köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücretlerinin tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali talebiyle açılan davada yetki, faiz ve bildirim eksikliği iddiaları inceleniyor.

Köprü ve otoyol ihlalli geçiş ücretlerinin tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali talebiyle açılan davada yetki, faiz ve bildirim eksikliği iddiaları inceleniyor.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı bir köprü ve otoyol işletmecisi şirketin, davalı araç sahibinin ücret ödemeksizin yaptığı ihlalli geçişler nedeniyle başlatılan icra takibine yönelik itirazının iptali davasını ele almaktadır; davacı, 7144 ve 6001 sayılı kanunlardaki değişiklikler uyarınca ceza ve faiz oranlarının yeniden hesaplanarak takibin devamını, %20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerini talep ederken, davalı ise takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, geçişlerin ve borcun ispat edilemediğini, faiz oranlarının fahiş olduğunu, dolayısıyla sadece yasal faiz uygulanması gerektiğini ve davacının kötü niyetli olduğunu iddia ederek davanın reddi ile kötü niyet tazminatı ödenmesini savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalı/borçlu'ya ait ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile 08.07.2022-03.01.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmış olduğu, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından, davalı aleyhine ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalının takibe itirazının iptali ile takibin “7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan dört katına kadar ceza bedeli ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamını, % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçlu'ya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili savunmasında; Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, davanın usulden reddi gerektiğini, borca itiraz talebinde, yetki itirazında bulunulduğunu, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, yetkisiz dairede başlatılan takibe karşı açılan itirazın iptali davası usulden reddedilmesi gerektiğini, genel Mahkeme yetkisinin ... Mahkemeleri olduğunu, borç ve faiz talebi haksız olduğunu, davacı tarafın söz konusu geçişlerin müvekkiline ait araçlar tarafından yapıldığına, o an itibarıyla geçerli HGS/OGS aboneliği ve bakiyesinin bulunmadığına, geçişe ilişkin uyarı ya da bildirim gönderildiğine dair hiçbir kesin ve denetlenebilir fatura, ihtar, bakiye dökümü veya uyarı belgesi sunmadığını, geçiş bedelleri dışında talep edilen KDV ve faiz gibi ferilerin yasal dayanağı da tartışması gerektiğini, KDV’ye tabi bir işlem olduğu iddiası varsa, bunun devlete ödenip ödenmediği açıkça ispatlanması gerektiğini, temerrüt şartlarının oluşmadığını, faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu, %49,25 gibi fahiş faiz oranı, ne bir sözleşmeye ne de mevzuata dayandığını, bu durumda TBK m.88 uyarınca yalnızca yasal faiz uygulanabileceğini, takip belgelerinin yetersiz olduğunu, davacı taraf, bu eksikliği “şikayetle ileri sürülmeliydi” diyerek geçersiz kılmaya çalışsa da, bu yorum Anayasa’nın adil yargılama ilkesi ve İİK m.62’ye açıkça aykırı olduğunu, bu tür haksız ve yersiz takip işlemlerine karşı İİK m.67 gereği, davanın reddi hâlinde alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin mümkün olduğunu, bu nedenle asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davacının, yetkisiz icra dairesine dayalı olarak açtığı davanın usulden reddini, esasa girilecekse de, davanın esastan reddini, alacaklı tarafın İcra ve İflas Kanunu'nun 67. Maddesinin 2. Fıkrasına göre "Kötü Niyet Tazminatı"na mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 3.877,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 2.686,65-TL faiz ve 497,16 TL KDV olmak üzere toplam 7.041,31-TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, █████/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi ...tarih,...E. 2018/8 Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve... Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları)

Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda;

Dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine göre ihlalli geçiş yapan ...-...-... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 08.07.2022- 03.01.2024 tarihlerinde davalı ... Anonim Şirketi'ne ait olduğu, davalının iş bu plakalara ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı,

3) Davacı vekili tarafından sunulan CD içinde bilgiler incelendiğinde; araçların ihlalli geçişlerine ilişkin dava konusu plakalı aracın geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının sunulmamış olduğu,

- İhlalli geçişler toplam bedelinin 771,50.-TL olduğu, 3.086,00.-TL ceza bedeli (4 kat) olmak üzere toplamda 3.857,50.-TL olduğu,

-Davacı alacaklı ... A.Ş. tarafından tahsil edemediği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı olan 3.857,50.-TL asıl alacak tutarının 2.604,71.-TL İşlemiş faiz, 476,34.-TL KDV olmak üzere toplamda 6.938,55.-TL olarak hesaplandığı,

Açılan İcra Müdürlüğü dosyasında alacak tutarının 3.857,50.-TL asıl alacak, 2.686,65.-TL Faiz (ticari), 497,16.-TL KDV olmak üzere toplam 7.041,31.-TL olduğu,

-Davacı Şirketin ödeme emrinde davalı ... Şirketi'nden talep ettiği ihlalli geçiş ve 4 katı gecikme cezası tutarı ile talep edebileceği asıl alacak tutarın birbirleri ile uyumlu olduğu, ancak faiz ve KDV Tutarları arasında fark olduğu,

Sayın Mahkemece itirazın iptaline ve takibin devamına karar verildiği takdirde Davacı vekili tarafından davalı borçlu ... Şirketinden şirkete ait araçların 08.07.2022-03.01.2024 tarihler arasına yapmış olduğu ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olan 3.857,50.-TL asıl alacak, 2.604,71.-TL faiz ve 476,34.-TL KDV olmak üzere toplamda 6.9387,55.- TL talep edebileceğinin hesaplandığı,

5)Provizyon hareketlerine yönelik incelemede “Ürün Sisteme Tanımlı Değil / OGS de tanımlı olmayan plaka, İptal Ürün / Ürün Sisteme Tanımlı Değil ” şeklinde uyarı alınmış olduğunun görüldüğü,

6) Davalı ...Şirketi'nin davacı tarafından belirtilen ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu,

Davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu,

Tarafların inkâr tazminatı ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı, şeklinde rapor ibraz edilmiştir

Davacı tarafın ... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 3.877,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 2.686,65-TL faiz ve 497,16 TL KDV olmak üzere toplam 7.041,31-TL üzerinden takip başlattığı, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalıya ait araçların davacının işlettiği otoyoldan ücretini ödemeksizin faydalandığı ve davalıya ait araçların ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, bu ihlalli geçişlerin bedellerinin ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olan 3.857,50.-TL olduğu ve bilirkişi raporu ile de davalının üzerine kayıtlı aracın davacının işletmiş olduğu otoyoldan geçmiş olduğu tespit edildiğinden davacının alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davacı tarafın icra takibinde 3.857,50.-TL asıl alacak, 2.604,71.-TL faiz ve 476,34.-TL KDV olmak üzere toplamda 6.9387,55.- TL talep edebileceği anlaşılmakla davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 3.857,50 TL asıl alacak, 2.604,71-TL işlemiş faiz ve 476,34 TL KDV olmak üzere 6.938,55-TL üzerinden devamına, asıl alacak 3.857,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, asıl alacağın %20 oranındaki 771,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 3.857,50 TL asıl alacak, 2.604,71-TL işlemiş faiz ve 476,34 TL KDV olmak üzere 6.938,55-TL üzerinden devamına, asıl alacak 3.857,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, asıl alacağın %20 oranındaki 771,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ile 615,40-TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 6.270,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 6.178,45-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına

5-Davalı tarafından yapılan yargılama masrafı olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 6.938,55-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

7-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 102,76-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,

8-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL bedelin 4.532,84-TL'sinin davalıdan, 67,16-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. █████/2025

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır