Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonucu oluşan ölüm, ağır bedensel zarar ve engellilik nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasına dair gerekçeli kararı.
Özet: Davalı sürücünün asli kusuruyla meydana gelen ölümlü ve yaralamalı trafik kazasında yolcu davacı, çok sayıda kemik kırığı, kalıcı epilepsi, konuşma ve hareket kısıtlılığı gibi ağır ve kalıcı bedensel zararlar görerek mesleğini yapamaz ve başkasının bakımına muhtaç hale gelmiştir; bu nedenle davacı, kendisi, eşi ve çocukları adına ciddi maddi ve manevi tazminat talep ederken, davalı sigorta şirketi poliçe limitleri ve usuli eksiklikler nedeniyle sorumluluğu reddetmekte, davalı sürücü ise kazanın ani bir sağlık sorunu sonucu oluştuğunu iddia etmektedir.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KAYSERİ1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ...KARAR NO
:...HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: 1- .....2- ...3- ...4-...VEKİLİ
: Av. ...DAVALI
: 1-...VEKİLLERİ
: Av. ...Av. ...DAVALI
: 2- ...3-...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: ...KARAR TARİHİ
: ...KARAR YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan yargılaması sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ...'in 12.01.2022 günü davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç içerisinde Nevşehir ili istikametinden İncesu ilçesi istikametine seyir halinde iken davaya konu olayın gerçekleşmiş olduğu mevkiye geldiklerinde davalı sürücünün dikkat ve özensizliği neticesinde aracın yoldan çıkması ile birlikte tek taraflı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan ... ve ... hayatını kaybettiğini, müvekkilinin ve araçta bulunan diğer kişilerin ise ağır yaralandıklarını, olaya ilişkin Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde davalının eylemi nedeniyle 3 yıl 9 ay süre ile hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’nin kusura ilişkin raporunda ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan ...'nın asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkili Ali'nin kaza nedeniyle kafasına 52 dikiş atıldığını, 13 kaburga kemiği, leğen kemiği ve kafatasında kırıklar, karın ve kol bölgesinde kas zedelenmeleri, belinde çökme ve yüzünde sabit iz oluştuğunu, kaza sonucunda ilk kez epilepsi nöbeti geçeren müvekkilinin yaşanan travma ile birlikte kalıcı epilepsi rahatsızlığı yaşamaya başladığını, yanı sıra konuşma güçlüğü, hatırlama güçlüğü, hareket kabiliyetinde kısıtlamaların hayatını daha da zorlaştırdığını, sağ kolunu kısıtlı kullanabilen müvekkilinin sol kolundaki ağrı ile birlikte iki elini de gereği gibi kullanamadığından mesleğini ifa edemediğini, kazadan sonra tuvalet ve banyo ihtiyacını yardım almadan tek başına karşılayamayacak hale geldiğini, bedeninde oluşan kalıcı hasar ve sakatlık nedeniyle çalışamamış olması nedeniyle bu süreçte mahrum kaldığı ve kalacağı kazancının da kendisine ödenmesi gerektiğini, 12 ayı aşkın süre yatarak tedavi gördüğünü, davaya konu olan uyuşmazlığın niteliği gereği dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğunu görüşme sonunda anlaşamama ile sonuçlandığını, müvekkilinin, yaşamış olduğu kaza nedeniyle engelli olduğunu, çalışamaz halde ve başkasının bakımına muhtaç hale geldiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinde meydana gelen bedensel zarar nedeniyle uğradığı beden gücü kaybı ve meslekte kazanma gücü (efor) kaybı için 50,00-TL geçici ve 50,00-TL sürekli iş göremezlik, 50,00-TL tedavi gideri, 50,00-TL bakıcı gideri, 50,00-TL yol gideri olmak üzere toplam 250,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden (12.01.2022) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, manevi zararlar için müvekkil lehine 120.000,00-TL manevi tazminatın, müvekkilinin eşi ... için 50.000,00-TL manevi tazminatın, müvekkilinin çocukları ... ve ...'ın her biri için ayrı ayrı 30.000,00-TL olmak üzere toplam 60.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden (12.01.2022) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü Salih ile diğer davalı araç maliki ... müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: ... plakalı aracın müvekkil şirkete, █████/2021- █████/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere .../0 numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda şahıs başına azami 500.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, başvuru sahibi tarafından mevzuata uygun olarak alınan bir maluliyet raporu sunulmaksızın yapılan başvurunun geçerli olmadığını bu nedenle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kaza zaptı ve zorunlu evraklardan sayılan erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkındaki yönetmeliğe uygun raporu sunulmadığından, müvekkili şirketin sağlıklı bir şekilde değerlendirmede bulunarak ödeme yapmasına imkan tanınmadığını, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri tazminatına ve tedavi giderlerine ilişkin müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, izah edilen sebeplerle; sigorta kuruluşuna başvuru şartı, davacı/lar tarafça yerine getirilmemiş olması nedeniyle, HMK'nın 115/2. maddesi gereği davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle: olay günü müvekkili ...'nın tansiyonunun düşmesi neticesinde gözünün karardığını ve havanın rüzgarlı olmasının da etkisiyle bir anda direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, trafik kazası sonucunda müvekkilinin arkadaşları ... ve ...'ın hayatlarını kaybettiklerini, diğer arkadaşları ve müvekkilinin yaralandığını, müvekkilinin asli kusurlu olması için kazanın meydana gelmesinde önemli kural ihlallerinin yapılması gerektiğini, müvekkilinin tansiyon hastası da olduğu göz önüne alındığında müvekkilinin asli kusuru olduğundan bahsedilemeyeceğini, trafik kazalarının meydana gelmesi sonucu açılan davalarda, davalıların “hatır taşımacılığı” adı altında hesaplanan tazminattan indirim yapılmasını isteyebileceklerini, Karayolları Trafik Kanunu’nun 87. maddesinde hatır taşımacılığı genel hükümlere tabi kılınmış ise de, Yargıtay görüşleri ve genel kanı, hatır taşıması da olsa taraflar arasında “yolcu taşıma” ilişkisinin kurulduğu yönünde olduğunu, araç içinde seyahat edenlerin ölmesi ya da malul kalması durumunda “hatır taşması” tanımına giren yolcular için hesaplanacak olan tazminattan 6098 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 51 ve 52’nci maddeleri gereğince bir indirim yapılmasının söz konusu olduğunu, somut olayda hatır taşıması olması nedeniyle tazminat çıkması durumunda indirim yapılması gerektiğini, izah edilen nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Hastane kayıtları, sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, SGK kayıtları, davacıların ve davalıların sosyal ve ekonomik durum araştırmaları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın █████/2025 tarihli raporunda: Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde; ...'in █████/2022 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen kemik kırıkları, her iki omuzda mevcut hareket kısıtlılığı, kafa içi travmatik değişimler, hemotoraks ve akciğer kontüzyonu nedeniyle; 6 ay süreyle iş göremezlik halinde kaldığı, 1 ay süreyle bakıcı / yardımcı desteğinin tıbben uygun olacağı, tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %28 olduğu, mevcut evrak içeriğine göre hesaplanan toplam 1.650,00-TL ücretin adı geçenin trafik kazasına bağlı tedavisi ile uyumlu olduğu ve SGK kapsamında olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.Adli tıp uzmanı ve aktüerya bilirkişisinden oluşan heyetten alınan █████/2025 tarihli raporda: davacının dava konusu kaza sonrasında; geçici iş göremezlik zararının 25.981,77-TL, bakıcı zararı giderinin 2.802,24-TL, tedavi gideri zararının 24.683,00-TL olmak üzere toplam zararının 53.467,01-TL olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen ZMMS poliçesi sağlık / tedavi giderleri teminat limiti (kaza tarihi itibariyle 500.000,00-TL) kapsamında kaldığı, sürekli iş göremezlik zararının 1.359.821,47-TL olduğu, söz konusu zararın davalı sigorta şirketi tarafından temin edilen ZMMS poliçesi sakatlık / ölüm teminat limitini (kaza tarihi itibariyle 50.000,00-TL) aştığı, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.Davacı tarafça sunulan █████/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde: fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili ... için 859.521,47-TL maddi (sürekli iş göremezlik) tazminatının sigorta şirketi hariç olmak üzere olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü... ile diğer davalı araç maliki ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.YARGILAMA VE GEREKÇE
:Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'un 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. Zira dava ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine karşı açılmıştır.6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile dava, tek hakim tarafından sonuçlandırılmıştır.Dava dilekçesinde kazazede davacı ... yönünden 50,00-TL efor kaybı, 50,00-TL geçici iş göremezlik, 50,00-TL sürekli iş göremezlik, 50,00-TL tedavi gideri, 50,00-TL bakıcı gideri, 50,00-TL yol gideri olmak üzere toplam 250,00-TL maddi tazminat, 120.000,00-TL manevi tazminat, eşi ... için 50.000,00-TL manevi tazminat, çocukları ... ve ... için 30.000,00'er TL manevi tazminat talep dilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık;█████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kusurun kim veya kimlerde olduğu, kusur oranlarının ne olduğu, söz konusu kaza nedeni ile davacıların yukarıda belirtilen maddi ve manevi tazminat taleplerinden davalıların sorumlu olup olmadığı, davalı sigorta şirketlerine dava öncesi KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru olup olmadığı, başvuruların usulüne uygun olup olmadığı, dava konusu kaza nedeni ile davacının tahsil edebileceği tazminat var ise tazminattan ileri süren davalılar bakımından hatır taşıması ve emniyet kemeri iddiası ile indirim yapılıp yapılmayacağı noktalarında toplanmaktadır.KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketlerine başvurduğu anlaşılmıştır.Kusur durumunun değerlendirmesinde;Mahkememiz olayla ilgili soruşturma/ceza dosyasının bir örneğini dosyamız arasına almıştır.Kaza tespit tutanağı ve Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına göre Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda davalının olayda asli kusurlu olduğu, başka kusurlunun bulunmadığının belirtildiği, yapılan yargılama sonucunda Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile sanık ...'nın TCK 85/2 maddesi uyarınca taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın Kayseri BAM 2. CD...Esas, ... Karar sayılı esastan ret kararı ile █████/2023 tarihinde kesinleştiği, böylelikle davalı sürücü ...'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-a maddesi uyarınca şerit izleme ve değiştirme kurallarına ziyaret etmemek kuralını ihlal ettiği ve %100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.Bakıcı gideri ile geçici ve sürekli iş göremezlik zararlarına ilişkin değerlendirmede;Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nca düzenlenen █████/2025 tarihli raporunda özetle; "Tıbbi evrak tetkiki, muayenesi ve konunun adli tıbbi değerlendirmesinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde, davacı ...'in █████/2022 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen kemik (bilateral skapula, L3, 4, T9 kompresyon, çoklu kot) kırıkları, her iki omuzda mevcut hareket kısıtlılığı, kafa içi travmatik (SAK kontüzyon) değişimler, hemotoraks ve akciğer kontüzyonu nedeniyle Altı (6) ay geçici iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 6 (altı) ay olduğu), Bir (1) ay süreyle bakıcı/yardımcı desteğinin uygun olacağı, tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya özür oranının % 28 (yüzdeyirmisekiz) olduğu, mevcut evrak içeriğine göre hesaplanan toplam 1.650,00-TL ücretin adı geçenin trafik kazasına bağlı tedavisi ile uyumlu olduğu ve SGK kapsamında olmadığı belirtilmiştir. Bu raporun, dosya kapsamındaki delillerle örtüştüğü, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve bu rapor mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.Mütefarik kusura ilişkin değerlendirmede;6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.Trafik kaza tespit tutanağında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespit edilemediği yazmaktadır. Dosya kapsamından kaza sırasında davacının zararın doğmasına veya artmasına sebep olan mütefarik kusurunun olmadığı, bunun aksini gösterir delil bulunmadığı, bu nedenden dolayı mütefarik kusur indirimi yapılamayacağı değerlendirilmiştir.- Hatır taşıması itirazına dair değerlendirmede;Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde hatır taşıması definde bulunmuştur.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 87. Maddesine göre "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir." esası kabul edilmiştir.Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada, taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş ,BK.nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.Somut olayda taraf beyanları, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı ...'nın arkadaş oldukları, olay günü araçtaki diğer yolcularla birlikte İncesu ilçesine iş aramaya gittikleri, bir ücret karşılığı taşıma söz konusu olmaması nedeniyle olayda hatır taşımasının mevcut olduğu, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi nedeniyle davalılar ... ve ... yönünden hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Ancak yerleşik Yargıtay uygulamasına göre hatır taşıması nedeniyle reddedilen kısım yönünden davalılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.Davacı ile davalı ... Sigorta arasında düzenlenen ibraname incelendiğinde;Davalı ... Sigorta A.Ş vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ekinde "Makbuz, İbraname ve Feragatname" başlıklı belgeyi sunmuştur.Aktüer-Adli Tıp Uzmanı Bilirkişi Kurulu tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda "...%28 özür oranına göre sürekli iş göremezlik tazminatının 1.359.821,47-TL olduğu, 25.981,77-TL GİG zararı, 2.802,24-TL bakıcı gideri ve 24.683,00-TL tedavi gideri bulunduğu hesap edilmiştir.Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar TBK'nun 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168. maddelerinde düzenlenmiştir. Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun bazı hukuki sonuçları vardır.Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (TBK'nun 162/1). Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder (TBK'nun 163/2).Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir (TBK'nun163/1).Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur. (TBK'nun 166/1). Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur.Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (TBK'nun 166/3). Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur. (TBK'nun 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur" hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1.maddesinde de, "sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder" şeklinde ifade edilmiştir.Yukarıda açıklanan 2918 sayılı KTK madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere davalı işletenin aracının işletilmesi sırasında doğacak 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu trafik sigortacısı karşılamak durumunda olduğundan, somut olayda; dosyaya sunulan "makbuz, ibraname ve feragatname" başlıklı ibra sözleşmesi ile toplam 460.000,00-TL asıl alacak (ferileriyle 700.000,00-TL) sigortalısı ile sürücüsü yönünden hiçbir hak ve alacağı kalmadığından bu davalı sigorta şirketini, onun sigortalısını ile sürücüsünü tamamen ibra ettiğini beyan etmiştir.Somut olayda, davacı taraf mahkemeye sunulmuş olan "makbuz, ibraname ve feragatname" başlıklı belgeyi inkar etmemiş hatta doğruluğunu teyit eden açıklamalarda bulunmuş, davalı ... Sigorta A.Ş. ile yapılmış olan ibra sözleşmesi ile bu davalı sigorta şirketine karşı olan davada sulh olunduğunun beyan edilmiş olduğu, Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre, ibranamede her hangi bir tazminat kalemi ayırımı yapmaksızın sigorta şirketi, sürücü ve işleteni ibra edildiğinde sürücü ve işletenin de poliçe limiti kadar sorumluluktan kurtulacağı, kaza tarihindeki poliçe limitinin sakatlık halinde kişi başına 500.000,00-TL, sağlık gideri 500.000,00-TL olduğu, davacının ibra beyanının teselsül hükümlerine göre sorumlulukları bulunan diğer sorumlulara sirayet edeceğinden davacının geçici iş göremezlik, tedavi gideri, efor kaybı ve yol gideri taleplerinden 500.000,00-TL limit tutarı kadar ibra edildiği nazara alındığında bu taleplerinin raporda daha az hesap edilmesi nedeniyle tamamen karşılanmış olup konusuz kaldığı, sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden ise poliçe teminat tutarı 500.000,00-TL'nin mahsup edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Buna göre aktüer bilirkişisinin hesapladığı 1.359,821,47-TL sürekli iş göremezlik tazminatına yukarıda açıklandığı üzere %20 hatır taşıması indirimi uygulandığında ortaya çıkan 1.087.857,17-TL tazminat tutarından 500.000,00-T teminat limiti mahsup edildiğinde davacının bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı tutarının 587.857,17-TL kalmakta olup bu miktara hükmetmek gerekmiştir. (Kısa kararda maddi hata yapılarak 587.875,17-TL yazılmış olup hüküm henüz taraflara tebliğ edilmediğinden kararın altına bu hususta tashih şerhi yazılması gerekmiştir)- Manevi tazminata dair değerlendirmede;TBK madde 56 "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü içermektedir.Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Somut olayda davacı ...'in %28 oranında malul olması, anılan maluliyetin ağır bedensel zarar mahiyetinde olması ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davalı tarafın kusuru, çekilen ızdırap, davacının maluliyet durumu ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacı yaralanan ... için 120.000,00 TL, eşi ... için 50.000,00-TL, çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir.Yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden;Dosyaya sunulu makbuz, ibraname ve feragatname başlıklı belgeye göre davacıya asıl alacağın yanında 75.000,00-TL ilam vekalet ücreti ile 10.000,00-TL yargılama gideri de ödenmiştir. Sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verilmemesi adına bu tutarlar hükümde mahsup edilmiştir. Sigorta şirketi ibranamede davacıya harç ödemesi yapmadığından maddi tazminata ilişkin hesap edilen harçtan sigorta şirketi de sorumlu tutulmuştur. Dosyada hatır taşıması indirimi yönünden davalılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Yine konusuz kalan kısımlar yargılama sırasında yapılan ödeme nedeniyle konusuz kaldığından HMK 331 maddesi uyarınca davacının başlangıçta haklı olması nedeniyle davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,1-) Maddi Tazminat İstemleri Yönünden;a-Davacı ...'in davalılardan talep ettiği geçici iş göremezlik, tedavi gideri, efor kaybı ve yol gideri talepleri konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,b-587.875,17-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine, bu davalılar yönünden fazlaya dair istemin hatır taşıması nedeniyle reddine,c-Davacı ...'in davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yönelik sürekli iş göremezlik tazminatı istemi konusuz kalmış olmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2-) Manevi Tazminat İstemleri Yönünden;a-Davacı ... için 120.000,00-TL, davacı ... için 50.000,00-TL, davacı ... için 30.000,00-TL, davacı ... için 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,3-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 40.171,42-TL ilam harcından, tahsil edilen 786,42-TL peşin harç ve 2.507,24-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 36.877,76-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 15.711,30-TL ilam harcının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 786,42-TL peşin harç, 2.507,24-TL ıslah harcı, 8.500,00-TL bilirkişi ücreti, 1.091,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 13.312,26-TL yargılama giderinin (sigorta şirketi ile davacı arasında düzenlenen ibranamede davacı tarafa 10.000,00-TL yargılama gideri ödemesi yapıldığı görülmekle); 3.312,26-TL'nin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,7-Davalı...'nın yaptığı 375,00-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,8-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,9-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 94.060,03-TL vekalet ücretinden (sigorta şirketi ile davacı arasında düzenlenen ibranamede davacı tarafa 75.000,00-TL ilam vekalet ücreti ödemesi yapıldığı görülmekle); 19.060,03-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacı ...'e ödenmesine,10-Manevi tazminat talepleri yönünden;a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...Hakim ...Tashih ŞerhiHer ne kadar hüküm kısmının 1. maddesinin (b) bendinde "587.875,17-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine, bu davalılar yönünden fazlaya dair istemin hatır taşıması nedeniyle reddine," yazılmış ise de; hükmedilecek tazminat miktarının 587,857,17-TL olarak hesaplandığı, sehven hükümde 587.875,17-TL yazıldığı anlaşılmakla, hüküm kısmının 1. maddesinin b bendinin "587.857,17-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine, bu davalılar yönünden fazlaya dair istemin hatır taşıması nedeniyle reddine," şeklinde düzeltilerek uygulanmasına ilişkin işbu şerh düzenlenerek imza altına alınmıştır.Katip ... Hakim ...