yargıtay, 12 yaşındaki öğrencinin mevsimlik çalışırken geçirdiği iddia edilen kazanın iş kazası tespiti davasında, hizmet tespiti kararının kesin delil olmadığına dikkat çekerek davanın kısa vadeli sigorta kolları kapsamında yeniden incelenmesi gerektiğine hükmetti.

Yargıtay, 12 yaşındaki öğrencinin mevsimlik çalışırken geçirdiği iddia edilen kazanın iş kazası tespiti davasında, hizmet tespiti kararının kesin delil olmadığına dikkat çekerek davanın kısa vadeli sigorta kolları kapsamında yeniden incelenmesi gerektiğine hükmetti.

Özet: İş Mahkemesi, davacının davalı şirkette 1995 yılında geçirdiği kaza sonrası iş kazası tespiti talebini, daha önceki hizmet tespit davasında sigortasız olduğunun kesinleşmesi nedeniyle reddetmiş ve bu karar Bölge Adliye Mahkemesince onanmıştır; ancak Yargıtay, davacının kaza tarihinde öğrenci ve 12 yaşında olması, yaz aylarında çalıştığı ve 506 sayılı Kanun kapsamında öğrenim görenlerin kısa vadeli sigorta kollarından yararlanması gerektiğini belirterek, hizmet tespiti ret kararının iş kazası tespiti için kesin delil niteliğinde olmadığını vurgulamış ve davanın deliller toplanarak bu kapsamda yeniden değerlendirilmesi için bozma kararı vermiştir.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., 2025/6 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı şirket ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının içinde bulunduğu ve davalı şirkette çalışırken 21.07.1995 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.02.2020 tarihli kararı ile tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, SGK kayıtları, ilgili mevzuat hükmü ve Gaziantep 5. İş Mahkemesinin 25.10.2018 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı birlikte değerlendirildiğinde, Gaziantep 5. İş Mahkemesinin 25.10.2018 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kesinleşmiş kararının, Mahkeme açısından kesin delil niteliğini haiz olduğu ve davanın tarafları ile Mahkemeyi bağlayıcı nitelikte bulunduğu ve davacının, davalı ... ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde geçirdiğini iddia ettiği kaza tarihi olan 21.07.1995 tarihinde sigortalı olmadığı, mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2. maddesi gereği yasal şartların oluşmaması nedeni ile iddia olunan kaza olayının iş kazası olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 13.02.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 15.09.2023 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.09.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece "..Eldeki davada, 10.08.1983 doğumlu davacının 20.02.2004-27.07.2016 tarihleri arasında davalı şirkete ait iş yerinden tam bildirimi bulunmaktadır. Davacı öğrenim görürken 21.07.1995 tarihinde davalı iş yerinde çalışırken iş kazası geçirdiğinin tespitini istemiştir. Davacının Gaziantep 5. İş Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyasında hizmet tespiti istemi 506 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında sigortalı olmadığı gerekçesi ile reddedilmiş ve istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Oysa davacı bu tarihlerde öğrenci olup eğitimi 2003 yılına kadar devam etmiştir. Davalı işyerinde de yaz ayları öğrenim görürken çalıştığı, anılan iş kazası tarihinde 12 yaşında olduğu, eğitim gördüğü arada bu kapsamda hizmet akti olmadığı anlaşılmaktadır. 506 sayılı Kanun kapsamında öğrenim gören aday çırak, çırak, öğrenim gören veya stajyerler kısa vadeli sigorta kollarında yararlanmaktadırlar.

Sonuç olarak hizmet tespiti isteminin reddi, iş kazası tespiti için kesin delil niteliğinde değildir. Davacının kısa vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilerek, buna göre iş kazası tespiti isteminin deliller toplanarak değerlendirilmesi gerekir.

...." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının talebinin, davalı ... ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde, 21.07.1995 tarihinde geçirdiği kazanın, iş kazası olduğunun tespitine ilişkin olup, Gaziantep 5. İş Mahkemesinin 25.10.2018 tarihli, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı ile davacının, davalı ... ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde 07.06.1995-25.07.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı ve kesintisiz olarak çalışma iddialarının reddedildiği ve iş bu kararın 31.05.2019 tarihinde istinaf yoluna gidilmeden kesinleştiği, davacının bu tarihlerde öğrenci olduğu, eğitiminin 2003 yılına kadar devam ettiği, davalı işyerinde de yaz ayları öğrenim görürken çalıştığı, anılan iş kazası tarihinde 12 yaşında olduğu, eğitim gördüğü arada bu kapsamda hizmet akti olmadığı, 506 sayılı Kanun kapsamında öğrenim gören aday çırak, çırak, öğrenim gören veya stajyerlerin kısa vadeli sigorta kollarından yararlandıkları, Gaziantep 5. İş Mahkemesinde hizmet tespiti isteminin reddi, iş kazası tespiti için kesin delil niteliğinde olmadığı, davacının kısa vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla, tüm dosya kapsamı, SGK kayıtları, Yargıtay bozma ilamı, bordro tanığı ... ve ...'nun beyanları, yine Gaziantep 5. İş Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyasında dinlenen davalı ve kamu tanıklarının beyanları, 5510 sayılı Kanun'un 13. madde hükmü ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının, davalı ... ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli SGK'da ... sicil numarası ile işlem gören iş yerinde 21.07.1995 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş yerinin verdiği görevi yerine getirirken meydana geldiği anlaşıldığından, 5510 sayılı Kanun'un 13/1-(a). maddesi uyarınca davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı şirket ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.