Ticari kredi ve finansman arayışı nedeniyle teminat olarak devredilen taşınmazın sözlü inanç sözleşmesine aykırı muvazaalı devrinin iptali ve tescili istemiyle İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen dava.
Özet: Davacı inşaat şirketi, finansal sıkışıklık yaşadığı dönemde bir davalının banka kredisi alması karşılığında taşınmazını teminat olarak ona devretmiş, ancak davalının bu taşınmazı iade etmek yerine muvazaalı bir işlemle ablasına devrettiğini iddia ederek tapu iptali ve tescili talebinde bulunmuştur; davalılar ise taraflar arasında ticari nitelikli bir "sözlü inanç sözleşmesi" olduğunu kabul etmekle birlikte davanın reddini savunmuş, uyuşmazlığın ticari niteliği sebebiyle dosya asliye ticaret mahkemesine devredilmiştir.
T.C.
İZMİR6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Sözleşmenin Uyarlanması)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülen Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Sözleşmenin Uyarlanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili Tire Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket, inşaat işleri ile uğraştığını, 2016-2017 yıllarında gerçekleşen menfur 15 Temmuz Darbe girişimi sonrasında ekonomide oluşan durgunluk ve piyasadaki belirsizlik nedeniyle borçlarını ödeyememiş ve hakkında icra takibi başlatıldığını, bu süreçte, ... İlçesi'nde bulunan ... Sitesi'ni yapmak için finansman arayışına girdiği, davalılardan ..., kendisinin de finansmana ihtiyacı olduğunu, bankaya teminat gösterilmesi halinde kredi kullanarak hem kendisinin hem de davacı müvekkil şirketin finansman ihtiyacının bir şekilde karşılanacağını belirttiğini, müvekkile ait taşınmazın ucuza gitmemesi için kredi kullanılması konusunda anlaşmışlar, davacı şirket ... Mimarlık adına olan davaya konu ... mevkiinde kain, tapuda ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz davalı ...'in ve şirketinin borçlarına karşı ...bankası'na teminat gösterilerek kredi limiti artırılmış ve 600 bin TL civarında kredi kullandırıldığını, kullanılan krediden bir kısmı (500 bin TL civarı) ... Mimarlık'a aktarılmış, diğer kalanı da davalı ...'in borçları ve işleri için aktarıldığını, davalı ..., taşınmazın kendisine devri halinde kredi limitinin artırılacağını belirterek taşınmazı teminat olarak kendi üzerine aldığını, ancak, uygun müşteri çıkması halinde satış işlemleri için vekaletname verdiğini, davacı şirket yetkilileri taşınmaza uygun müşteri bulmuşlar, ancak tapuya gittiklerinde davalı ...'in vekaletten azlettiğini öğrenmişler, bu süreçte, taraflar bir kaç kere bir araya gelmişler ve taşınmazın satışı için alıcılar götürülmüş ise de, sonuca ulaşılamadığını, davaya konu ... mevkiinde kain, tapuda ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazı ablası diğer davalı ...'e 2019 yılında devrettiği tapu kayıtlarından anlaşıldığını, bu devir, teminat olarak davalı ...'e verilen taşınmazın iadesinden kaçınmak amacıyla ablası diğer davalıya yapıldığını, dolayısıyla, muvazaalı olup, gerçek bir satış işlemi olmadığını, taşınmazın 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için tedbir kararı verilmesini tapunun davacı şirket adına tescilini talep etmiştir.Davalılar vekili Tire ... Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davayla ilgili olaylar 2016 yılına uzandığını, Bankalar 5 yılı aşan hesap özetlerini Genel Müdürlük arşivlerinden temin ettiğini, ... kayıtları 5 yıl süreli olduğu, Kredi ilişkileri, taşınmaz devirleri, iadeleri, teminat ipoteklerinin kurulması, değiştirilmesi, kaldırılması, yazışmalar, ihtarlar gibi çok sayıda işlemle ilgili olduğu, Davalı Vekili aynı zamanda ...’in babası ve dava dilekçesinde belirtildiği gibi davacı vekiliyle birlikte tarafların ilişkilerine kısmen de olsa müdahil olunca, yaşanmış olaylar anlatılmakta, sıradan vekalet görevi ve üslubu dışına çıkıldığını, ... ilişkileri yüzünden ... 2 yılı aşkın süre, ... ise sonsuza kadar çizik yediğini, kamu ihalelerine katılmak için öncelikle banka referans mektubu gerektiğini, ... hiçbir zaman kamu ihalesine katılamayacağını, yoğun işleri olan ... de 2 yılı aşkın aradan sonra bankalar nezdinde itibarını yeniden kazandığını ancak piyasadaki güven ilişkileri büyük ölçüde zedelenmiş, ticari itibar kaybına uğradığını, dava, “inanç sözleşmesine” dayalı “Tapu İptal Tescil” olarak nitelendiğini, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte, davacı ile davalılardan tacir sıfatını haiz ... arasındaki ticari ilişkinin “sözlü inanç sözleşmesi” olduğunu kabul ettiklerini, açılan davanın reddini talep etmiş ve savunmuştur.Tire ... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarih ... esas-... karar sayılı kararı ile "...Davacının tacir olması dava konusu taşınmazı devretmesindeki amacının ticari krediye teminat olduğu bu kredi sayesinde ticari finans sağlamak olduğu, davalınında ilgili taşınmazı ticari faliyetlerine finans sağlamak amacıyla ticari kredisine teminat gösterdiği taraflar aralarındaki uyuşmazlığın teminat amaçlı sözlü inanç sözleşmesine dayandığı göz önüne alınarak davanın 6102 sayılı TTK'nun 4 vd maddeleri gereğince Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşıldığından, mahkememizin görevsizliğine.." karar verilmiş, dosya mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:Dava; tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı vekili, müvekkili şirketinin 15 Temmuz darbe girişimi sonrası finansal sıkışıklık içine girdiğini davalılardan ...'in de finansman ihtiyacı olduğunu söylemesi üzerine bankaya teminat göstererek finansal ihtiyaçlarını giderebileceklerini söylemesi üzerine davacı şirketce... mevkiinde kain, tapuda ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmazı davalı ... adına bankada kredi limitini arttırmak için teminat amacıyla devredilmiş bu devrin teminat amaçlı inançlı işleme dayandığın belirterek taşınmazın tapu kayıtlarının iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep ve dava etmişse de,Yapılan incelemede; uyuşmazlık ticari krediye teminat amacıyla taraflar arasında sözlü olarak inançlı işlem olduğu, uyuşmazlığın içeriği ticari nitelikteki genel kredi sözleşmesinden kaynaklanmamaktadır.Davacı şirket dava dilekçesinde davalı ... ile sözlü inanç sözleşmesi yaptığını bu amaçla dava konusu taşınmazı devrettiğini beyan ettiği, davalı ...'in ... ÇEVRE VE ENERJİ SİS.GIDA TAŞ.İNŞ..LTD.ŞTİ şirketinin yetkili temsilcisi ve müdürü olduğu, şirket adına ... Bankası'ndan Ticari kredi çektiği daha sonra müteselsil kefil sıfatıyla dava konusu taşınmazı teminat gösterdiği ve tapu kaydına şerh edildiği,Davanın hali hazırda iç ilişkiye müteallik inanç sözleşmesi kaynaklı tapu iptal ve tescil davası olup iş bu davanın genel hükümlere tabi olduğu, tarafların tacir olması daha doğrusu davacının şirket davalının da inanç akdi ve tapudaki tescil-ferağ açısından o dönem bir başka şirket yetkilisi olarak işlem yapmış ise deHalihazırdaki gayrımenkulün 3.şahsa devri işleminin ticari olmadığı gibi ilk inanç sözleşmesinin de temel ilişkinin tarafları ve konusundan bağımsız bir tapu işlemi olduğu,Münferiden ve müstakil olarak dava konusunun bankacılık işlemi kaynaklı sayılamayacağı, zira banka ve kredi borcu vb kaynaklı bir ihtilaf olmadığı gibi böyle bir ihtilaf olsa da olmasa da zaten kül halinde talebin inançlı olarak devri yapılan gayrımenkulün bu defa iadesinin bertarafı için bir başka şahsa devri sebepli ilgili de davalı gösterilerek gayrımenkulün tekraren taraflarına temlik ve tesciline matuf bir dava olduğu;Haddizatında davanın iç ilişkideki inanç sözleşmesi kaynaklı tapu iptal ve tescil davası olduğu ve bu itibarla ne bankacılıkla ilgili olduğu ne de ticari bir dava olduğu, salt gayrımenkul kaynaklı bir dava olduğu nazara alınarak mahkememizin görevsizliğine, işbölümü anlamında görev uyuşmazlığı hasıl olmakla dosyanın İzmir BAM 6/23 hukuk dairelerine tevdine karar verilmiştir.HÜKÜM
:Yukarıda açıklanan nedenlerle,1- Davanın göreve ilişkin dava şartı bulunmadığından HMKnın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE,2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,3-Mahkememiz ile evveliyatta karar veren Tire ... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı hasıl olmakla dosyanın İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6/23 HUKUK DAİRELERİNE TEVDİNE,4-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde harç ve yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,5-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmemesi halinde, 3b hükmüne göre karar verildiğinde talep halinde yargılama giderlerine mahkememizce hükmedilmesine,6-Sair hususların görevli mahkemede değerlendirilmesine,Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren tarafların yokluğunda 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı