6360 sayılı Kanun sonrası mahalleye dönüşen köylerde mera vasıflı taşınmazlara el atmanın önlenmesi talebinde bireylerin ve belediyelerin aktif/pasif husumet ehliyeti üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Davacılar tarafından, kadimden beri mera olarak kullanılan ve kadastro çalışmalarıyla mahalle sınırlarına dahil edilen taşınmazlara yapılan fiili müdahalenin önlenmesi talebiyle belediyeye karşı açılan davada, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, uyuşmazlık konusu parsellerin bir kısmının mera dışında farklı vasıfta olması (tarla, mezarlık) ve 6360 sayılı Kanun sonrası mera vasfındaki parseller için dava açma yetkisinin ilgili belediyeye ait olması nedenleriyle davacıların aktif, davalı belediyenin ise pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş; temyiz incelemesinde de bu kararların usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Siverek 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: █████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ikamet ettiği ... Köyü sakinlerinin kadimden beri kullandığı mera vasfındaki taşınmazların kadastro çalışmaları ile ... Mahallesi idari sınırlarında kaldığını, dava konusu taşınmazların davacılar tarafından kullanılmasının ... Mahallesinin ... mezrası sakinlerince engellendiğini iddia ederek; meraya el atmanın önlenmesine karar verilmesini talep etmiş, 09.01.2024 tarihli dilekçesi ile uyuşmazlık konusu taşınmazların 150, 153, 154, 155, 1 56... parsel sayılı taşınmazlar olduğunu beyan etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, davada hukuki yarar bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...dava konusu 156 parselin tarla,1 53... parsellerin mezarlık, 150 ,1 55... parsellerin ise mera olarak kayıtlı olduğu, 156 parsele davalı Belediyenin fiilen el attığına yönelik bir iddianın bulunmadığı, diğer parseller yönünden de el atmayı fiili olarak gerçekleştirdiği iddia edilen kişilerin ... ilçesinin mahalleleri konumunda bulundukları, bu davanın ... Belediyesine yönlendirilmesinin mümkün olmadığı, ... Belediye sınırları içerisinde kalan bir mera için müdahalenin meni veya sınır tespiti davasının ancak komşu belediye tarafından açılabileceği" gerekçesiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... davanın mahalle sakinleri tarafından açıldığı, davacıların davaya konu taşınmazların mera vasfıyla ... Mahallesi adına yazıldığı gerekçesiyle iş bu davayı açmış iseler de, davaya konu taşınmazın bağlı bulunduğu ... ili 6360 sayılı yasa ile büyükşehir statüsü kazanarak köyler mahalleye dönüştüğünden ... ilçesi bünyesinde bulunan davaya konusu mera vasıflı 150,1 55... parsel sayılı taşınmazlara müdahalenin önlenmesi davasını ancak ... Belediyesinin açabileceği, bu parseller bakımından davacıların aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davaya konu 156 parsel sayılı taşınmazın gerçek kişiler adına kayıtlı olduğu, davalının bu taşınmaz yönünden pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, 1 53... parsellerin ise mezarlık vasfında olması nedeniyle bu parseller bakımından davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi tarafından yazılı gerekçe ile davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş olmasında sonuç olarak herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;1. Müvekkillerinin dava konusu mera vasfındaki taşınmazları kadimden beri kullanmakta olduğunu,2. 6360 sayılı Kanun'un köylerin mahallelere dönüştürülmesini düzenlemesinin bireylerin kullandığı ve kullanımı engellenen taşınmazlar bakımından el atmanın önlenmesi davası açmaya engel olmadığını,3. Davalı Belediyenin pasif husumet ehliyeti konusunda yapılan değerlendirmenin eksik olduğunu, el atmayı önlemeye yetkili olan davalıya karşı açılan davada pasif husumet bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,4. Mahkemece yalnızca husumet yönünden değerlendirme yapıldığını, mülkiyet durumu, kullanım şekli, zilyetlik ve filli müdahale unsurları yönünden inceleme yapılması gerektiğini,5. 150, 1 55... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın fiili müdahalenin varlığına dayandığını, müvekkillerinin mülkiyet ve kullanım hakkı bakımından adil yargılanma ilkesinin ihlal edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, meraya el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Yapılan inceleme sonucunda temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Onama harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.