Bölge Adliye Mahkemesi, haksız eylemden kaynaklanan zararda sigortacının kaza yerini terk eden sürücüye rücu hakkını değerlendiren istinaf kararını incelemiştir.
Özet: Bu hukuki belge, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında bir trafik kazasında zarar görene ödeme yapan sigorta şirketinin, sigortalının aracını kullanan sürücünün kaza yerini haksız yere terk etmesi sebebiyle sigortalıya rücu hakkının doğup doğmadığı ve bu nedenle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği üzerine yapılan istinaf incelemesini konu almaktadır; ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararı üzerine davacı sigorta şirketi istinaf başvurusu yapmış, sürücünün olay yerini terk etmesinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesi uyarınca, tedavi veya can güvenliği gibi zorunlu haller dışında sigortacıya rücu imkanı tanıdığını savunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir, zira mahkeme bu tür bir terk eyleminin sigortacının delil toplama imkanını kısıtlayarak sigortacının konumunu ağırlaştırabileceğini değerlendirmektedir.
T.C.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİESAS NO
: ..KARAR NO
:..TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIBAŞKAN
: ..ÜYE
: ..ÜYE
: ..KATİP
: ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
:..NUMARASI
: ..DAVACI
: ..VEKİLİ
: Av. ..DAVALI
: ..DAVANIN KONUSU
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)KARAR TARİHİ
: ..GEREKÇE TARİHİ
:.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;I. DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..poliçe numarasıyla müvekkili şirket tarafından ZMMS poliçesi kapsamında sigortalandığını, .. tarihind.. İlçesi sınırları içerisinde, sürücü . . sevk ve idaresindeki.. plakalı aracı ile yolun sol şeridinde ilerlerken, sürücüsü olay yeri terk nedeniyle tespit edilemeyen.. plakalı yarı römork bağlı halde) plakalı sigortalı aracın sağ şeritten sol şeride aniden geçmek istemesi neticesinde.. plakalı araca çarparak takla atmasına sebebiyet vermesi ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası nedeniyle, ..plakalı araç maliki tarafından aracında oluşan hasarın giderilmesi için müvekkili şirkete başvurulduğunu, müvekkili şirket uhdesinde .. numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, ekspertiz raporu doğrultusunda, .. plakalı araçta oluşan hasar miktarının tespit edildiğini, pert-total işlemi uygulanmasına karar verildiğini, aracın çekme/hurda belgeli olarak araç malikine bırakılması ve aracın sovtaj değerinin düşülerek, geriye kalan miktarın kendisine ödenmesi hususunda mutabık kalındığını, aracın 2. el piyasa değerinin .. TL olduğu ve sovtaj değerinin .. TL olduğu tespit edilmiş olup sovtaj değeri düşülmek suretiyle, müvekkili şirket tarafından araç malikine .. ödeme yapıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davalı/borçlunun, haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile asıl alacağın ..nden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalının üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.II. CEVAP
:Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
:İlk derece mahkemesince, davanın reddine, koşulları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAF
:A. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini ve rücu şartlarının doğduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1.Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, kazada yaralanan dava dışı 3. kişiye trafik sigortası kapsamında (ZMMS) ödenen bedelin olay yerini terk etme nedeniyle sigortalıdan rücuen tazmini amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.2. İlgili HukukKTK m. 83 ve 95/2, İİK m. 67, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B-4 maddesi (f) bendi, TBK m. 49-55; HMK m.341, 353, 355, 3593. DeğerlendirmeHMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;3.1.Zarar görene ödeme yapan sigortacının daha sonra işletenine rücu edebileceği haller, işletenin sigorta korumasından yararlanmasının uygun görülmediği, başka bir deyişle bu korumanın dışında bırakılmış olan hallerdir...tarihinde yürürlüğe giren .. Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ise ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir.3.3. Sürücünün olay yerinden haklı neden olmamasına rağmen ayrılması, sigortacının durumunu ağırlaştırmaya elverişlidir. ZMSS Genel Şartları m.B.4-(b) ve (c) sürücü belgesi olmayan bir kişinin veya uyuşturucu ya da alkol etkisi altında bulunan bir sürücünün kazaya yol açması hallerinde de işletene rücu edilebileceğini belirtmektedir. Kaza yerinin terk edilmesi olasılığında bu rücu hakkını kullanma şartlarını kanıtlama imkanı sigortacının elinden alınmış olabilir. Bu açıdan bir kaza söz konusu olduğunda, sürücünün olay yerinde kalmasının istenmesi makul bir beklenti sayılabilir. Olay yerini terk eden sürücünün kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğünü yerine getiremeyeceği açıktır. Sürücünün yokluğunda kaza tutanağının resen kolluk kuvvetlerince tutulması mümkün ise de, alkol raporu düzenlenemez. .... tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan .. Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur. İstisnai durumlar ise "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır. Ancak istisnai haller madde metninin başına yazıldığı için sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulanacakmış, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir anlama yol açmıştır. Oysaki bedensel hasarlı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. ..3.5.Somut olayda maddi hasarlı kaza dahi olsa sürücünün olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğu dikkate alınmadan yalnızca bedeni hasarlara ilişkin ödemelerin rücu edilebileceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek ve gerçek zarar hesabı yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.3.6.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.KARAR
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE,2-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-Davacı tarafından peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,4-Davacı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,5-Kararın kesin olması nedeniyle tebligatların ve harç tahsil/iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025Başkan Üye Üye Katipe~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır.S.E.