Hizmet Tespit Davasında Yargıtay, Davacının Okul Tatil Dönemlerindeki Kayıt Dışı Çalışma İddiasının Araştırılması İçin Bozma Kararı Verdi.
Özet: Davacı, 2002-2007 yılları arasında bir okul aile birliğinde sigortasız çalıştığı döneme ilişkin hizmet tespiti talep etmiş; ilk derece mahkemesi 1920 günlük ek çalışmayı kabul etmiştir. Ancak Yüksek Mahkeme, hizmet tespit davalarının kamu düzeninden olması nedeniyle, davacının okul tatil dönemlerinde çalışıp çalışmadığına dair yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle kararı bozmuştur. Bozma sonrası ilk derece mahkemesi, davacının okulun kapalı olduğu günlerdeki çalışmasını özellikle tanık beyanları ışığında yeniden değerlendirmek üzere yargılamaya devam etmektedir.
MAHKEMESİ
:İş MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ████████ K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı, Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ...İlköğretim Okulu Okul Aile Birliğinde 2002 yılının 2.ayından 2012 yılı Haziran ayına kadar çalıştığını, 2002 yılının 2.ayı ile 2007 yılının 10.ayı arasındaki döneme ait sigortasının yapılmadığını beyanla, 01.02.2002 -01.10.2007 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1. Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurumda işyerinin 13.11.2000 tarihinde Yasa kapsamına alındığını, 28.02.2003 tarihinde Yasa kapsamı dışına çıkarıldığını, davacının diğer davalıya ait işyerinde 15.03.2002 - 30.05.2002 tarihleri arasında 77 gün hizmetinin bulunduğununu, davacının talebinin Yasa kapsamında bulunmayan bir işyerinde çalışma iddiasından ibaret olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.2. Dahili davalı ... vekili, davacının hizmet tespiti isteminde bulunduğu dönem aralığında kesintisiz çalıştığına dair herhangi kuvvetli delil bulunmadığını, dosya kapsamındaki tanık beyanlarının somut ve net durumda olmadığını, çalışma olgusunun bu şekilde hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde sağlıklı bir biçimde belirlenmesi gerektiğini, iddia edilen hizmetin kısmi zamanlı olmasının kuvvetle muhtemel olduğu hususunun göz önünde tutularak karar verilmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.3.Davalı ... davaya cevap vermemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 11.12.2019 tarihli kararı ile1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile2-Davacının, davalı ... Bakanlığına bağlı ...İlköğretim Okulu Koruma Derneği (.... Öğrencileri Koruma ve Geliştirme Derneği) adlı işyerinde SGK'ya bildirilenler dışında, 01.06.2002-30.06.2002 tarihleri arasında 30 gün, günlük brüt 9,26 TL ücretle, 01.07.2002-31.03.2003 tarihleri arasında 270 gün, günlük brüt 10,92 TL ücretle, 01.04.2003-30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün, günlük brüt 13,10 TL ücretle, 01.07.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün, günlük brüt 15,27 TL ücretle, 01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük brüt 18,32 TL ücretle, 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük brüt 14,81 TL ücretle, 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün, günlük brüt 16,29 TL ücretle, 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, günlük brüt 17,70 TL ücretle, 01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün, günlük brüt 18,75 TL ücretle, 01.07.2007-30.09.2007 tarihleri arasında 90 gün, günlük brüt 19,50 TL ücretle, olmak üzere toplam 1920 gün daha çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 11.12.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "..1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre aşağıda belirtilen durum dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.2- Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/ 10... sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.Dosya kapsamında, Mahkemece okulun kapalı olduğu dönemlerin sorulmadığı dolayısıyla bu yönde bir araştırma ve tespit yapılmadığı anlaşılmakla, buna ilişkin araştırma yapılarak davacının okulun tatil dönemlerinde çalışmasının olup olmadığına dair tereddütsüz şekilde belirleme yapılarak; okulun tatil dönemlerinde çalışmadığına dair kanıya varıldığı taktirde Milli Eğitim Bakanlığından okulun kapalı olduğu tarihler sorulmak suretiyle bu dönemin dışlanarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir....." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada bozma ilamı doğrultusunda davacının okulun kapalı olduğu günlerde çalışıp çalışmadığı hususunun tespiti adına bozma öncesi dinlenen tanıklardan davacının çalışmasına ilişkin bilgisi olan tanıklar yeniden dinlenmiş, tanık ...'un "... davacı okulun tatil olduğu ve kapalı olduğu günlerde benim çalıştığım dönemde çalışmıyordu, benim okuldan ayrıldığım dönemden sonra çalışıp çalışmadığını bilmiyorum, ..." tanık ...'ün "... okulun tatil olduğu süre boyunca tatil yapıyordum, kendim çalışmadığım için davacı okulun tatil olduğu ve kapalı olduğu günlerde çalışıp çalışmadığını bilemem, çalıştığına dair duyuma ilişkin bir bilgim de yoktur," şeklindeki beyanı, tanık ...'ın "...ben kendim okulun tatil olduğu ve kapalı olduğu günlerde çalışmıyordum davacının okulun tatil olduğu ve kapalı olduğu günlerde çalıştığını bilemem çünkü kendim çalışmıyordum, hafta sonları çalışıp çalışmadığını tam olarak hatırlamıyorum okulun açılacağı günlerden önce gelip bir kaç gün hazırlık genel temizlik yapılıyordu ancak davacının gelip çalıştığını da bizzat gelip görmedim, duyuma dayalı olarak biliyorum ayrıca geldiğimizde okul temiz oluyordu," şeklindeki beyanı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının okulun tatil olduğu günlerde çalışmadığı değerlendirilmiş, Mahkemece Milli Eğitim Bakanlığına müzekkere yazılarak davalı okulun dava konusu dönemde kapalı olduğu / tatil olduğu dönemler sorulmuş, okulun kapalı olduğu günlerin bildirilmesi üzerine bu dönemler dışlanarak yeniden gün hesabı yapılmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davalı Kuruma bağlı ...İlköğretim Okulu Koruma Derneği'ne ait "Temizlik" işyerinde 11.02.2002 - 24.01.2003 tarihleri arasında toplam 258 prim ödeme gün sayısı cari asgari ücret karşılığı çalıştığı, bu çalışmalardan 77 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 181 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediği ... "Temizlik" işyerinde 10.02.2003 - 30.09.2007 tarihleri arasında toplam 1.175 prim ödeme günü sayısı cari asgari ücret karşılığı çalıştığı, 1.175 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmemiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı Kurumlar harçtan muaf olmakla birlikte, 5521 sayılı Kanun'un 7. maddesine eklenen 4. fıkranın, 11.09.2014 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, SGK'nın fer'i müdahil değil davalı sıfatına sahip olduğu, buna göre davalı SGK’nın harçlar dışında avukatlık ücretinden ve yargılama giderlerinden herhangi bir muafiyetinin bulunmadığı gözetilerek;Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile1-Davacı 1...6 T.C kimlik ve 3...5 sigorta sicil numaralı ... ..... Sosyal Güvenlik Kurumunda .... sicil sayılı dosyada işlem gören Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ...İlköğretim Okulu Koruma Derneği'ne ait "Temizlik" işyerinde 11.02.2002 - 24.01.2003 tarihleri arasında toplam 258 prim ödeme gün sayısı cari asgari ücret karşılığı çalıştığı, bu çalışmalardan 77 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 181 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,2-Davacı 1...6 T.C kimlik ve 3...5 sigorta sicil numaralı .. ... Sosyal Güvenlik Kurumunda .... sicil sayılı dosyada işlem gören Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ... "Temizlik" işyerinde 10.02.2003 - 30.09.2007 tarihleri arasında toplam 1.175 prim ödeme günü sayısı cari asgari ücret karşılığı çalıştığı, 1.175 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmemiş olduğunun tespitine,3-Sosyal Güvenlik Kurumunda 2.9605.01.01..........009 sicil sayılı dosyada işlem gören ... "Temizlik" işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihin 10.02.2003 tarihi olarak tashih edilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.Davalı MEB vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı ... ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.