İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 6361 sayılı kanun kapsamında finansal kiralama sözleşmesinde temerrüde düşen kiracıdan ekskavatör iadesi davası gerekçesi.
Özet: Davacı şirket, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında davalı şirkete kiralanan ekskavatörün kira bedellerinin ödenmemesi ve temerrüde düşülmesi üzerine, davalıya gönderilen ihtarnamede belirtilen 60 günlük yasal ödeme süresine veya sözleşmenin feshi sonrası 3 günlük iade süresine uyulmaması nedeniyle mülkiyeti kendisine ait olan malın aynen iadesini talep etmekte olup; mahkeme, 6361 sayılı kanunun 31. maddesi uyarınca sözleşmenin feshi ve malın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığını, davalının ihtara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve davaya cevap vermemesi karşısında, davacının talep ettiği ekskavatörün iadesi konusunda karar vermek üzere inceleme yapmaktadır.
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil tarihli, ...tescil numaralı ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı kiracıya 1 adet 2023 model, ... marka, ... tip, ... şasi numaralı, ... motor numaralı ve ...plakalı ekskavatörün kiralanarak teslim edildiğini, davalı kiracı tarafından sözleşme uyarınca yapılması gereken ödemelerin yapılmayarak temerrüde düşülmesi üzerine, kendisine ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek, vadesi gelmiş tüm borçlarını ve temerrüt faizlerini 60 günlük yasal sürede ödemediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olacağı ve bu sebeple de finansal kiralama sözleşmesinin feshinden itibaren 3 günlük süre içerisinde sözleşmeye konu malı müvekkili şirkete teslim edilmesi ve vadesi gelmiş ve ileri dönük ihtarnameye derc edilen tüm borçların işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği hususunun ihtar ve ihbar edildiğini ve ihtarnamenin davalı şirketin sözleşme adresine █████/2025 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı kiracı şirketin borçlarını tam ve eksiksiz ödemediğini ve malı da teslim etmediğini, dava açmadan önce finansal kiralama konusu malın tedbiren teslimi yönünde tedbir talebinde bulunduklarını ve ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından mallar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, tüm bu nedenlerle mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 adet 2023 model, ... marka, ... tip, ... şasi numaralı, ... motor numaralı ve ... plakalı ekskavatörün müvekkili şirkete aynen iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememiz dosyası öncelikle 51.232,50-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 3.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş, mahkememizin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malın dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması ve gerekirse eksik harcı yatırması için 1 aylık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından, dava konusu malın KDV dahil rayiç değerinin 4.600.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporu █████/2025 tarihi itibariyle sunulmuş ve aynı tarihte 17.078,00-TL tamamlama harcı ikmal edilmiştir.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 2Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil tarihli, ... tescil numaralı ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, ödeme planları, ruhsatlar, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malı verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile; davaya konu Finansal Kurumlar Birliği’nin ... tescil tarihli, ...tescil numaralı, ... tarihli ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,2-Dava konusu;"-1 Adet 2023 model, ... marka, ... tipinde, ... şasi nolu, ... motor nolu, ... plakalı paletli ekskavatör" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,3-... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... D. İş Esas,... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 314.226,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 51.232,50-TL peşin harç ve 17.078,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 68.310,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 245.915,50-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 68.310,50-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 620.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 466,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 1.081,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkane-imzalıdırÜyee-imzalıdırÜyee-imzalıdırKatipe-imzalıdır