Kararın kesinleşmesine kadar sarf olunan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine dair,Davacı tarafın yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahke- meleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların █████/ 2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 341 ila 360. madde hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır