Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2019-2022 yıllarına ait ticari defterlerin taşınma esnasında zayi olduğu gerekçesiyle şirket tarafından sunulan zayi belgesi verilmesi talebini, basiretli tacir özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle reddetmiştir.
Özet: Bir şirket, 2019-2022 yıllarına ait yevmiye, envanter, defteri kebir, genel kurul toplantı ve pay defterleri dahil ticari defterlerinin muhasebecisine taşınırken kaybolduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiş; ancak mahkeme, Türk Ticaret Kanununun ticari defterlerin özenle saklanması yükümlülüğünü ve basiretli tacir ilkesini göz önünde bulundurarak, davacının defterleri koruma görevini yerine getirmediğini ve zayiin kabulü için aranan koşulların oluşmadığını tespit ederek talebin reddine karar vermiştir.
T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025K. YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... Mah. .... Cad. No:12/1 Beylikdüzü İstanbul adresinde ticari faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkili şirketin, mevzuat gereği tutmakla yükümlü olduğu 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Pay Defteri ve sair tüm resmi yasal ticari defterleri, 08.10.2025 tarihinde (karar defteri hariç) şirket muhasebecisinin ofisine taşınırken kaybolduğunu, işbu olayın gerçekleşmesinin bir gün sonra durum müvekkili tarafından öğrenildiğini, aynı gün (09.10.2025) ... Gazetesi 9 Ekim Perşembe ... basın numaralı yayımında müvekkili tarafından zayi ilanı yapıldığını, yapılan tüm aramalara ve araştırmalara rağmen, bahsi geçen yıllara ait defterlere ulaşılamadığını, söz konusu defterlerin geri getirilmesi veya bulunması imkânı kalmadığını beyanla müvekkili şirketin ticari ve mali kayıtlarını sağlıklı bir şekilde tutabilmesi, vergi mevzuatı karşısındaki yükümlülüklerini yerine getirebilmesi ve ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda defter ibraz yükümlülüğünden kurtulabilmesi için, zayi olan defterlere ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, TTK'nun 82/7. Md gereğince uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7)."...Somut olayda davacı tarafından dava konusu belgelerin bağ evinde çıkan yangında zayi olduğunu ileri sürdüğü, Davacı ticari defter ve kayıtlarını koruyup gözetme yükümlülüğüne aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir..." T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi, ... Esas, ... Karar.Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça 2019, 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Envanter Defteri, Defteri Kebir, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Pay Defteri ve sair tüm resmi yasal ticari defterlerinin taşınma esnasında kaybolduğu gerekçesi ile zayi belgesi talep edilmiş ise de; davacının söz konusu defterleri özenle saklama yükümlülüğünün bulunması, zayinin kabul edilebilmesi için aranan koşulların oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-DAVANIN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan ve peşin alınan 615,40 TL karar ve ilam harcının Hazine'ye irat kaydına,3-a.)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,b.)Kararın kesinleşmesine kadar sarf olunan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine dair,Davacı tarafın yokluğunda 5235 Sayılı Kanun'un geçici 2. maddesine göre Bölge Adliye Mahke- meleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların █████/ 2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 341 ila 360. madde hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır