İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında, davacının ticari defterlerini sunmaması üzerine, davalı defterleri ve bilirkişi raporları ile davacının borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Özet: Bir şirketin, davalıya faturalandırılan ancak teslim edilmediğini iddia ettiği mal ve hizmetler nedeniyle borçlu olmadığını tespit ettirmek amacıyla açtığı menfi tespit davasında, davacının ticari defterlerini sunmaması ve davalı defterleri ile önceki bir icra ceza mahkemesi dosyasındaki bilirkişi raporlarının davacının belirli bir miktar borcu olduğunu ortaya koyması, ayrıca BA-BS formlarında beyan farklılıkları bulunması nedeniyle, uyuşmazlığın davacı aleyhine sonuçlanabileceğine işaret eden tespitler yapılmıştır.
T.C.
İZMİR3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi TespitDAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, taraflar arasında 2014-2015 yıllarında gerçekleşen ticari ilişki nedeniyle bir kısım fatura ve ödeme işlemlerinin ticari defterlere işlendiğini, davacının defter kayıtlarına göre davalı şirkete hiçbir borcu olmamasına rağmen davalı şirket alacaklısı ....Akaryakıt ve Madeni Yağ. San. Tic. A.Ş. tarafından davacı şirkete İİK.nun 89/1.maddesine göre haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacı tarafından yasal süre içerisinde itiraz edildiğini, dava dışı şirket tarafından davacı şirket aleyhine İİK'nundan kaynaklanan "gerçeğe aykırı beyanda bulunmak" nedeniyle İzmir .... İcra Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını, tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde, davacının davalı şirkete borçlu olmadığının görüleceğini, 5 adet fatura içeriği mal ve hizmetlerin davacı şirkete teslim edilmediğini, bu mal veya hizmetlerin davacıya teslim edildiğine dair satış sözleşmesi (mal veya hizmetin teslim edildiğine dair açıklama ve tespit olan), teslim makbuzu, sevk irsaliyesi, irsaliyeli fatura gibi herhangi bir belge de bulunmadığını ileri sürerek, davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.... Ticaret ve Sanayi Odası Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabı yazısının incelenmesinden, davacının ... Trans Uluslararası Nakliyat İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd, Şti. olan unvanının yargılama sırasında 04.01.2023 tarihinde... Grup Lojistik A.Ş. olarak hem unvan hem tür değişikliği yapıldığı belirlenmiştir.Mahkememizce davacı vekiline uyuşmazlık dönemine ait ticari defterlerini sunması ya da bulunduğu yeri bildirmesi konusunda kesin süre verilerek sonuçları ihtar edilmiş, ancak davacı vekili tarafından verilen kesin süre içinde defterlerin bulunduğu yer bildirilmemiştir. Davacı vekili kendisine verilen kesin süreye ve yapılan ihtara rağmen süresi içinde gereğini yerine getirmediğinden, davacı defterleri üzerinde ticari defter incelemesi yapılmayacağını karar verilmiştir.Davalı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi SMMM...'ın sunduğu 16.11.2024 tarihli raporda, davalının ticari defterlerinde 2014 yılından 2015 yılına devreden 947.263,31-TL davacı borç kaydı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davalı tarafından davacıya toplam tutarı 3.072.720,00-TL olan 15 adet fatura düzenlediği, davacının 11 adet işlem ile davalıya 3.230.000,00-TL ödeme yaptığı, davalı ticari defterlerine göre, son işlem tarihi olan 07.04.2015 tarihi itibariyle davalının davacıdan 789.983,31-TL alacaklı göründüğü,...Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yazılan cevabi yazı ekinde gönderilen 2015 dönemlerine ilişkin davacıya ait BA bildirimleri incelendiğinde davalının 2015 yılında satış faturalarının 10 adet belgede KDV hariç 1.736.000,00-TL ile kayıtlı olduğu, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yazılan cevabi yazı ekinde gönderilen 2015 dönemlerine ilişkin davalıya ait BS bildirimleri incelendiğinde, davalının satış faturalarının 15 adet belgede KDV hariç 2.604.000,00-TL ile kayıtlı olduğunun göründüğü, tarafların BA-BS formları incelendiğinde, davalı tarafından, davacı adına düzenlendiği beyan edilen 1.024.240,00-TL toplam tutarlı 5 adet faturanın davacı BA bildirimlerinde beyan edilmediği, İzmir ... İcra Ceza Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında aldırılan 04.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin incelendiği, borç/alacak miktarının tespitinde 06.04.2015 tarihli faturaların da dikkate alınması gerekeceğinden, haciz ihbarnamesi tebliğ tarihi █████/2015 itibariyle 3.kişi...borçlu Anhan Nakliyat'a haciz ihbarnamesi ile talep edilebilecek 789.983,31-TL borcu olduğunun tespitine yer verildiği belirtilmiştir.Bilirkişi raporu içeriğine göre davalı... şirketinin 10.06.2015 tarihi itibariyle Borçlu...Nakliyat şirketinden 268.437,46 TL alacaklı olduğu, son işlem tarihi olan 07.04.2015 tarihi itibariyle davalının davacıdan 789.983,31 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, davalı tarafın iş bu davaya konu edilen 5 adet hasılat faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmış ,davalı tarafın bunun karşılığında davacı yandan çek ve nakit girdisi ile bir kısım ödemeleri aldığı anlaşılmış bakiye cari hesapta kayıtlı alacağının ticari defterlerine göre 789.983,31 TL olduğu tespit edilmiştir.. Davalı yandan fatura konusu mal ve hizmeti davacı yana teslim ettiği konusundaki ispat vasıtalarını sunması istenmiş tarafların incelenen BA ve BS kayıtlarına göre davalı yanın 2015 yılı bildirimlerinin KDV hariç 15 adet belgede 2.604.000,00 TL olduğu, davacı yana ait 2015 yılı BA formlarınsa KDV hariç 1.736.000,00 TL olduğu yani netice itibariyle davalı tarafından beyan edilen dava konusu 1.024.000,00 TL tutarlı 5 adet faturaların davacı tarafça Vergi Dairesine bildirilmediği taraf kayıtlarının bu konuda uyuşmadığı anlaşılmış, davalı tarafa uyuşmazlık konusu olan 5 adet 1.024.000,00 TL bedelli faturalardan kaynaklı mal ve hizmeti teslim ettiği konusunda ispat vasıtalarını sunması istenmiş, davalı yana 5 adet faturalardan kaynaklı toplam 1.204.000,00 TL tutarlı mal ve hizmeti teslim alıp almadığı konusunda davacı yana yemin teklif edip etmeyeceği konusunda beyan ve görüşü sorulmuş verilen süreye rağmen davalı yan davacı tarafa yemin teklif etmemiş mahkememizce de verilen süreye rağmen kullanılmayan yemin teklif 4etme hakkından davalı yanın vazgeçtiği kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.Davalı tarafa dava konusu edilen toplam 1.024.200,00-TL bedelli 5 adet hasılat faturaları konusu olan dayanak taşıma ilişkisini gösteren sevk irsaliyesi ve var ise başkaca teslim belgelerini sunması konusunda kesin süre verilmiş, davalı vekili tarafından verilen kesin sürenin uzatılması talep edildiğinden, davalıya 1 ay ek süre verilmiş ise de davalı vekili tarafından herhangi bir belge sunulmadığı gibi beyanda da bulunulmamıştır.Bunun üzerine davalı tarafa taraflar arasında ihtilaflı 06.04.2015 tarihli 191.160,00-TL bedelli, 06.04.2015 tarihli 257.830,00-TL bedelli, 06.04.2015 tarihli 70.800,00-TL bedelli toplam 519.790,00-TL tutarlı mal ve hizmeti davacıya verdiğine dair davacı yana yemin teklif edip etmeyeceği konusunda beyanda bulunmak ve yemin metnini hazırlayıp sunmak üzere süre verilmiş, ancak davalı tarafça bu ara karardan dönülmesi talep edilmiş ise de, mahkememizce ara karardan dönülmemiş, davalı tarafça yemin teklifinde bulunulmamıştır.Netice itibariyle davacı yan tarafından 5 adet faturalardan kaynaklı toplam 1.024.000,00 TL tutarında borçtan dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesi istenmiş ve davalı tarafça teslime ilişkin delil ve belge sunulamamış ve bu konuda davacı yana yemin teklif etmekten vazgeçmiş sayılmışlar ise de dosya içerisine ibraz edilen ve davacı tarafın da kabulünde olan 06.04.2015 tarihli Seri ...seri no.lu 201.780,00 TL tutarlı, ser,i... no.lu 302.670,00 TL tutarlı iki adet faturalardan kaynaklı toplam 500.000,00 TL alacakların alacaklı davalı şirkete finansman sağlanması amacıyla ... Şirketi ile aralarında yapmış oldukları ...sözleşmesi gereği ...işlemine konu edilmiş olup buna karşılık borçlu davacı ... firması keşideli ... İskenderun Şubesine ait 30.07.2015 vadeli 250.000,00 TL bedelli, 30.08.2015 vadeli 250.000,00 TL bedelli çekler davalı alacaklı... Nakliyat şirketi tarafından ciro edilerek adı geçen ... şirketine verilmiş, ... şirketi tarafından davacı borçlu firmaya adı geçen iki çekten dolayı ve dayanağı olan faturalara konu mal ve hizmeti teslim alıp almadıkları konusunda görüşü sorulmuş, 3. Kişi... kaşe ve imzası bulunan 21.04.2015 tarihli teyit yazısı ile söz konusu iki adet faturalardan kaynaklı mal ve hizmeti aldığını teyit etmiş bulunmaktadır. Bu kapsamda davcı yanın toplam 5 adet 1.024.000,00 TL lk faturalardan toplam iki adet faturalardan kaynaklı 06.04.2015 tarihli Seri ... seri no.lu 201.780,00 TL tutarlı, seri ...no.lu 302.670,00 TL tutarlı iki adet faturalardan kaynaklı toplam 504.450,00 TL tutarlı mal ve hizmeti aldığını kabul ettiği mahkememizce kabul edilmiştir.Dosyadaki tüm delil ve belgelere göre, davacı tarafça davalı şirkete borçlu olmamasına rağmen davalı şirket alacaklısı ... Akaryakıt ve Madeni Yağ. San. Tic. A.Ş. tarafından davacı şirkete İİK.nun 89/1.maddesine göre haciz ihbarnamesi gönderildiği, esasen 5 adet fatura içeriği mal ve hizmetinin davacı şirkete teslim edilmediği, bu faturalar nedeni ile davalıya borçlu olmadığı ileri sürülmüştür. Davacı tarafa defter ibrazı için ihtarlı uyarı yapılarak kesin süre verilmiş ise de, davacı tarafça kesin süre içinde defter ibrazında bulunmadığından, davacı tarafın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. Bilirkişi tarafından davalının incelenen ticari defterlerine göre 2014 yılından 2015 yılına 947.263,31-TL borç devri bulunduğu, 2015 yılı içinde davalının davacıya toplam tutarı 3.072.720,00-TL olan 15 adet fatura düzenlediği, davacının 11 adet işlem ile davalıya 3.230.000,00-TL ödeme yaptığı ve davacının 07.04.2015 tarihi itibarı ile davalıya 789.983,31-TL borçlu olduğu belirtilmiştir. İzmir ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan ...Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabı yazısı ekindeki davacıya ait BA bildirimlerine göre 2015 yılında davalının KDV hariç 1.736.000,00-TL 10 adet faturasının kayıtlı olduğu, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabı yazısı ekinde gönderilen davalıya ait BS bildirimlerine göre 2015 yılında davalının KDV hariç 2.604.000,00-TL 15 adet faturasının kayıtlı olduğu, bu durumda tarafların BA ve BS formlarına göre davalı tarafından davacı adına düzenlendiği beyan edilen 1.024.240,00-TL tutarlı 5 adet faturanın davacı BA bildirimlerinde beyan edilmediği görülmektedir. Yine İcra Ceza Mahkemesine sunulan ... A.Ş.'nin █████/2019 havale tarihli yazısına göre, borçlu... Nakliyat tarafından Öztrans adına düzenlenen 06.04.2015 tarihli, 201.780,00-TL tutarlı ve 302.670,00-TL tutarlı iki adet fatura ile ilgili olarak davalı ... Firması ile faktoring sözleşmesi imzalandığı, temlik konusu faturaların ödemeleri için ... Firması keşideli, 30.07.2015 vadeli 250.000,00-TL ve 30.08.2015 vadeli 250.000,00-TL çeklerin borçlu ... tarafından ciro edilerek finans şirketine verildiği ve çeklerin vadelerinde tahsil edildiği, böylece dava konusu edilen 5 adet faturadan 2 faturanın faktoring şirketi aracı kılınarak tahsil edildiği belirlenmiş ve bu faturalar nedeni ile taraflar arasında ihtilaf kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dava konusu edilen ve taraflar arasında ihtilaflı olan 06.04.2015 tarihli 191.160,00-TL bedelli, 06.04.2015 tarihli 257.830,00-TL bedelli, 06.04.2015 tarihli 70.800,00-TL bedelli üç fatura hakkında davalı taraftan fatura konusu mal ve hizmetin teslimine ilişkin teslim belgesi sevk irsaliyesi vs. sunması istenmiş ise de davalı tarafça teslime ilişkin herhangi bir belge sunulmamıştır. Yine davalı taraf yemin deliline dayandığından, kendisine ihtilaf konusu olan 3 adet fatura karşılığı mal ve hizmeti davacıya verdiğine dair davacı yana yemin teklif edip etmeyeceği hatırlatılmış, ancak davalı tarafça yemin deliline dayanılmamıştır. Sonuç itibarı ile dava konusu edilen 5 adet faturanın 2 tanesinin faktoring şirketi aracı kılınarak davalı tarafından tahsil edildiği, taraflar arasında ihtilaflı olan 3 adet faturaya ilişkin malın teslim edildiği davalı tarafça kanıtlanamadığından, davacının davalıya 06.04.2015 tarihli 191.160,00-TL, 06.04.2015 tarihli 257.830,00-TL, 06.04.2015 tarihli 70.800,00-TL bedelli faturalardan dolayı borçlu bulunmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının davalıya 06.04.2015 tarihli 191.160,00-TL, 06.04.2015 tarihli 257.830,00-TL, 06.04.2015 tarihli 70.800,00-TL bedelli olmak üzere toplam 519.790,00-TL tutarlı faturalardan dolayı borçlu bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2-Karar tarihi itibarı ile alınması gereken 35.506,85-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL harç ile tamamlama harcı olan 17.491,00-TL harç toplamı olan 17.661,78-TL harcın düşümü ile bakiye 17.845,07-TL harcın davalı şirketten tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen miktara göre hesap ve takdir olunan 81.968,50-TL nispi vekalet ücretinin davalı şirketten alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve reddedilen miktara göre hesap ve takdir olunan 79.631,50-TL nispi vekalet ücretinin davacı şirketten alınarak davalıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 268,50-TL yargılama giderinden kabul - red oranına göre ( % 50,76 ) 136,29-TL yargılama gideri ile 80,70-TL başvurma harcı ile 170,78-TL peşin harç ve 17.491,00-TL tamamlama harcı toplamı olan 17.878,77-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davalı tarafça yapılan 2.500,00-TL yargılama giderinden kabul - red oranına göre ( % 49,24 ) 1.231,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Başkan ...✍e-imzalıÜye ...✍e-imzalıÜye...✍e-imzalıKatip...✍e-imzalı