Ticari Satıma Konu Sıfır Aracın Tekrarlayan ve Giderilemeyen Motor ve Mekanik Ayıpları Sebebiyle Mislince Değiştirilmesi Talepli Alacak Davası
Özet: Davacı, sıfır kilometre aldığı aracın kısa süre içinde motor, vites ve hız limitleri gibi konularda çeşitli ve tekrarlayan arızalar göstermesi üzerine yetkili servise altıdan fazla kez başvurmasına rağmen sorunların giderilemediğini, hatta her seferinde yeni arızaların ortaya çıktığını iddia ederek, bu durumun üretim hatası olduğunu savunmuş ve aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini talep etmiştir; davalı ise her servis müdahalesi sonrasında aracın sorunsuz bir şekilde davacıya teslim edildiğini belirterek savunmasını yapmıştır.
T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 1) Müvekkil; üreticisi/ithalatçısı ----- plakalı aracı, satıcı------ bulunan bayisinden 14.12.2023 tarihinde 761.310,00 TL bedelle satın aldığını, ancak çok kısa bir süre sonra aracın sağ ön tarafından ses gelmeye başlamış ve araç motor arızası uyarısı vermiştir. Bunun üzerine müvekkil, aracı 08.01.2024 tarihinde satıcı yetkili servise götürmüş ve aynı tarihte yapılan muayene sonucunda aracın amortisör tablaları değiştirilerek tespit edilen sistem arızasının giderilmesi adına birtakım işlemler yapıldığını, araçtaki arızanın devam etmesi üzerine müvekkil; 30.01.2024, 29.02.2024, 07.05.2024, 13.05.2024, 10.08.2024 tarihlerinde toplamda 6 kez tekrardan satıcı yetkili servise başvurduğunu, satıcı tarafından her defasında değişim, kodlama veya sıfırlama gibi müdahalelerde bulunulmuş ancak araçtaki arıza giderilemediğini, araçtaki motor arızasının yanında ilerleyen süreçte de; - Kimyasal Tüketim Arızası - ---- Deposu Arızası - Motor Yağı Eskime Uyarısı - Vites Geçişlerinde Aracın Silkelenmesi - Aracın 60 km/s hızı geçememesi gibi arızalar da eklenmiştir. Satıcı yetkili servise ait kabul ve kapanış iş emirlerini sunduklarını, öncelikle; bilirkişi incelemesiyle de açığa çıkacağı üzere ''0'' kilometre bir aracın 1-2 hafta içerisinde amortisörlerinde ve motorunda arıza yaşanmasının mümkün olmadığını, zira işbu parçalar, araçtaki en uzun ömürlü parçalar olup kullanıma bağlı olarak arıza yaşanması da mümkün değildiğini, kaldı ki araç yakın tarihlerde tam 6 kez muayene edilmiş, her defasında farklı işlemler yapılmış ancak sorun giderilememiştir. Araçtaki arızalar halen daha devam ettiğini, dolayısıyla davaya konu araçtan beklenen yarar ve menfaatin sağlanamadığı izahtan vareste olduğunu, davaya konu aracın ''0'' km olması da göz önünde bulundurulduğunda ilk haftalarda motor arızası, motor yağı uyarıları, vites geçişleri sırasındaki sirkelemeler, 60 km/s hızın üstüne çıkılamaması gibi arızların üretim hatasından kaynaklandığını, aracın, tam 6 kez yetkili servise bırakılmış ancak her seferinde önceki arızaya bir yenisi eklendiği gibi nihai çözüm de bulunamadığını, bahse konu ayıplar araçtan beklenen fayda ve menfaati ortadan kaldırdığını, bu kapsamda TBK Madde 227/4 uyarınca satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, zira araç defalarca muayene edilmesine rağmen onarılamadığından, diğer seçimlik hakların kullanılması halinde yine müvekkilce beklenen yararın sağlayamayacaktır. Talebimizin niteliği itibariyle aracın üreticisi/ithalatçısı ile satıcısı müteselsil sorumlu olduğunu, davalılara karşı dava şartı arabuluculuğa başvurulmuş ise de 27.09.2024 tarihli arabuluculuk toplantısı anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, davaya konu araçtaki ayıplar devam ettiğinden, Arabuluculuk toplantısından sonra da 03.12.2024 tarihinde satıcı yetkili servise aynı şikâyetlerden başvurulmuş, arıza tespiti yapılmış ancak herhangi bir çözüm bulunamadığını, davanın kabulüne, ----- plakalı aracın, ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 2300 km’de ön sağ taraftan dışardan ses geliyor şikayetiyle müvekkil şirket servis kısmına girişi olmuş araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "diagnostik kontroller yapıldı. arıza kodu:--- sistemi arızası görüldü.-----sıfırlaması yapıldı. - eklendi. Yol testi yapıldı. Arıza devamı olursa - deposu değişimi gerekecek. Yapılan kontrollerde amortisör tablalarından ses geldiği görüldü. -----gereği amortisör tablaları ve somunları değişti." işlemler yapılarak aracın davacı tarafa sorunsuz teslim edildiğini, ---- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 5300 km'de kimyasal tüketimi arızası yaktıktan sonra motor ikazı yanıyor şikayetiyle müvekkil şirket servis kısmına girişi olmuş araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "diagnostik kontroller yapıldı. Arıza kodu:----- motor beyni güncel. Kodlama ve sıfırlama yapıldı. Yol testi yapıldı, tekrar arıza vermiş. --- deposu arızalı. ---- deposu değişti. 10 lt - koyuldu. - deposu kodlama ve sıfırlaması yapıldı. Yol testi yapıldı. dıd no: ---- süreç sonu kodu: -----" işlemlerin yapılarak aracın davacı tarafa sorunsuz teslim edildiğini, ----- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 8400 km'de motor ikazı yanıyor şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "diagnostik kontroller yapıldı. ---- seviyesi eksik ve yağ eskime arızası verdiği tespit edildi. ----- tamamlandı. Bakım ayarlandı. Kodlama ve sıfırlama yapıldı." işlemler yapılarak araç davacı tarafa teslim edildiğini, ------ iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 16151 km motor arıza ışığı, kimyasal tüketim arızası, şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "diagnostik kontroller yapıldı araçta - arızası görülmedi. motor yağ eskime arızası var ---- beynine kodlama yapıldı bakım periyodları ayarlandı." işlemler yapılarak müşteriye araç sorunsuz teslim edildiğini, ------ iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 16152 km'de davacıya hediye edilen bakım nedeniyle bakım 1 adıyla polen filtresi, yağ filtresi, tapa pulu, motor yağı değiştirildi. ön fen balataları 10.000 km sonra kontrol edilecek. Genel kontroller yapıldı." davacı tarafa araç hediye edilen bakımlar yapılarak araç teslim edilmiştir. ----- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 26500 km’de motor arızası 3 vitesten yukarı çıkmıyor 60 km/h geçmiyor araç kendini ileri atıyor gaz yemiyor şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş, araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "araçta ---- motor yağının eksilmesi arıza kaydına rastlandı arıza kaydına istinaden aracın ----- kodlama ve bakım aralığı ayarlandı sorun giderildi harici araçta arıza kaydına rastlanmadı araç ile yol testinde çıkıldı sorun görülmedi şikayet hali giderildi." işlemler yapılarak araç davacı tarafa sorunsuz teslim edildiğini, ----- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 31175 km'de hediye edilen 2. bakım ile yağ filtresi, karter tapa pulu, polen filtresi, hava filtresi, mazot filtresi, arka sağ tarafta kasisten geçince ses geliyor nedeniyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş hediye 2. bakım kapsamında yağ filtresi, karter tapa pulu, polen filtresi, hava filtresi değişti, mazot filtresi değiştirilmiş araç sorunsuz olarak müşteriye verildiğini, ------ iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 35336 km'de "sürüş halindeyken dönüşlerde ve kasislerde arka taraftan sürtme sesi (gacır gucur) sesleri geliyor. Şikâyetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde "arka amortisör takozları garanti kapsamında değiştirildi." müşteriye araç sorunsuz olarak teslim edildiğini, ---- iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 36321 km'de "sürüş halinde arka sağ taraftan gacır gucur sesler geliyor" şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş, araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde aracın arka taşıyıcısı sökülüp amortisör takozu ve yay yerine oturtulup, takozlar yağlanarak araç sorunsuz olarak müşteriye teslime edildiğini, ------ iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 38910 km'de "motor ikazı yanıyor. Şikayetiyle müvekkil şirket yetkili servisine girişi olmuş, araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde arka amortisör taşıyıcılar kontrol edilmiş, (daha önce değiştirildi.) Pasif arızalar silindi, arka amortisör yayları yanlış montaj nedeniyle onarılarak müşteriye araç sorunsuz olarak teslim edildiğini, ------ iş emri numarasıyla █████/2024 tarihinde 38911 km'de arka silecek su atmıyor şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş, araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde arka silecek temizliği yapılmış ve sorunsuz olarak araç müşteriye teslim edildiğini, ----- iş emriyle █████/2024 tarihinde 38926 km'de arka stop ampulü değişecek şikayetiyle müvekkil şirket servisine girişi olmuş, araç üzerinde yetkili servis çalışanları tarafından yapılan incelemelerde arka stop ampulü değiştirilerek müşteriye araç sorunsuz olarak teslim edildiğini, davacı dilekçesinde "03.12.2024 tarihinde satıcı yetkili servise aynı şikayetlerden başvurulmuş, arıza tespiti yapılmış ancak herhangi bir çözüm bulunamamıştır." diye belirttiği halde yukarıda █████/2024 tarihinde müvekkil şirket tarafından sunulan hizmetlerin yukarıda belirtildiğini, araç satışlarında normal şartlar altında garanti kapsamında periyodik bakımlardan ücret alındığını, yetkili bayiler araç satışından sonra satış sonrası hizmetler adı altında periyodik bakımlardan para kazandığını, davacı aracı satın alındıktan kısa süre sonra arıza vermesi nedeniyle müşteri memnuniyeti çerçevesinde davacı tarafa ücretsiz iki bakım hediye edildiğini, davacı şirket garanti kapsamında olan aracında olan şikâyetleri karşılanmış ve bu şikâyetleri nedeniyle diğer davalı ithalatçı ------ şirketi tarafından iki bakım hediye edildiğini, davacı şirket aracı 1 yıl içinde 38926 km yaptığını, davacı aracında meydana gelen şikâyetler sorunsuz giderilerek davacıya teslim edildiğini, davacı periyodik bakımları dâhil olmak üzere her türlü bakımı garanti kapsamında hiçbir ücret alınmadığını, davacı aracına müvekkil şirket yetkili servisinde sunulan hizmetlere bakıldığında ve diğer davalı ithalatçı ----- şirketinin sunduğu hediye 2 bakım göz önünde bulundurulduğunda Yargıtay ------ HD kararında belirtilen nedenlerle davacının misliyle araç değişimi talebinin reddi gerektiğini, davacının davasının reddine karar verilmesini, dava harç ve masraflarıyla vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle belirmek gerekir ki, dava konusu araçta davacı yanın taleplerinin kabul edilmesini gerektirecek herhangi bir ayıp/problem bulunmadığını, şöyle ki; davacı yan, dava konusu aracı trafiğe çıkış tarihinden itibaren 1 yıldan fazla süredir kullanmış ve fayda sağladığını, öte yandan, dava konusu aracın ticari koşullar altında ağır bir biçimde kullanıldığını, öyle ki tarafımızca dava konusu aracın, 1 yılda 38 bin kilometreden fazla yol yaptığının tespit edildiğini, dava konusu aracın yoğun bir şekilde kullanıldığı ve eskitildiğini, zira dava konusu araçta üretim kaynaklı bir problem bulunmamakla birlikte, davacının dava konusu araçta meydana geldiğini iddia ettiği problem, yetkili serviste giderildiğini, davacı tarafın onarıma rıza vermiş ve hatta gerekli işlemleri de yerine getirdiğini, dava konusu araçta güncel olarak kullanımı ve yararlanmayı etkileyen bir problem bulunmadığı gibi, aracın herhangi bir donanımının çalışmasını etkileyen bir problem de bulunmadığını, yasal düzenlemeler gereği müşterilerin her servise girişi kayıt altına alındığını, araçlar müşteriler tarafından sınırsız olarak servislere götürülebilmektedir ve servislerde müşterinin beyan ettiği şikâyetler iş emirlerine olduğu gibi yazıldığını, somut olayda da müşterinin şikâyetleri iş emirlerine aynen yazıldığını, dava konusu araçta devam eden herhangi bir problem bulunmadığını, bu nedenle, dava konusu aracın birden fazla kez servis girişi olduğundan bahisle ayıplı olduğu yönündeki iddia mesnetsiz olduğunu, davacı yanın iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın taleplerinin kabulünü gerektirecek büyüklükte bir problem bulunmadığını, bu nedenlerle davacı yanın talepleri orantısız güçlükleri meydana getireceğinden ve hak ve menfaat dengesini bozacağından, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araca ait temiz kâğıdı mahkemeye sunulmadan davacı tarafın talebi doğrultusunda karar verilemeyeceğine ve dava konusu aracın kullanımından doğan değer kaybının araştırılması gerektiğini, araçtaki ayıp iddiasını kabul ettikleri anlamına gelmemekle beraber, davacının misli ile değişimi talebini ileri sürebilmesi için, davacı tarafından araç üzerinde bir takyidatın bulunmadığına dair bir temiz kâğıdının sunulması gerektiğini, zira araç üzerinde herhangi bir takyidat bulunması halinde, davacı taraf bu talebini ileri süremeyeceğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sayın Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi halinde, araçtaki değer kaybının hesaplanıp Müvekkil Şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, zira dava konusu araç, 1 yıldan uzun bir süredir kullanılmış ve fayda sağlandığını, uzun bir süredir kullanılan ve fayda sağlanan aracın, herhangi bir kazaya/hasara uğrayıp uğramadığı da bilinmediğini, bu nedenlerle, kabul anlamına gelmemek kaydıyla sayın Mahkemenin davanın kabulüne karar vermesi halinde, dava konusu aracın tramer kayıtlarının celp edilerek kullanımından doğan değer kaybının hesaplanmasını ve müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini, hukuka, usule ve Yargıtay kararlarına aykırı olarak ikame edilmiş olan huzurdaki davanın reddi ile vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi” talep edilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Huzurdaki dava, davaya konu aracın ayıplı olduğundan bahisle ayıpsız misliyle değiştirilmesi istemine ilişkindir.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada, Nitelikli Hesaplamalar uzmanı ve Makine Mühendisi bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Araç Satın Alma Faturası ---- marka,------. tipte kamyonet, satıcısı davalı---- olarak 14.12.2023 tarih, ----- nolu fatura ile KDV dahil 761.310,00 TL bedel karşılığında davacı şirket tarafından satın alındığı belirlenmiştir. Servis Belgeleri Dava konusu ----- plakalı aracın satın alınma sonrası; - 08.01.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 2300 km de, “ÖN SAĞ TARAFTAN DIŞARIDAN SES GELİYOR, KİMYASAL TÜKETİM ARIZASI YAKTIKTAN SONRA MOTOR İKAZI YANIYOR” şikâyetiyle, servise başvurduğu, teslim eden kısmının sürücü------ olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 2300 km de, “YAPILAN KONTROLLERDE AMORTİSÖR TABLALARINDAN SES GELDİĞİ GÖRÜLDÜ, AMORTİSÖR VE SOMUNLARI DEĞİŞTİ, DİAGNOSTİK KONTROLLER YAPILDI, ARIZA KODU: --- SİSTEMİ ARIZASI GÖRÜLDÜ, --- SIFIRLAMASI YAPILDI, ---- EKLENDİ, YOL TESTİ YAPILDI, ARIZA DEVAM EDERSE ----- DEPO DEĞİŞİMİ YAPILACAK” açıklamasıyla aracın teslim edildiği, teslim alan kısmının sürücü----- olduğu, - 30.01.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 5300 km de, “KİMYASAL TÜKETİM ARIZASI YAKTIKTAN SONRA MOTOR İKAZI YANIYOR, DAHA ÖNCE İŞLEM YAPILDI ARIZA TEKRAR EDİYOR” beyanıyla servise başvurduğu, teslim eden kısmının sürücü ---- olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 5300 km de, “DİAGNOSTİK KONTROLLER YAPILDI, ARIZA KODU:---, MOTOR BEYNİ GÜNCEL KODLAMA VE SIFIRLAMA YAPILDI, YOL TESTİ YAPILDI, TEKRAR ARIZA VERMİŞ, ------ DEPOSU ARIZALI, DEPO DEĞİŞTİ, 10 LT - KOYULDU, --- KODLAMA VE SIFIRLAMA YAPILDI, YOL TESTİ YAPILDI, DID -----, SÜREÇ SONU KODU: ----” açıklamasıyla aracın teslim edildiği, teslim alan kısmının sürücü----- olduğu, - 29.02.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 8400 km de, “MOTOR İKAZI YANIYOR” şikâyetiyle servise başvurduğu, teslim eden sürücü -----olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 8400 km de, “DİYALEKTİK KONTROLLER YAPILDI, ---- SEVİYESİ EKSİK VE YAĞ ESKİME ARIZASI VERDİĞİ TESPİT EDİLDİ, ADBLUE TAMAMLANDI, BAKIM AYARLANDI, KODLAMA VE SIFIRLAMA YAPILDI” açıklamasıyla aracın teslim alan sürücü ----- teslim olduğu, - 07.05.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 16.151 km de, “ARACIN SERVİSE 4.GELİŞİ, MOTOR ARIZA IŞIĞI YANIYOR, KİMYASAL TÜKETİM ARIZASIMEVCUT, ARAÇ 1. VİTESETEN 2.VİTESE GEÇİŞTE SİLKELEME YAPIYOR” şikâyetiyle servise başvurduğu, teslim eden sür---- olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 16.151 km de, “DİAGNOSTİK KONTROLLER YAPILDI, -- ARIZASI GÖRÜLMEDİ, MOTOR YAĞ ESKİME ARIZASI VAR --- BEYNİNE KODLAMA YAPILDI, BAKIM PERİYOTLARI AYARLANDI” açıklamasıyla aracın teslim alan sürücü---- olduğu, - 13.05.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 16.152 km de, “BAKIM UYGULANACAK” beyanıyla servise başvurduğu, teslim eden sürücü ------ olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 16.152 km de, “tüm bakımlarının yapıldığı” açıklamasıyla aracı teslim alan sürüc----- olduğu, - 10.08.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 26.500 km de, “MOTOR ARIZASI, 3. VİTESTEN YUKARI ÇIKMIYOR, 60 KMH GEÇMİYOR, ARAÇ İLERİ ATIYOR, GAZ YEMİYOR” şikâyetiyle servise başvurduğu, teslim eden sürücü----- olduğu, - 27.08.2024 tarihli KAPANIŞ İŞ EMRİ formuna göre, 26.500 km de, “YAPILAN KONTROLLERDE ARAÇTA ---- MOTOR YAĞININ EKSİLMESİ ARIZA KAYDINA RASTLANDI, BUNA İSTİNADEN KODLAMA VE BAKIM YAPILDI, SORUN GİDERİLDİ, YOL TESTİNE ÇIKILDI, SORUN GÖRÜLMEDİ, ŞİKÂYET HALİ GİDERİLDİ” açıklamasıyla aracı teslim alan sürücü ----- olduğu, - 03.12.2024 tarihli KABUL İŞ EMRİ formuna göre, 38.910 km de, “MOTOR İKAZI YANIYOR, ARKA AMORTİSÖR TAŞIYICILAR KONTROL EDİLECEK, DAHA ÖNCE DEĞİŞTİRİLDİ” şikâyetiyle servise başvurduğu, teslim eden sürü-- olduğu, anlaşılmıştır. Genel Onarım Şartları: Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği uyarınca hazırlanan belgede; “İŞLERİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ: Aracın ve/veya yedek parçaların kullanım ömrü içeresinde kalması kaydıyla, onarım süresi yasal ve yürürlükteki mevzuatın öngördüğü azami süreyi asmayacaktır. Bu süre, garanti süresi içerisinde ise, Araca ilişkin arızanın yetkili servis istasyonuna veya satıcıya bildirimi tarihinde, garanti süresi dışımda ise Aracım yetkili servis istasyonuna teslim, tarihinden itibaren başlar. Uyuşmazlık halinde bildirime ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir. Müşterinin İş emir formunda belirtmiş ve onaylamış olduğu talepler doğrultusunda çalışmalara başlanır. Çalışmaların gerçekleştirilmesi sırasında, tahmini fiyatlandırmadan veya Teknik Ekspertizden farklı bir işlemin yapılması gerekliliği ortaya çıktığında, Yetkili Servisin Müşteriyi durumdan haberdar etmesi ve her ne olursa olsun gerçekleştirilmesi gereken ekstra işlemler ve onların toplam bedelleriyle ilgili onayını alması gerekir. Müşterinin bu ilave onarımları reddetmesi halinde Yetkili Servis, onarımla ilgili her türden sorumluluktan kurtulmuş olur. Yönetmelik gereğince yalnızca yasal garanti süresi kapsamındaki malların arızasının 10 (on) iş günü içerisinde giderilememesi halinde, malin onarımı tamamlanıncaya kadar müşterinin kullanımı için benzer özelliklere sahip başka bir malın verilmesi gerekmektedir. Müşteri, bakım ve onarım süresince teşhis ve kontrol amacıyla Yetkili Servis tarafından Araç ile test sürüşüne çıkılabileceğini kabul eder. Aracın onarımı, çektirilmesi vb. sair işlemler esnasında Müşterinin yahut Müşterinin görevlendirdiği üçüncü bir kişinin müdahalesi ve/veya kusuru/ihmali nedeniyle Araçta meydana gelecek hasar, zarar ve ziyandan Müşteri tek başına sorumlu olup, Yetkili Servis'in, Dağıtıcının ve/veya üreticinin herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. ARAÇ TESLİMİ: Yedek parça teminindeki bir aksama, müşterin ilave onarım işlerini reddetmesi veya herhangi bir "mücbir sebep" nedeniyle, aracın son teslim tarihinde tesliminin mümkün olamayacağı anlaşıldığında, Aracın bakım ve onarım süresi, aracın Yetkili Servise tesliminden itibaren 45 (kırk beş) iş gününü aşamaz. Ancak Müşteri'nin, Aracı tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan hususlara aykıırı olarak kullanmasından ve/veya kullanıcı hatasından kaynaklanan arızalar hakkında, Garanti Belgesi Yönetmeliğinin 11. maddesinin 1. fıkrası hükümleri saklıdır. Müşteri, aracını kendisine bildirilen teslim tarihinden itibaren 2 (iki) gün içerisinde teslim almalıdır. Aksi takdirde Yetkili Servis Müşteriye telefon, kısa mesaj, faks, e-posta, iadeli taahhütlü mektup ve/veya benzeri bir yolla bir bildirim göndererek aracın, bildirimin tebliğ tarihinden itibaren 2 (iki) gün içerisinde alınmasını talep edecektir. Yetkili Servis tarafından, yapılan işlemlerin listesini, varsa ücretlerini ve aracın teslim tarihini, gösteren Kapanış Fişi düzenlenecek ve aracın teslimi sırasında bir nüshası Müşteriye verilecektir. Aracın, Müşteriye veya onun temsilcisine teslim edilmesiyle birlikte Yetkili Servis'ten yapılması istenen tüm çalışmaların eksiksiz olarak gerçekleştirilmiş olduğu kabul edilmiş sayılır. Yapılması gerektiği belirtilmiş onarımları Müşterinin yaptırmayı reddetmesi halinde doğacak sonuçlardan Yetkili Servis, Üretici veya Dağıtıcı hiçbir şekilde sorumla tutulamaz Yetkili Servis tarafından, Müşteriye Aracın teslim alınmasına ilişkin bildirimin tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç 2 (iki) gün içerisinde teslim alınmayan araçlarla ilgili olarak Yetkili Servis, Dağıtıcı ve/veya Üretici hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Böyle bir durumda, Yetkili Servis aracı en yakın yediemin deposunda muhafaza edebilecektir. Bu halde, yediemin masraflarından Müşteri sorumlu olacaktır” olarak belirtildiği anlaşılmıştır. 3-) TEKNİK DEĞERLENDİRME Dava dosyası içeriğinde başkaca da bir belge bulunmayıp, davalı tarafın beyan ettiği servis işlemlerinin ekran görüntüsü aşağıda verilmiştir. Yukarıda görüldüğü üzere aracın servise girişi yaptığı tarih ve yapılan işlemlere ilişkin bilgi bulunmakla birlikte, bu hususlar yukarıda belirtilen servis kabul iş emirlerinde ayrıntılı verilmiştir. Dava konusu araç ----- model ticari (yük nakli) nitelikte olduğu belirgin olup ilk olarak satın alındıktan ve tescilden sonra 2.300 km de, 08.01.2024 tarihinde “ön sağ taraftan dışarıdan ses geliyor, kimyasal tüketim arızası yaktıktan sonra motor ikazı yanıyor” şikâyetiyle, servise başvurduğu, 27.08.2024 tarihinde “YAPILAN KONTROLLERDE AMORTİSÖR TABLALARINDAN SES GELDİĞİ GÖRÜLDÜ, AMORTİSÖR VE SOMUNLARI DEĞİŞTİ, DİAGNOSTİK KONTROLLER YAPILDI, ARIZA KODU: ---- SİSTEMİ ARIZASI GÖRÜLDÜ, - SIFIRLAMASI YAPILDI, -- EKLENDİ, YOL TESTİ YAPILDI, ARIZA DEVAM EDERSE ---- DEPO DEĞİŞİMİ YAPILACAK” açıklamasıyla aracın teslim edildiği, en son 03.12.2024 tarihinde 38.910 km de (36.000 km kullanım süresince) aynı sorun ve arızaların giderilmesi için servise git-gel yapıldığı aşikârdır. FARKLI TARİHLERDE, FARKLI SORUNLAR İLE SERVİSE BAŞVURULMASINA RAĞMEN 27.08.2024 TARİHİNDE 6 ADET SERVİS KAPANIŞ FİŞİ DÜZENLENMİŞ, GENELDE DE AYNI SORUNLARIN TESPİTİ VE GİDERİLDİĞİ beyan edilmiş olsa da gelinen noktada mevcutta sorunlar kısmen giderilmiştir. Davalı taraf “servis bakımları ücretsiz yapıldı” beyanı, normal şartlarda olması gereken işlem olup ayrıca ücret talep edilmesi de doğru olmayacaktır. Özellikle en basit amortisör tabla değişimi dahi oldukça uzun bir sürede hem de tam teşekküllü yetkili servis’ te giderilemediği, anlaşılmıştır. Araçta yapılan diagnostik kontrollerde devamlı olarak -- ve --- arıza uyarısı vermiş olup bu arızaların; ---- arıza kodu aracın üre enjeksiyon sisteminin indirgeyici basıncında bir değişiklik olduğunu, indirgeyici basıncı çok düşük olduğunda, motor kontrol modülü ---- arıza kodunu vererek motor kontrol lambasını yakar. ---- kodunun olası nedenleri arasında arızalı indirgeyici pompa, arızalı indirgeyici enjektör veya indirgeyici basınç hattındaki sorunlar bulunmakta olup ---- sisteminin (üreticinin talimatları doğrultusunda hatalı bileşenlerin belirlenmesi) değiştirilmesini içerir. ---- arıza kodu ise; --- parçacık filtre (------) sistemi – rejenerasyon işlemi başarısız olarak adlandırılmakla birlikte yağ eksikliği veya eskimesi ile ilgili değildir. Bu durum dpf filtre tıkanıklığı ile ilgili olup aracın egzoz sistemi içerisinde biriken partikülleri yakarak temizlemeyi amaçlar. Bu nedenle, aracın düşük hızda kullanılması veya kısa mesafelerde seyir halinde olması, rejenerasyon sürecinin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesini engelleyebilir. Özellikle şehir içi ulaşımda (araç ticari yük taşıma işinde kullanılmakla, şehir içi trafikte hızlı seyir etmesi özellikle trafik sorunlarından dolayı ------ ilinde mümkün değildir) kısa mesafe ve düşük hız kat etme sonucu gerçekleşmekte olup bu durum doğal yolla giderilemeyeceğinden mekanik rejenarasyon yapılması gerekmekte ise de bu hususta da gereken işlemin tam yapılmadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu araçta 1 yıl süresince basit ve anlaşılabilir sorunlarla uğraşmış olup (motor ve şanzımanda sorun olmayıp) kesine çözüme ulaşılamamıştır. Herhangi bir arızalı bileşene ve daha da kötüsü amortisör sorununa sahip bir arabayı sürmek asla güvenli değildir. Yetkili servis tarafından, aracın arızası ile ilgili herhangi bir rapor düzenlemedikleri görülmüş olup kısa süre hem de 2300-5000 km de aynı arıza ile ilgili araç yetkili servise giriş yaparak şikâyetlerini belirtmiştir. Yetkili servis sorunu çözemediği gibi arızanın neden kaynaklandığını belirten bir rapor üretici firmaya sunmadıkları dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılıyor. Yetkili servis, arızanın kullanmaya etkisinin olup/olmadığını da açıklamamıştır. Normal trafiğe çıkan araç seyir halinde iken, arıza ile karşılaşması halinde trafiği etkiler ve tehlike arz eder, yetkili servis bu sorunu teknik olarak çözememiş, çözemiyor. Bu nedenle Fabrikadan teknik destek istemeliydi. Üretici firma arızanın sebebini öğrenmeli ve başka araçtan bu sorun yaşanmamalıdır. 4-) SÖZLEŞME YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME Borçlar Kanunumuzda, satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp, kullanım bakımından değerini ve beklenen faydaları önemli ölçüde azaltan veya satıcı tarafından bildirilen nitelikleri taşımayan mallardaki, maddi, hukuki, ya da ekonomik ayıplar olarak tanımlanmıştır.1 Bu sebeple bir malın ayıplı olabilmesi için, vaat edilen özellikleri taşımaması ya da herhangi bir vaat bulunmasa dahi kendisinden beklenen vasıflara haiz olmaması gerekmektedir. Satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıba karşı tekeffül hükümleri Borçlar Kanunumuzda düzenlenmiş olup; ayrıca ticari satış sözleşmelerinin muayene ihbar yükümlülükleri için Ticaret Kanunumuzda özel düzenlemeler getirilmiştir. Bu düzenlemelere göre alıcının ayıba karşı tekeffül hükümlerinden doğan haklarını kullanabilmesi için, satıcı tarafından ayıplı bir malın teslim edilmiş olması, alıcının tarafından da muayene ve ihbar yükümlülüklerine riayet edilmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuza göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde, açıkça belli değilse sekiz gün içinde incelenmesi ve satıcıya ihbar etmesi gerekmektedir. Ticaret Kanunumuzun getirdiği bu hüküm aslında açık ayıplar içindir. Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplar için ise yine Borçlar Kanunumuzun 223. Maddesi tatbik edilmekte ve ayıbın ortaya çıktıktan hemen sonra bildirilmesi gerekmektedir. Mevzuatımız açısından ihbarın geçerliliği de belli bir şekil şartına tabi değildir, fakat ayıp ihbarının satıcıya ulaştığının tespit edilememesi durumunda, ticari satımlardan kaynaklanan ayıp ihbarlarının TTK m. 18/III hükmünde öngörülen yollardan biriyle yapılması geçerlilik olmasa bile ispat şekli olarak kabul edilmiştir.2 Bu bakımdan uygulamada, araç satımlarında müteaddit kere servise gidilmesine rağmen nihai olarak araçtaki ayıbın giderilmemesi durumunda, ayrıca bir ihbar yapılmadan ayıbın süresi içerisinde satıcıya bildirildiği kabul edilmektedir.3 Borçlar Kanunu’nun 227. Maddesi uyarınca, ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanmak isteyen alıcı, satıcıya karşı sözleşmeden dönme, satış bedelinin indirilmesi, ücretsiz onarım ve satılan malın bir benzeri ile değiştirilmesini talep edebileceği gibi, bu seçimlik haklardan ayrı olarak, uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.4 Borçlar Kanunumuzun 229. Maddesindeki seçimlik hakların kullanımında, satılan maldaki ayıptan dolayı sorumluluk sebebiyle sözleşmeden dönülmesi halinde, alıcı satıcıya başvurabilmekte olup; ilgili düzenlemede ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin sorumluluğuna dair bir hüküm bulunmamaktadır. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında da, üretici ve ithalatçının, ayıplı bir ürün sebebiyle, sözleşmeden dönülerek bedel iadesi veya bedel indirimi seçimlik haklarından sorumlu olmayacağı kabul edilmiştir. 4077 Sayılı Kanundan farklı olarak, 6502 Sayılı Kanunda, ithalatçı, tedarikçi ve üreticinin, bu seçimlik haklardan ve kusursuz sorumluluk hallerinden kurtarılmasının sebebi, bu hususun Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununda düzenlenmek istenmesidir. 12.03.2021 Tarihinde yürürlüğe giren, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa bakıldığında, gerçekten imalatçının, tedarikçi ve dağıtıcının belli şartlarda, ayıp da dahil olmak üzere, üretilen ürünün verdiği zararlardan, zarar görenle aralarında sözleşme olmasa dahi sorumlu tutulduğu görülmektedir. Bu kanunun yürürlük tarihinden önceki ara dönemde ise üretici ve tedarikçinin ayıptan sorumluluğu Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine binaen haksız fiil hükümleri açısından belirlenmektedir.5 Bu bakımdan uygulamada Tüketici Kanunumuzda alıcının üretici veya tedarikçiye karşı da kullanabileceği seçimlik haklarını, tacirler arasında tüketici mevzuatı hükümleri tatbik edilemediğinden, bir garanti hükmü olmadıkça, ticari satım sözleşmeleri bakımından, üretici ve tedarikçiye karşı, kullanılamayacağı, şartları varsa zararların 05.03.2021 tarihine kadar haksız fiil bu tarihten sonra ise, Üretici Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa göre talep edilebileceği kabul edilmektedir. Bu açıklamalar ışığında niza konusu olaya bakıldığında, araç 14.12.2023 tarihinde satın alındıktan sonra, bir çok kez farklı arızalar verdiği, yapılan teknik incelemede bu arızaların tamamen giderilemediğinin tespit edildiği, araç bir çok kez servise götürüldüğünden ihbarın süresi içinde yapılmış sayılacağı, mevcut durumda, davacı alıcının davalı satıcıya karşı, gizli ayıp sebebiyle misliyle değişim talebinde bulunabileceği, aracın satın alındığı tarih nazara alındığında, davalı tedarikçinin de, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu gereğince ilgili zarardan sorumlu olacağı düşünülmektedir. 5-) SONUÇ: Yukarıda arz ve izah edildiği üzere; - Arıza kullanımdan kaynaklı olmayıp, muhtemelen üretim kaynaklı olduğu, - Arıza servis sonrası tam olarak giderilmemiş, ilk olarak 2300 km de arızalar ortaya çıkmış, arıza giderilmediği takdirde aracın yenisi ile değiştirilmesi, gerekli olup mevcut arıza nedeniyle ayıplı bir ürün sınıfına girdiği, - Arıza giderilmesinde yetkili servis yetersiz kaldığı, Teknik olarak araca fazla müdahalede bulunmadıkları anlaşıldığı, Ayıplı ürün olarak düşünülmekte ve ayıplı ürünü imal edebilen firma sorumlu olup, ürünü yenisi ile değiştirmeleri gerektiği, Araç 14.12.2023 tarihinde satın alındıktan sonra, bir çok kez farklı arızalar verdiği, yapılan teknik incelemede bu arızaların tamamen giderilemediğinin tespit edildiği, araç bir çok kez servise götürüldüğünden ihbarın süresi içinde yapılmış sayılacağı, Mevcut durumda, davacı alıcının davalı satıcıya karşı, gizli ayıp sebebiyle misliyle değişim talebinde bulunabileceği, Aracın satın alındığı tarih nazara alındığında, davalı tedarikçinin de, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu gereğince ilgili zarardan sorumlu olacağı bildirilmiştir.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu incelenmiş olup; ----- marka, ---- tipte kamyonet, satıcısı davalı ---- olarak 14.12.2023 tarih, ------- nolu fatura ile KDV dahil 761.310,00 TL bedel karşılığında davacı şirket tarafından satın alındığı, araçtaki arızanın kullanımdan kaynaklı olmadığı, arızanın servis sonrası tam olarak giderilmediği, ilk olarak 2300 km de arızalar ortaya çıkmış, arıza giderilmediği takdirde aracın yenisi ile değiştirilmesi, gerekli olup mevcut arıza nedeniyle ayıplı bir ürün sınıfına girdiği, Arıza giderilmesinde yetkili servis yetersiz kaldığı, Teknik olarak araca fazla müdahalede bulunmadıkları anlaşıldığı, Ayıplı ürün olarak düşünülmekte ve ayıplı ürünü imal edebilen firma sorumlu olup, ürünü yenisi ile değiştirmeleri gerektiği, Araç 14.12.2023 tarihinde satın alındıktan sonra, bir çok kez farklı arızalar verdiği, yapılan teknik incelemede bu arızaların tamamen giderilemediğinin tespit edildiği, araç bir çok kez servise götürüldüğünden ihbarın süresi içinde yapılmış sayılacağı, Mevcut durumda, davacı alıcının davalı satıcıya karşı, gizli ayıp sebebiyle misliyle değişim talebinde bulunabileceği, Aracın satın alındığı tarih nazara alındığında, davalı tedarikçinin de, Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu gereğince sorumlu olacağı değerlendirilmekle, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE, davaya konu ----- Marka ----- model ----- Şasi nolu ----- plakalı aracın AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,2-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,3-Karar ve ilâm harcı olan 52.005,08-TL harçtan peşin alınan 13.001,28-TL harcın mahsubu ile bakiye 39.003,80-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,4-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 120.196,50 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafça yapılan 18.764,00 TL yargılama gideri ve 13.001,28 TL peşin harç toplamı 31.765,28-TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,6-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.