İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde incelenen menfi tespit davası özelinde, HSK tarafından finans davaları için belirlenen ihtisaslaşmış mahkemelerin görev ve iş bölümü esasları.
Özet: Bu hukuki evrak, dolandırıcılıkla bağlantılı olduğu iddia edilen ve ödeme yasağı bulunan bir çeke dayalı icra takibinin durdurulması, borçlu olunmadığının tespiti, takibin iptali ve kötü niyet tazminatı talebiyle açılan menfi tespit davasıyla ilgilidir; ancak mahkeme, davacının esas taleplerini değerlendirmek yerine, 6100 sayılı HMK ve 6102 sayılı TTK hükümleri ile Hakimler ve Savcılar Kurulunun ihtisas mahkemeleri kararlarına atıfta bulunarak, finans davalarına bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemelerinin belirlenmesine dair usulü gerekçelendirmiş, özellikle İstanbul gibi yirmi veya daha fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin finans ile ilgili davalara bakmakla yetkili kılındığını ve uzmanlaşmanın önemini vurgulamıştır.
T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████ KararDAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... 32. İcra Dairesi’nin ... E. sayılı icra takibinin, takip dayanağı olarak gösterilen çekin, Dalandırıcılık Suçuna konu bir çek oluşu (Soruşturmanın başlatıldığı ... CBS ... nolu soruşturma dosyasında takibe konu çek hakkında ödeme yasağı verildiği) söz konusu çekten dolayı şirketinin kimseye (çek hamili, ciranta, davalı vs) borçlu olmamasından dolayı; dava sonuçlanıncaya kadar HMK 392. Madde kapsamında teminatsız ve mağduriyete yol açmayacak bir teminat karşılığında tedbir yoluyla Takibin durdurulması ve davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığının tespiti ile usul ve yasaya aykırı takibin iptaline ve % 20’tan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:6100 sayılı HMK.’nun 1. maddesine göre; “Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.”Aynı yasanın Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevine ilişkin 2/2 maddesinde; “Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça...” ifadesine yer verilerek, HMK’daki göreve ilişkin genel düzenlemelere ancak yine HMK.’ndaki diğer düzenlemelerle veya diğer kanunlardaki göreve ilişkin düzenlemelerle istisnalar getirilebileceği belirtilmiştir.6102 sayılı TTK.’nun 5/1 maddesine göre “Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.”Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi tarafından, adlî yargı ilk derece mahkemelerinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin çalışmalar █████/2021 tarihi itibarıyla tamamlanmış ve buna ilişkin ihtisas kararları █████/2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu ihtisas kararlarının █████/2021 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı Resmi Gazete’de yayımlanarak duyurulmuştur.HSK. Birinci Dairesi’nin “Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemelerin belirlenmesine ilişkin” ... karar tarih ve ... sayılı kararına göre;“... tarihli ve ... sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiği,Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği,Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlendiği,Bu itibarla;1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ...f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, ..... örneğin f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, ancak █████/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine karar verilmiştir.Dava konusu uyuşmazlığın faktoring sözleşmesinden kaynaklı olduğu HSK'nın █████/2021 tarih ve 1232 sayılı ihtisas kararında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, Bankacılık işlemlerinden kaynaklanan davaların finans Mahkemelerinde görüleceği hükme bağlandığından, dosyanın İstanbul 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;1-Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi’nin █████/2021 tarihli 1232 numaralı ihtisas kararı uyarınca dosyanın Finans Mahkemeleri sıfatıyla bakılmak üzere 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine,2-Esasın bu şekilde kapatılmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip¸E-İmzalıdırHakim¸E-İmzalıdır