İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde, finansal kiralama sözleşmesinden doğan borcun ödenmemesi nedeniyle kiralanan malın iadesi talepli dava kararı.
Özet: Bir banka, finansal kiralama sözleşmesiyle davalı şirkete kiralanan ekskavatörün kira bedellerinin ödenmemesi ve ihtara rağmen malın iade edilmemesi üzerine, sözleşmenin feshedilerek kiralanan malın kendisine iadesini talep etmiş; mahkeme ise davalı tarafın cevap vermediği bu davada, 6361 sayılı kanun hükümleri uyarınca finansal kiralama sözleşmelerinin temerrüt ve fesih koşulları ile ihtarname sürelerini titizlikle incelemektedir.
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili banka tarafından tanınan kredi limiti çerçevesinde imzalanan genel kredi sözleşmesi ve finansal kiralama sözleşmelerine dayanarak, FKS ve eki belgelerde yazılı malların davalı şirkete kiralandığını, kiracı/borçlu şirketin bu sözleşmelere konu borçlarını ödemede temerrüde düşmesi üzerine, müvekkili banka tarafından ... 32. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fesih ihbarında bulunularak borçların ödenmesi için yasa ve sözleşmeler muvacehesinde süre verilmişse de, ihtarnameye rağmen kira bedelleri ödenmediği gibi, yasa ve sözleşme gereği mülkiyeti müvekkili bankaya ait olduğu tartışmasız olan finansal kiralama konusu malların müvekkili bankaya teslim edilmediğini, bu kapsamda sözleşmenin sona erdiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama konusu malların, kaçırılma ihtimalleri ve müvekkili bankanın olası zararları dikkate alınarak müvekkili bankaya ve/veya 3. kişiye yediemin sıfatıyla teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini; malların rayiç bedellerinin tespiti ile teminat mukabilinde mallar üzerine tasarruf yetkisi kullanmalarına izin verilmesini; yapılacak yargılama sonunda ise fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile █████/2023 tanzim tarihli finansal kiralama sözleşmesinin(eki niteliğindeki protokollerin) feshinin tespiti ile finansal kiralama konusu ... üretimi...model ekskavatörün müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir.Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen █████/2023 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planı, fatura, cari hesap kayıtları, ... 32. Noterliğinin... tarihli ve .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları vs. Dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 32. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davalı şirkete kiralanan malın kira bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle, kiralanan malın aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır. Davacı tarafça, davalı tarafın finansal kiralama borçlarını ödemediği gerekçesiyle, davalı tarafa gönderilen ... 32. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 1 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır. Oysa ki, yukarıda da değinildi üzere haklı fesihten bahsedilebilmesi için, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. maddesinin 1 fıkrası gereğince kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bu anlamda söz konusu ihtarnamenin yukarıda bahsedilen kanun maddelerine uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Sunulan cari hesap dökümlerinden, davalı tarafça bir yıl içinde kira bedellerinden üçünün veya üst üste ikisinin zamanında ödememesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin haklı feshinden bahsedilemeyeceğinden, 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran kiracının malı iade yükümlülüğünün doğmamış olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki davacı tarafça, 6361 sayılı kanunun 20/1 ve 25/1. maddeleri kapsamında finansal kiralama konusu malın davalı tarafa teslim edildiğine dair dosya kapsamına herhangi bir teslim-tesellüm belgesi de sunulabilmiş değildir. Bu haliyle yapılan değerlendirmede de davacının, finansal kiralama bedelinin istenebilir olduğunu, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğuna dair bir bulguya rastlanmadığından, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafça açılan davanın REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 82.401,88-TL'den mahsubu ile, fazladan yatan 81.786,48-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep edilmesi halinde davacı tarafa iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,4-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkane-imzalıdırÜyee-imzalıdırÜyee-imzalıdırKatipe-imzalıdır