İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde eser telif sözleşmesinden kaynaklı telif ücreti ihlali, sözleşme feshi, cezai şart ve icra takibine itirazın iptali talepli tazminat davası.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının eser telif sözleşmesinden doğan telif ücretlerini ödemeyen davalı şirkete karşı açtığı tazminat ve icra takibine itirazın iptali davasını ele almaktadır; davacı, sözleşme ihlali ve 40.000 TL cezai şart talebiyle haklı fesih yaptığını belirtirken, davalı bir yıllık hak düşürücü süreyi, eserin piyasa koşullarına uygunsuzluğunu, pandemi etkilerini ve telif ücreti yerine sayılan bir senetle ödeme yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir; bilirkişi raporları ise davacının temerrüt nedeniyle fesih hakkı ve cezai şart talebinin yerinde olduğunu ve davalının senetle ödeme iddiasının tartışmalı olduğunu belirtmiştir.
T.C.
İSTANBUL2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili, davalı şirket ile müvekkili arasında 16.09.2020 tarihinde akdedilen ‘Eser Telif Sözleşmesi’ ile müvekkilinin eser sahibi olduğu ‘...’ isimli eser üzerindeki 5846 syl. Kanun gereğince müvekkilinin sahip olduğu işleme, çoğaltma, yayma, temsil, işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlara umumi iletim hakkına ilişkin mali haklar ve kullanım ruhsatı, sözleşmenin 5/a maddesi gereğince eserin satışa sunulduğu tarihten itibaren 3 ayda bir satış adedi üzerinden hesaplanacak şekilde eser satış fiyatı üzerinden %3,5 telif ücreti ödemesi karşılığında 5 yıl süre ile münhasıran davalıya devredildiğini, davalı şirketin öngörülen telif ücretlerini ödeme yükümlülüğünü müvekkiline karşı süresi içerisinde tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmeyerek sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, anılan sözleşmenin 6/b hükmü çerçevesinde telif ücretinin ödenmemesinin sözleşme yükümlülüklerinin ihlali niteliğinde olduğunu bu durumun eser sahibine sözleşmeyi haklı fesih imkanı tanıdığını, ayrıca ilgili sözleşmenin 8. maddesinin b bendi ile 40.000-TL cezai şart kararlaştırıldığını, ... 12. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, sözleşmeyi haklı sebeple fesih edildiğinin davalıya bildirildiğini, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında Eser Telif Sözleşmesine dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın kabulünü, davanın haksız ve mesnetsiz itirazının iptalini ve takibin takip tarihi itibariyle işleyecek faiz, vekalet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte devamını, davalı aleyhine alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.Davalı vekili, davanın konusunun ‘İtirazın İptali’ olduğunu, bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davanın bu nedenle reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı ... ve ... arasında her türlü haklarının kendilerine ait olduğunu iddia ettikleri ... isimli kitabın mal haklarının 5 yıl süre ile devir alınmasına ilişkin sözleşme imzalandığını, işbu sözleşmenin karşılıklı yükümlülükler içerdiğini, davalı tarafın gerekli özeni göstermediğini, davalıya ... 10. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yükümlülüklerini yerine getirmesinin istendiğini, neticede kitabın piyasa koşullarına göre eksik ve sayfa sayısı az olduğundan ince kaldığını, bu sebeple sözleşme ile amaçlanan basım ve satış hedefine ulaşılamadığını, yaşanan Covid salgını nedeniyle her türlü eğitim faaliyetlerine ara verildiğinden basımı yapılmış materyallerin satış ve pazarlamasının yapılamadığını, davacı yanın sözleşmeye uygun ifa yapmamasına rağmen sözleşmeyi feshettiğini ihtarname ile bildirdiğini, davacının sözleşmeyi fesih ettiğini ve alacaklarının süresinde ödenmediğini iddia ettiği tarih itibariyle, müvekkili şirketten sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağı bulunmadığını, müvekkilinin pandemi koşullarında davacının mağdur olmaması için vadesinden önce sözleşmeden kaynaklı doğacak muhtemel alacaklarından mahsup edilmek üzere davacıya ödeme olarak senet keşide edip verilmek suretiyle ödeme yapıldığını, davacının da herhangi bir itirazı kayıt belirtmeksizin senedi kabul ederek aldığını, senedin kabulü ile sözleşmeden kaynaklı ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiğini, senedin vadesinde ödenmemesinin sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyeceğini, söz konusu senedin icraya konularak yasal faizi yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsil edildiğini, müsnet sözleşmede belirtilen cezai şartın asıl alacağa bağlı olduğunu, yasal mevzuata göre aranan şartları ihtiva etmediğini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.Tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek raporlar alınmıştır.Mahkememizin █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...sözleşmenin davacı tarafından temerrüt nedeniyle feshedildiği, davacının cezai şart talep etme hakkının olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizin █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda; "...davalının ticari defter tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, takdir Mahkemeye ait olmak üzere defterlerin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, davalı tarafından koordinatör olduğu beyan edilen dava dışı ... adına düzenlenen senedin dava konusu telif bedeline istinaden verilip verilmediği tespitinin heyetimizce yapılamayacağı, davalı kayıtlarında telif bedeli ödemesine ilişkin bir kaydın bulunmadığı, davalı kayıtlarında incelemeye sunulan 5 adet faturanın içinde 4 adet faturada dava konusu kitap ile ilgili 2.372 adet kitabın 99.624,00-TL +KDV bedel ile 2022 yılında satışının gerçekleştiği,kitap bandrol bilgisi ve internet üzerinde satış yapılan platformlara ilişkin satış verileri dosya münderecatında mevcut olmadığından bu yönde bir inceleme yapılamadığı, satışı tespit edilen 99.624,00-TL üzerinden hesaplanacak telif bedelinin (%3,5) 29.887,20 TL olabileceği, icra takip tarihi itibariyle davalı kayıtlarında davacı adına yapılmış herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, davacının cezai şart talep edebileceği, icra inkar tazminatı takdirinin Mahkemeye ait olacağı..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.Dava; taraflar arasında düzenlenen eser telif sözleşmesi kapsamında davacı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemlerine ilişkindir.Davalı şirket ile davacı arasında 16.09.2020 tarihinde akdedilen “Eser Telif Sözleşmesi” ile davacının eser sahibi olduğu “..." isimli eser üzerindeki 5846 syl. Kanun gereğince davacının sahip olduğu işleme, çoğaltma, yayma, temsil, işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlara umumi iletim hakkına ilişkin mali haklar ve kullanım ruhsatının, sözleşmenin 5/a maddesi gereğince eserin satışa sunulduğu tarihten itibaren 3 ayda bir satış adedi üzerinden hesaplanacak şekilde eser satış fiyatı üzerinden %3,5 telif ücreti ödemesi karşılığında 5 yıl süre ile münhasıran davalıya devredildiği anlaşılmaktadır.Davacı, davalının eser sahibine karşı anılan sözleşmenin 5/a bendinde öngörülen telif ücretlerini ödeme yükümlülüğünü davacıya karşı süresi içerisinde tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmediği iddiası ile icra takibi başlatmış ve işbu davayı açmıştır.Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin madde 6/b hükmü çerçevesinde telif ücretlerinin ödenmemesi sözleşme yükümlülüklerinin ihlali niteliğinde kabul edilmiş olup, ayrıca ilgili sözleşmenin 8.maddesinin b bendi ile, sözleşmeyi ihlal eden tarafın ihlal sebebiyle uğranılan maddi ve manevi zararlara karşılık olarak karşı tarafa 40.000 TL cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır.... 12. Noterliği ... tarih ve ... Yevmiye numarası ile davacı tarafça davalıya ihtarname keşide edilmiş ve ''taraflar arasında akdedilen “Eser Telif Sözleşme” sini, ilgili sözleşmenin feshe ilişkin 6.maddesinin b bendi ve TBK m.125 gereğince genel hükümlere göre haklı sebeple feshettikleri'' davalı şirkete bildirilmiştir.Anılan sözleşmenin 8/a bendinde sözleşmenin ihlali halinde ödenmesi kararlaştırılan ve söz konusu feshi ihtarı ile işbu sözleşme için 40.000 TL cezai şartı bedelinin işbu ihtarın tebliği tarihinden itibaren 1 hafta içerisinde ödenmemesi üzerine davacının alacağının tahsili amacıyla ... 1. İcra Md. ... E. sayılı dosyası üzerinden davalı hakkında Eser Telif Sözleşmesine dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığı ve davalı borçlunun, borçlu olmadığını iddia ederek borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.Davalı şirketin dava konusu icra takibine yapmış olduğu itiraz icra dairesi tarafından davacıya tebliğ edilmediğinden hak düşürücü süre itirazının yerinde olmadığı tespit olunmuş, yine her ne kadar davalı taraf, davacının "sözleşme ile kitabı güncel müfredata uygun ve basıma hazır şekilde teslim etmeyi, teslimden sonra gereği halinde, güncellemeleri ve talep edilen değişiklikleri yapmayı kabul ve taahhüt ettiği maddeye uygun davranmadığını, davacının gerekli özeni göstermediği, tüm uyarılara rağmen eksiklikleri ve yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği, kitabın piyasa koşullarına göre, eksik ve sayfa sayısı az olduğu, bu sebeplerden dolayı, sözleşme ile amaçlanan basım ve satış hedefine ulaşılamadığı" iddialarında bulunmuş ise de taraflarca hazırlama ilkesine tabi, davada bu iddiaları destekler herhangi bir delilin dosya kapsamında yer almadığı anlaşılmıştır.Ayrıca uzman bilirkişilerce de tespit edildiği üzere pandemi sürecinin dava konusu uyuşmazlık özelinde davalının iddialarını destekler nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.Mevcut haliyle, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle alacağı kanıtlanmış davacıya borcun ödendiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı,bilirkişilerce satışı tespit edilen 99.624,00-TL üzerinden hesaplanan telif bedelinin (%3,5) 29.887,20-TL olarak belirtildiği, icra takip tarihi itibariyle davalı kayıtlarında davacı adına yapılmış herhangi bir ödeme kaydının bulunmadığı, davalı tarafından koordinatör olduğu beyan edilen dava dışı ... adına düzenlenen senedin dava konusu telif bedeline istinaden verilip verilmediğinin tespit olunamadığı, davacı tarafça bu konuda usulüne uygun yemin de eda olunduğu, böylelikle davacının davasını ispatladığı, yukarıda anılan sözleşme hükümleri çerçevesinde davacının cezai şart isteminin yerinde olduğu ve cezai şartın makul ölçüde düzenlendiği kanaatine varılmakla davacının icra takibinde haklı olduğu anlaşılmış, alacak likit ve itiraz haksız olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına da hükmolunmak suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynı şartlarda devamına,2-Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan asıl alacak miktarı olan 40.000,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 2.733,74 TL karar harcından peşin alınan 483,34 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.250,40 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 483,34 TL peşin harç ve 5.164,75 TL bilirkişi + posta masrafı olmak üzere toplam 5.728,79 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,6-Arabuluculuk sırasında suç üstü ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin haksız çıkan davalı taraftan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır