Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında idare ve malik vekillerinin kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve muhdesat değerleme itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmesi sonrası temyiz başvurusu.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istemine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının istinaf incelemesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kaldırılması ve dosyanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesi sonrasında, ilk derece mahkemesinin tekrar davanın kabulüne karar vermesi üzerine tarafların istinaf başvuruları Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın net gelir esas alınarak belirlenen kamulaştırma bedelinin; kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı, ürün münavebesi, ağaç ve yapı bedelleri gibi unsurlar açısından mevzuata ve bilirkişi raporuna uygun, adil ve hakkaniyetli olduğunu, itirazların yerinde olmadığını ve kamulaştırma bedelinin tespitinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir.
MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararDAVA TARİHİ
: 13.11.2020KARAR
: Esastan retSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bartın ili, ..., Mahallesi 142 ada 41 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu yer, ekonomik durumu, konumu itibarıyla objektif değer artırıcı unsurun taşınmaza eklenmesi, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınması, münavebe ürünlerinin bölgede yetiştirilen ürünlerden olması ve yıllık 4 ürün üzerinden 2 yıllık münavebe yapılması taşınmazın üzerindeki bina ve meyve ağaçlarının da göz önünde bulundurularak bedel tespitinin yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranı ile objektif değer artışı oranının yüksek uygulandığını, bu nedenle dava konusu taşınmazın değerinin sebepsiz yere arttığını, münavebe ürünlerinde düşük verim, yüksek gelir hesabıyla sebepsiz zenginleşmeye yol açıldığını, taşınmaz üzerindeki binanın yıpranma payının düşük tutulduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.2. Davalı vekili istinaf dilekçesine özetle; keşfin yokluklarında yapıldığını, objektif değer artışının düşük belirlendiğini, taşınmaz üzerinde bulunan meyve ağaçlarına kapama meyve bahçesi değerlendirmesi yapılması gerektiğini, münavebe ürünlerinin fiyatlarının düşük olduğunu, giderlerin ise yüksek alındığını, taşınmazın sulu bir arazi olmasına rağmen, kuru tarım arazisi olarak değerlendirildiğini, muhdesatların fiyatının düşük belirlendiğini, yapı yaklaşık birim maliyetlerinin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, dava tarihi itibarıyla taşınmazın özelliklerine uygun şekilde objektif değer artışının belirlendiği, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, ürün münavebe listesine uygun şekilde rapor hazırlandığı, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların bedellerinin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce belirlenen maktu ağaç bedelleriyle uyumlu şekilde hesap edildiği, yine taşınmaz üzerindeki yapı bedellerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Yapı Yaklaşık Maliyet Cetveli ile uyumlu olduğu, bu yönüyle itirazların yerinde olmadığının anlaşıldığı, kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin bir isabetsizlik bulunmadığı; davanın niteliği gereğince davacı idare lehine, davalı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olduğu, hüküm kısmında kamulaştırma bedelinde maddi hata yapılarak yanlış yazılmışsa da (gerekçede ve hükmün diğer bentlerinde 500.785,95 TL olarak doğru yazılmıştır.) ilk karar ile hüküm altına alınıp ödenmesine karar verilen bedel ile ikinci kararda oluşan bedel arasındaki fark olan 53.864,87 TL'nin doğru olarak depo edildiği, infaza ilişkin sorun olmadığı yerinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olduğundan sonuca etkili görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki Bartın ili, ..., ... Mahallesi 142 ada 41 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.