Menfi tespit davasında, ticari işletmenin fahiş elektrik faturasının sayaçtaki optik okuma arızası nedeniyle iptali talebinin reddi üzerine ilk derece mahkemesi kararının istinafı.
Özet: Davacı şirket, oto galeri işletmesine ait, normal tüketiminin çok üzerinde olduğu iddia edilen elektrik faturasının iptali ile borçlu olmadığının tespiti talebiyle açtığı davada, sayaçta tespit edilen optik okuma arızası ve faturadaki kullanım miktarının işyerinin faaliyetiyle bağdaşmamasını gerekçe gösterirken; ilk derece mahkemesi, davacının iddialarını delillendiremediği ve davalının faturalandırmasının mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacı ise kararı, yetersiz inceleme, bilirkişi raporundaki çelişkiler ve sayaç arızasına dair tespitler ışığında davanın reddinin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf etmiştir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2024NUMARASI
: ████████ E - ████████ KDAVANIN KONUSU
: Menfi TespitKARAR TARİHİ
: █████/2025Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili firmanın davalı kurumda ... nolu elektrik aboneliğine dair müşteri olduğunu, müvekkili şirkete █████/2022-█████/2022 tarihleri arasında kullandığı elektrik karşılığı 98.457,11 TL olacak şekilde davalı kurum tarafından fatura düzenlendiğini ancak söz konusu iş yerinde bu meblağda elektrik kullanımının mümkün olmadığını beyan ederek düzenlenen ... nolu faturanın iptali ile, davalı kuruma 98.457,11 TL bedelli fatura karşılığı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ; müvekkili şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurulan ve enerji piyasasında faaliyet gösteren bir anonim şirketi olduğunu, davacı şirketin ise yine 6102 sayılı kanun kapsamında kurulan ve yaygın adıyla galericilik faaliyeti gösteren bir anonim şirketi olduğunu, müvekkili şirket tarafından ilgili mevzuat uyarınca işlem yapıldığını, yapılan işlemler hukuka uygun olup herhangi bir hata bulunmadığını beyanla , davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; " taraflar arasında davacının Aydınevler Mahallesi, Sanayi Caddesi, ... Maltepe / İstanbul adresinde kain ... tesisat numaralı sayaçtan elektrik tedarikine ilişkin ... nolu abonelik sözleşmesi kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının satın alan müşteri, davalının ise satıcı/sağlayıcı olduğu, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından dava konusu edilen dönem faturalarını ilgili dönem dağıtım bedeli birim fiyatının ulusal tarifedeki birim fiyat olduğu, aktif enerji birim fiyatının ise ulusal tarifedeki birim fiyatından yüksek olduğu ancak davacının serbest tüketici olması sebebiyle ulusal tarifeden bağımsız olarak düzenlenen sözleşme kapsamında söz konusu hizmeti aldığı, bu hususun TBK m.1 kapsamında irade serbestisine uygun olduğu ve davacının TTK m.18 hükmü kapsamında her işinde basiretli davranmak zorunda olduğu, davacının sayacın fazla tüketim kaydettiğine yönelik itirazları kapsamında yapılan değerlendirmede ise bu kapsamda herhangi bir delil sunmadığı, bilirkişi tarafından yapılan incelemede bu hususta bir bulguya rastlanılamadığının belirtildiği, davalının sayaç endeks değerleri üzerinden doğru ve geçerli birim fiyatlarla fatura tahakkuk ettirmiş olduğu, TMK m.6 ve HMK m.194 hükümleri uyarınca iddiada bulunanın somut delillerle iddiasını ispat etmesi gerektiği, dosyaya sunulan deliller kapsamında davacının iddiasını ispat edemediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle;kararın gerekçesi olduğu, dosyaya sunmuş olduğumuz deliller incelenmeden eksik inceleme neticesinde hüküm tesis edildiği, müvekkil firma, davalı kurumda ... nolu elektrik aboneliğine dair müşterisi olduğu, müvekkili firmanın , davalı firmadan 10 yılı aşkın süredir hizmet almakta olup, aylık kullanım bedellerinin de açıkça belli olduğu, müvekkili firmanın oto galeri işletmesi olup, sanayi sektöründe olmadığı, dava konusu fatura içeriğindeki elektriği kullanma ihtimalinin kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğu,aradan geçen 2 yıla rağmen müvekkil bugün itibari ile dahi hiçbir zaman 2022 yılı mart ayında ki kullanıma ulaşamadığı, müvekkilinin söz konusu fatura nedeni ile davalı kuruma başvuruda bulunmuş ve davalı kurum tarafından yönlendirilen teknikerler tarafından yapılan tespitte, sayaçta "optik okuma arızası" olduğu tespiti yapılmış olduğu, yapılan tespitler sonucu, sayaç arızasının müvekkili şirketten kaynaklanmadığı da tartışma dışı olup, arıza nedeni ile almadığı hizmetin karşılığının müvekkili şirketten talep edilmesi hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğu, yargılamada alınan bilirkişi, raporunda " sayacın optik okuma arızası olması daha çok sayaç üzerindeki endeks değerlerinin okunmasında bir sorun olduğunu göstermektedir." tespitini yaparken, bu arızanın kullanımı etkilemeyeceği kanaatine nasıl vardığının anlaşılamadığını, endeks değerlerinin hatalı okunmasının, faturaların da gerçeği yansıtmayacağı anlamına geldiğini, müvekkili tarafından yapılan şikayet bildirimi neticesinde davalı kurum tarafından yetkilendirilen kişiler şirket merkezine gelip ilgili sayacı incelemiş ve optik okuma hatası olduğuna dair tutanak tuttuklarını, söz konusu arızanın tespit edilmesi akabinde sayacın davalı kurum tarafından sökülmüş ve yerine yenisi monte edilmiş olduğunu, yeni sayaç sonrasında ise müvekkilin daha önceki kullanımları kadar fatura gelmeye devam ettiğini, ortada bir arızanın olduğu, arıza nedeni ile sayacın davalı kurum tarafından değiştirildiği, değişim sonrasında ise faturaların normal seviyeye geldiğinin açık olduğunu, bilirkişi raporu'na karşı itiraz dilekçesi incelenmeksizin sayın yerel mahkemenin maddi hatalar içeren bilirkişi raporu'nu dikkate alarak hüküm kurduğunu beyanla kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; taraflar arasında davacının Aydınevler Mahallesi, Sanayi Caddesi, ... Maltepe / İstanbul adresinde kain ... tesisat numaralı sayaçtan elektrik tedarikine ilişkin ... nolu abonelik sözleşmesi bulunduğu, █████/2022-█████/2022 tarihleri arasındaki tüketim için düzenlenen fatura bedelinin uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmaktadır.Mahkemece yargılamada alınan elektrik mühendisi bilirkişi raporunda özetle;" Dosyada bulunan sayaç inceleme bildirimi başlıklı belgede de optik okuma arızası olduğunun kayıt altına alındığı görülmektedir. Ancak söz konusu tutanakta sayaçta okuma arızası olduğu kayıt altına alınmışsa da sayacın eksik-fazla tüketim kaydettiğine dair herhangi bir tespit yapılmadığı görülmektedir. Sayacın optik okuma arızası olması daha çok sayaç üzerindeki endeks değerlerinin okunmasında bir sorun olduğunu göstermektedir.Ancak, ilgili tüketim noktasında günlük ortalama tüketimin önceki dönemlere göre 3 katına yakın artış gösterdiği görülmekle birlikte, bu durumun operasyonel sebeplerle de olabileceği, bu sebeple de yalnızca bu değerler üzerinden sayacın fazla tüketim kaydettiği gibi bir sonuca ulaşılmasının mümkün olamayacağı da değerlendirilmelidir. Dava konusu faturanın, hatalı olduğuna dair herhangi bir somut bulguya ulaşılamayan sayaç endeks değerleri üzerinden doğru ve geçerli birim fiyatlarla tahakkuk ettirilmiş fatura olduğu ve güvence bedeli eklenerek hesaplanan 98.457,04.-TL toplam fatura bedelinin doğru ve geçerli bir fatura bedeli olduğu ve davacının itirazlarına dayanak olabilecek somut bir bulguya ulaşılması mümkün olamadığı için dava konusu faturadan sorumlu olduğu" şeklinde görüş bildirilmiştir.Davacı vekielince bilirkişi raporuna gerekçeli itirazlar yöneltilmiştir.Mahkemece ,itirazlar yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.Bilirkişi raporunun, uyuşmazlığın çözümü yönünden yeterli teknik inceleme içermediği anlaşılmaktadır.Dosyada, EPTHY 14. Maddesine uygun şekilde hesaplama ve inceleme yapılmasına elverişli ,endeks ve diğer belgeler de mevcut değildir.Bu sebeplerle , elektrik konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi heyetinden denetime elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14. maddesinde düzenlenen “sayacın hiç veya doğru tüketim kaydetmemesi” hükmünün olaya doğru şekilde uygulanması, müşterinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketimleri, yoksa, tespit tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait tüketimlerinin ortalaması alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanıp davalı şirketin davacı taraftan istemekte haklı olduğu gerçek alacak miktarının belirlenmesi ve hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.Böylece ,mahkemece verilen karar eksik incelemeye dayalı olup, usul ve hukuka aykırı olmakla, davacı tarafın istinaf talebinin kabulü ile kararın bu sebeplerle kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.K A R A R
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2025