Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari satıştan kaynaklanan cari hesap alacağının temlikine dayalı itirazın iptali davasında, davalının defter ibraz etmemesi üzerine HMK m. 222 uyarınca verilen gerekçeli kararı.
Özet: Bu dava, davacının üçüncü bir şirketten temlik aldığı faturalara dayalı cari hesap alacağının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptalini talep etmiş; davalı davaya cevap vermemiş ve ticari defterlerini sunmayarak alacağın ispatını engellemiş, mahkeme ise temlik edenin defterlerindeki alacak kayıtlarının bilirkişi incelemesiyle doğrulanması ve davalının defter ibraz etmemesinin kendi defterlerinin diğer tarafınkilerle uyumsuzluğunu engellediği kabulüyle davacının alacak talebini kabul ederek takibin devamına karar vermiştir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/BAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:VEKİLİ
:Av.DAVALI
:DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: 03.12.2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA
: Davacı vekili, davalı taraf ile dava dışı temlik eden ... Demir Çelik Nakliyat Sac Ticareti Ltd Şti arasında ticari ilişkiye dayanan cari hesap alacağından dolayı temlik eden şirketin davalıdan alacaklı olduğunu, müvekkil ile temlik eden ... Demir..Ltd Şti arasında █████/2022 tarihinde imzalanan alacağın temliki sözleşmesi neticesinde müvekkilin cari hesap alacağını temlik almak suretiyle temlik alacaklısı konumuna geldiğini, alacağın tahsili için davalı borçlu hakkında başlatılan icra takibinin yetkiye ve borca itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek davalının ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı dosyasına vaki itirazının 3.501.348,84 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı, davaya cevap vermemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, faturalara dayalı cari hesap bakiye alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı alacağı temlik alan ile dava dışı alacağı temlik eden ... Demir Çelik..Ltd Şti arasında düzenlenen 30.01.2022 tarihli alacağı temlik sözleşmesiyle; temlik eden alacaklı şirketin temlik borçlusu davalı ... Demirçelik Makine..Ltd Şti’nden olan 3.501.348,84 TL. cari hesap alacağını davacı şirkete temlik ettiği görülmüştür. Somut olayda; davalı borçlu davaya cevap vermediğinden ispat yükü üzerinde olan davacının temlike konu alacağı ispatla yükümlü olup; uyuşmazlık, dava dışı temlik eden şirketin davalıya düzenlediği faturalara dayalı cari hesap bakiyesinden dolayı davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı icra takibinde, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu, 3.501.348,84 TL ana para ve 2.244.580,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.745.929,28 TL alacağın tahsilinin istendiği, ... ... 9. İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin davalının yetki itirazı doğrultusunda ... 2.Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı numarasını aldığı ve icra dairesinden gönderilen ödeme emrine davalının süresi içinde yetkiye ve borca itiraz ettiği, yetkiye itiraz etmiş ise de, dosyanın davalı borçlunun yetki itirazında gösterdiği icra dairesine gönderildiği gibi yetki itirazında yetkili icra dairesi gösterilmediğinden davalı borçlunun icra dairesine yönelik itirazının reddi gerekmiştir.Talimatla temlik eden ... Demir Çelik…Ltd Şti’nin ticari defterleri bilirkişi marifetiyle incelendiği ve dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, dava dışı ... Çelik Nakliyat Ltd. Şti. -2021-2022 yılı defterleri incelendiği, anılan şirketin davalı ... Demir Çelik Makine İmalat Nakliyat İnşaat Taah. San. Tic. Ltd, Şti den 3.501.348,84TL alacağı olduğu, defterlerin E-Defter olup ... E-Defter görüntüleme programından kontrolleri yapılmış olup imzalama onayı aldığı görüldüğü belirtilmiştir. Davalı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi için dosyanın bilirkişiye tevdi edilmiş ise de, davalı tarafa HMK m.202 hükmüne uygun ihtara rağmen ticari defterlerini sunmadığı ve dosyaya evrak sunulmadığı nedenleriyle davalının ticari defterlerinin incelenemediği belirtilmiştir.HMK m. 222 hükmündeki koşullar çerçevesinde, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin diğer tarafın defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK`daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır. Bu açıklamalar ışığında somut olay birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizce taraflara ticari defterlerini sunmaları için kesin süre verilmiş, dava dışı alacağını temlik eden şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelendiği ve fakat meşruhata rağmen davalı borçlu şirketin ticari defterlerini mahkememize incelemeye sunmadığı anlaşılmaktadır. Dava dışı alacağını temlik eden şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve bilirkişice şirket defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, defterlerin E-Defter olup ... E-Defter görüntüleme programından kontrolleri yapılmış olup imzalama onayı aldığı görüldüğü tespit edilmiştir. Davalı borçlu defterlerini sunmayarak alacağı temlik eden şirketin ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan, alacağı temlik eden dava dışı şirketin incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulüyle davanın kabulüne ve dava konusu alacağın faturalara dayalı cari hesap bakiyesinden kaynaklandığından likit-bilenebilir olduğunun kabulü ile davacı yararına koşulları oluşan icra inkar tazminatına dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;1-Davanın KABULÜNE, davalı borçlunun ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyasında 3.501.348,84 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile takibin asıl alacak üzerinden devamına, hükmolunan 3.501.348,84 TL asıl alacağın %20’si oranında hesaplanan 700.269,76 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 239.177,14.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59.794,29.-TL harcın mahsubu ile bakiye 179.382,85.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 497.175,35.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı tarafından yapılan 60.282,69.-TL harç, 15.000,00.-TL bilirkişi ücreti ve 326,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 70.608,69.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Başkan ...e-imzaÜye ...e-imzaÜye ...e-imzaKatip ...e-imza