Hibe sözleşmesine aykırı sahte belge sunumu ve usulsüzlük gerekçeleriyle açılan alacak davasında, sözleşmenin fesih prosedürü tamamlanmadığı için davanın reddine karşı temyiz başvurusu.
Özet: Bir kurum, bir hibe sözleşmesi kapsamında faydalanıcıya aktarılan 19.952 avronun, sahte ortaklık belgeleri sunulduğu ve yalan beyanda bulunulduğu iddiasıyla iadesi için dava açmış; ancak ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, davacının sözleşmedeki fesih usulüne uygun olarak fesih bildirimini yapmadığı, yani fesih prosedürünü tamamlamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacı ise önceki yazışmaların yeterli fesih bildirimi olduğunu ve sözleşmedeki iade hükümlerine göre alacağının tahsil edilmesi gerektiğini savunarak temyize başvurmuştur.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara 38. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ████████ K.Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davalı yararlanıcı .. .. .. Topluluğu temsilcisi .. ile müvekkili Kurum arasında "Hibe Sözleşmesi" imzalandığını, Topluluk tarafından sunulan ".. .." isimli projenin nihai raporu değerlendirilirken usulsüzlük yapıldığının tespit edildiğini, projenin nihai raporunda adı geçen ortakların, projeye katılmadıklarını ve kendilerinin imzaladığı iddia edilen ortaklık belgelerini imzalamadıklarını beyan ettiklerini, ".. .." isimli projeye müvekkili Kurum'un personeli tarafından 27.07.2017 tarihinde yerinde kontrol ziyareti planlandığı, ancak koordinatör kuruluşun gerekli özeni göstermemesi ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ziyaretin gerçekleştirilemediğini, yerinde kontrol ziyaretinin gerçekleştirilememesi nedeniyle proje ortağı kuruluşlarla iletişime geçildiğini, Topluluk tarafından sözleşme ile gönderilen ortaklık formlarının sahte olduğu ve nihai raporda belirtilenin aksine katılımcıların başka kurum/kuruluşlardan geldiği/getirtildiğinin proje başvuru formunda yer alan ortaklarla yapılan yazışmalar neticesinde tespit edildiğini, koordinatör kuruluş ve onun yasal temsilcisi davalı tarafından müvekkili Kurum'a sahte belge sunulduğundan ve yalan beyanda bulunulduğundan yararlanıcıya yapılan ödemenin iadesi sürecinin başlatıldığını, iade bildirim yazılarının yararlanıcıya gönderildiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını, davalı hakkında .. Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, ... numaralı soruşturma numarası ile tahkikatın devam ettiğini ileri sürerek; fazlaya dair hakları saklı olmak üzere, 19.952 Avro'nun 28.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %3,5 faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekilince süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.III. MAHKEME KARARIMahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Kurum tarafından, davalıya gönderilen yazılarla, sözleşmenin feshedileceği belirtilerek savunma/mütalaa istenilmiş ise de, sözleşmenin feshine ilişkin bildirim yapılmadığının anlaşıldığı, sözleşmenin "fesih prosedürü" başlıklı II.17.3.2. maddesinde fesih usulünün açıklandığı, davacı tarafından feshin yapıldığı ve feshin yürürlüğe girdiği tarihin bildiriminin yapılmadığının görüldüğü, buna göre fesih prosedürünün tamamlanmadığı sonucuna ulaşıldığı, bu durumda davacının Sözleşme gereği hibe edilen tutara ilişkin alacak isteminin yerinde olmadığı, davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Kurum tarafından davalıya gönderilen yazılarla, sözleşmenin feshedileceği belirtilerek savunma istenilmiş ise de, sözleşmenin ".. .." başlıklı II.17.3.2. maddesinde düzenlenen, feshi ve feshin yürürlüğe gireceği tarihi bildiren resmi bildirimin yapılmadığının anlaşılması, başka bir deyişle davacı Kurum tarafından fesih prosedürünün tamamlanmamış olması, her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından davalıya fazladan 2.472,00 Euro fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiş ise de, eldeki davada ".. .." projesi kapsamında davalının uygun olmayan maliyet harcamaları yaptığı iddia edilerek, uygun olmayan maliyet talebinde bulunulmadığı gibi uygunsuzluk maliyetine konu hususların ve miktarlarının da dava dilekçesinde belirtilmemiş olması, Mahkemece, yapılan incelemede davanın ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.IV. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili; 16.03.2018 tarih ve ..-..[19]-E. ... numaralı yazının davalıya ulaşmasına müteakip 45 gün içinde konuya ilişkin mütalaaların bildirilmemesi ve varsa destekleyici belgelerin sunulmaması halinde, Başkanlıkça tek taraflı olarak sözleşmenin feshedilmiş sayılacağının davalıya bildirildiğini, ayrıca başka bir evrakın aranmasının hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin 51. sayfasında madde II.26.3'te iade usulünün düzenlendiği, bu maddeye göre iade alma niyeti, tutarı, sebepleri ve mütalaaya davet yazılarının düzenlendiğini, maddenin devamında "herhangi bir mütalaa sunulmaması veya sunulan mütalaaya rağmen Komisyonun iade alma işlemlerinin yürütmeye karar vermesi halinde, Komisyon, yararlanıcıya, ödeme koşullarını ve tarihini belirten iade bildirimini içeren resmi bir bildirimde bulunarak iadeyi onaylayabilir." şeklinde yapılan düzenleme gereği davalıya 12.11.2019, 31.12.20 19... .01.2020 tarihlerinde resmi yazıların gönderildiğini, Mahkemenin bunların hiçbirini kabul etmeyerek sözleşmenin devam ettiği varsayımında bulunmasının doğru olmadığını, davalıya süre verilmesinin şart olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, konu ile ilgili açılmamış sayılmasına karar verilen Ankara 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ E. sayılı dosyasının temelini oluşturan Ankara 24. İcra Müdürlüğünün █████████ E. sayılı icra takibinde ödeme emrinin açıkça fesih işlemi olacağının tartışmasız olduğunu, işbu davaya konu dava dilekçesinin dahi bir fesih iradesi olduğunu, müvekkili Kurumun iradesinin açıkça sözleşmenin feshedilmesine yönelik olduğunu, davanın temelini oluşturan usulsüzlük eylemlerinin bilirkişi raporunda geniş olarak yer bulduğunu, bu durumda sözleşmenin devam ettiğinin kabulünün mümkün olmadığını, Mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hibe sözleşmesinin feshinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.1.Taraflar arasında imzalanan "Erasmus+ Programı kapsamında birden fazla yararlanıcısı olan proje için Hibe Sözleşmesi"nin "Fesih gerekçeleri" başlıklı II.17.3.1 maddesinin (g) bendinde; "Yararlanıcı ya da ilgili kişinin yanlış bilgi sunması ya da gerekli bilgiyi sunmaması dahil olmak üzere, Komisyonun yararlanıcı ya da ilgili herhangi bir kişinin hibe tahsis prosedürü sırasında ya da sözleşmeyi ifa ederken esasa ilişkin hatalar, usulsüzlük veya dolandırıcılık yapmış olduğuna dair delil bulunması..." durumu fesih sebepleri arasında sayılmıştır. Aynı Sözleşmenin "Fesih Prosedürü" başlıklı II.17.3.2 maddesinde; "Adım 1-Sözleşmeyi ya da bir veya daha fazla yararlanıcının katılımını feshetmeden önce, Komisyon aşağıdaki hususları içeren resmi bildirim gönderecektir: (a) Yararlanıcıya: (i)Fesih niyetini, (ii)Fesih nedenlerini bildiren ve (b)Yararlanıcının resmi bildirimi almasından 45 takvim günü içinde: (i) Tüm yararlanıcılar adına mütalaalarını sunması ve (ii)Madde II.17.3.1 paragraf (c) durumunda Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan tedbirler hakkında Komisyonu bilgilendirmesi gerektiğini bildiren.Adım 2-Komisyon mütalaalar sunulmazsa ya da sunulan mütalaalara rağmen Komisyon süreci uygulamaya karar verirse Komisyon koordinatöre feshi ve feshin yürürlüğe gireceği tarihi bildiren bir resmi bildirim gönderecektir. Koordinatör derhal diğer yaralanıcılara fesih hakkında bilgi verecektir...Fesih aşağıdaki hallerde yürürlüğe girer:...(b) Madde II.17.3.1 fıkra...(g)...kapsamındaki fesihler için: ikinci alt paragrafta(yukarıda belirtilen Adım 2) atıfta bulunulan fesih resmi bildiriminin koordinatöre ulaştığı tarihin ertesi gününde." denilmiştir.2.Davacı tarafça davalıya gönderilen 16.03.2018 tarih ve ..01-101.06[19]-E.2216 sayılı ve Sözleşmenin Fesih Bildirimi konulu yazıda; "...projenin, başvuruda belirtilen ortak kuruluşlarla gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, Hibe Sözleşmesinin II.17.3.1 maddesi, (g) fıkrasında belirtilen hususların vuku bulduğuna ve II.25.4 maddesi hükümlerinin uygulanmasına; binaenaleyh, yukarıda ilk ödeme olarak belirtilen 19.952,00 Avro'nun tamamının iade alınmasına karar verilmiştir. Sözleşme hükümleri gereğince bu yazının tarafınıza ulaşmasını müteakip 45 gün içinde konuya ilişkin mütalaaların bildirilmemesi ve varsa destekleyici belgelerin sunulmaması halinde, Başkanlığımızca tek taraflı olarak sözleşme feshedilmiş sayılacak ve yapılan ön ödemenin iade süreci başlatılacaktır..." denilmiştir.3.Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle davacı tarafından, yukarıda yer verilen Sözleşme maddeleri kapsamında feshin yapıldığı ve feshin yürürlüğe girdiği tarihin bildiriminin yapılmadığının görüldüğü, Mahkemece verilen kararın sözleşmeye bağlılık, ahde vefa ilkesi ve tarafları bağlayan sözleşme hükümleri çerçevesinde verildiği, fesih prosedürünün tamamlanmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.