Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, ayıplı üretim tesisi kurulumu, patlama ve ek fatura borcunun tespiti istemli menfi tespit davası.
Özet: Davacı şirket, davalıdan kurulan 1 ton/saat kapasiteli üretim tesisinin teslimat gecikmeleri, deneme üretimlerindeki ciddi aksaklıklar, aşırı toz, kıvılcımlar ve düşük kapasite sorunları ile ayıplı ve hatalı olması nedeniyle tekrarlayan patlamalara yol açtığını, uzman görüşüne göre tesisin mevcut haliyle güvensiz olduğunu belirterek, davalıya ek ekipman faturaları üzerinden borçlu olmadığını ve ayıptan kaynaklanan zararları nedeniyle alacaklı olduğunu iddia ederek icra takibinin iptali ile menfi tespitini talep etmekteyken; davalı şirket ise sözleşme edimlerini süresinde yerine getirdiğini, tesisin ayıplı olmadığını, patlamaların davacının hatalı hammadde kullanımı ve kullanıcı hatalarından kaynaklandığını, ek ekipmanların ise kapasite artışı amacıyla davacı talebi üzerine temin edildiğini savunarak davanın reddini istemektedir.
ESAS NO
:2025/KARAR NO
:2025/BAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 16.11.2023KARAR TARİHİ
: 04.12.2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: 05.12.2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDavacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalı arasında 17.08.2022 tarihli ... ... Tesisi İmalat ve Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilin ... ili ... ilçesi ... mahallesindeki binasında 1 ton/saat kapasiteli ... ... üretim tesis kurulması için, davalı şirket ile yapılan ön görüşmelerde; ... üretiminde kullanılacak ... ham madde, makinelerin kurulacağı binanın altyapısı, açık ve kapalı alanlarının fiziki durumları incelendiğini, ham madde ve tesisin ... ... üretimine uygun olduğu davalı şirket tarafından belirlendiğini, sözleşmeye göre makineler imal edilip yerlerine kurulduktan sonra sistemin çalışılır hale getirilecek en az bir günlük deneme üretimleri yapılacak deneme üretimi esnasında çalışanlara eğitim verileceğinin hüküm altına alındığını, makinelerin üretilip yerlerine kurulumları 2022 sonu veya 2023 yılı başlarında olması gerekirken ancak 2023 Mayıs ayında ilk test üretiminin yapılabildiğini, ilk deneme üretiminde, tesisin her yerinde adeta göz gözü görmeyen çok aşırı toz oluşması, yüksek ısı üreten cehennemlik borularının her yerden kıvılcımlar çıkması, üretim kapasitesinin taahhüt edilenden çok düşük olması gibi nedenlerle tesis teslim alınıp seri üretme geçilemediğini, aksaklık ve eksiklikler davalı tarafından giderilmeye çalışılmış ve deneme üretimleri yapılmaya çalışılmış ise de 12.07.2023 tarihinde yine yapılan deneme üretiminde kurulan tesisin ayıplı, eksik ve hatalı olmasından kaynaklı olarak çok ciddi bir patlama meydana geldiğini, davalı şirkete Kartal 23. Noterliğinin 05.10.2023 tarih ve 27465 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu durumlar da belirtilerek keşide edilein ihtarnamede, ayıbın giderilmesinin istenerek ayıba ilişkin tüm ihbar ve ihtarların da yapıldığını, davalı şirket bir takım geçiştirici yöntemler ile sorunu çözdüğü iddia etmişse de, 17.10.2023 tarihinde yapılmak istenen deneme üretimi esnasında çok büyük bir patlama daha yaşandığını, müvekkili tarafından uzman görüşünde, mevcut prosesin patlamayı önleyecek yapıda olmadığını, patlamaya davetiye çıkaracak şekilde dizayn ve montajının yapıldığını, tesisin mevcut hali ile kullanılmasının sakıncalı olduğunu bildirildiğini, davalı şirketin ayıplı malını ve başta taahhüt ettiği kapasiteye ulaşamayacağını anlayınca sözleşme harici olarak değeri 770.540 TL olan bir öğütücü daha ilave ettiğini, gerek bu öğütücü gerekse iki adet konveyör bant ve ilave pres diskleri gibi ilaveler için şirketimize 1.085.940 TL tutarında ek fatura düzenlendiğini, bu faturalara dayalı olarak ... 2. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/ E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, oysa ki, davalı tarafın yükümlülüğü altında olan tesisin, faaliyetini yürütemeyecek, üretim yapamayacak kadar ve ayrıca can ve mal güvenliği ve sağlığı açısında sakınca oluşturacak kadar ayıplı, sakıncalı bir tesis olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığı gibi ayıptan dolayı uğranılan zarar nedeniyle davalıdan alacaklı olduğunu belirterek davacının ... 2. Genel İcra Müdürlüğü’nün 2023/ E sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesi ile müvekkilinin davacı ile 17.08.2022 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince edimlerini süresi içerisinde tamamlayarak tesisi davacıya teslim ettiğini, davacı da sözleşmeye dayalı ödemelerini yaparak sözleşme şartları her iki tarafça da yerine getirildiğini, akabinde davacı tarafça üretim tesisini büyütmek için müvekkilinden üretim tesisine ek olarak iş bu davaya konu edilen yeni makinelerin talep edildiğini, faturalara konu makine, malzeme ve işçiliklerin davacıya üretilip teslim edildiğini, davacının iddialarının doğru olmadığını, üretilip teslim edilen üretim tesisinde ayıp bulunmadığını, davacı tarafça ham madde olarak orman altı dip atığı( ağaç yaprakları, dal, kozalak, tahta parçaları kum, toprak ve belirlenemeyen maddeler) kullanıldığını, tesiste meydana gelen patlamaların hem bundan hem de kullanıcı hatalarından kaynaklandığını, müvekkiline ayıp ihbarında bulunulmadığını, ayıbın çözümüne yönelik olarak davaya konu faturalar içeriği makine ve ekipmanın temin edildiği iddiasının gerçekle bağdaşmadığını, tesisin kapasitesini artırmaya yönelik dava konusu fatura içeriği ürünlerin sipariş edildiğini belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.GEREKÇEDava, faturalara dayalı icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.6102 Sayılı TTK'nun madde 5/A- (1) gereğince; bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.6325 Sayılı Kanunun Dava şartı Arabuluculuk başıklı madde 18/A-1-2 gereği; "...Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir."Mahkememize ait n █████/2025 tarih ve 2023/ Esas 2025/ sayılı kararı ... 7. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih, 2025/ Esas 2025/ Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin 2025/ esasına kaydı yapılmış, ... 7. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih, 2025/ Esas 2025/ Karar sayılı ilamının taraflara tebliğine, HUAK Madde 18/A gereği, davacı vekiline arabuluculuk tutanağını 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkememize ibraz etmesi için kesin süre verilmesine, sunulmadığı taktirde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedileceğine karar verilmiş, davacı vekilinin 25.11.2025 tarihli dilekçesi ile taraflarınca arabuluculuğa başvurulmuş olsa da yapmış oldukları başvurunun "2025/... ticari sayılı arabuluculuk başvurusunun █████/2025 tarihinde yapıldığının, dava tarihinin █████/2023 olduğu, arabuluculuk başvuru tarihinin dava açılış tarihinden sonra olduğu anlaşılmıştır. ... 11. Hukuk Dairesi'nin 27.03.2024 Tarih, 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı kararında ".....Bu hüküm uyarınca “herhangi bir işlem yapılmadan” tabirinden kasıt arabulucuya başvuru için taraflara süre verilmeyeceği, başka hiçbir usuli işlem yapılmadan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle, yasanın çok açık hükmü karşısında zorunlu arabuluculukta arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartı davadan önce gerçekleştirilmek zorunda olup HMK’nın 115/2.maddesi kapsamında tamamlanabilir bir dava şartı olarak görülmemiştir....." şeklinde belirtildiği üzere arabuluculuk tamamlanabilir bir dava şartı değildir.Aynı yasa ile 6325 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen Dava şartı Arabuluculuk başlıklı madde 18/A-1-2 gereği; ''.... İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir....'' başlıklı hükümleri uyarınca davanın mahiyeti ve yasa maddesi ile getirilen tarafların arabuluculuk yolu ile üzerinde müzakere edip anlaşmaları mümkün bulunan bir miktar alacağa ilişkin olması nedeni ile iş bu dava hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüş olup; arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı da gözetildiğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi, 6325 Sayılı Kanunun 18 (A) 1-2 maddesi gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın peşin yatırılan 18.118,21.-TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.502,81.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince belirlenen 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.█████/2025Başkane-imzaÜyee-imzaÜyee-imzaKatipe-imza