antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde turizm şirketinin araç kiralama alacağına ilişkin açtığı itirazın iptali davasında, bilirkişi raporu davacının alacağını ticari defterlerle teyit ederken davalı itirazlarını dayanaksız bulmuştur.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde turizm şirketinin araç kiralama alacağına ilişkin açtığı itirazın iptali davasında, bilirkişi raporu davacının alacağını ticari defterlerle teyit ederken davalı itirazlarını dayanaksız bulmuştur.

Özet: Bir turizm şirketinin, araç kiralama hizmeti karşılığı kesilen faturayı ödemeyen davalı şirketin icra takibine yaptığı itirazın iptali istemiyle açtığı davada, davalı hizmetin eksik verildiğini iddia etse de, yapılan bilirkişi incelemesinde tarafların ticari defterleri ve vergi beyanları doğrultusunda davalının itirazlarının defter kayıtlarıyla desteklenmediği, faturaları vergi beyanında göstererek kabul ettiği ve davacının ana para alacaklı olduğu tespit edilerek itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin turizm hizmeti veren aktif bir seyahat şirketi olduğunu, davalı şirketin, müvekkili şirketten ... TL karşılığında ... adet araç kiraladığını, bu ... adet araç kiralanmasından kaynaklı davalı şirkete fatura kesildiğini, ancak davalı şirket faturadan kaynaklanan ... TL'yi ödemediğini, cari hesap ekstresi ile davalı şirketin ... TL borcu olduğunun göründüğünü, tüm girişimlere rağmen borcun ödenmemesi üzerine alacakların tahsili için davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ... Şirketinin müvekkili aleyhine yaptığı icra takibinde cari hesap ekstresine dayandığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete cari hesap ekstresinde ve faturada belirtilen sayıda araç kiralamadığını ve bu araçları müvekkiline teslim etmediğini, söz konusu araçların bir kısmının yolcuları yarı yolda bırakarak gittiğini, bir kısmının ise araçlardaki yolcuları birbirine aktardığını, bu şekilde otobüs sayısını azaltarak boşalan araçları müvekkile teslim etmeden geri çevrildiklerini, davacı şirketin müvekkili şirketten bir alacağı bulunmadığını, müvekkilinin icra takibine itirazlarını bildirdiğini, ikame edilen itirazın iptali davasının haksız ve yersiz olduğunu, davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkiline hizmet verilmediğini, yine müvekkilinin, hizmet eksik ifa edilmesine rağmen, iyi niyetle ödeme yaptığını, bakiye araçların bu güne kadar gönderilmediğini, iddianın yazılı delil ile ispatlanmak zorunda olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizden verilen ... tarih ve ... /... Esas - ... /... Karar sayılı görevsizlik kararı sonrasında Antalya BAM ... . Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... /... Esas - ... /... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... Esas sayılı dosyasına istinaden davalının itirazı nedeniyle İİK 'nın 67. Maddesi gereği itirazın iptali ve icra inkar istemine ilişkindir.

Dava konusu Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... Esas sayılı dosyası uyap sistem üzerinden celbedilerek dosyamız arasına alınmıştır.

Davacının dava şartı arabuluculuk başvuru koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun ise davalı olduğu, ... TL cari hesap alacağın tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilip, davalı borçlu vekilinin süresinde takibe itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği, İİK'nun 67/1 maddesi gereği yasal 1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce taraflara ticari defter ve belgelerini sunmamaları için süre verilmiş, tarafların ticari defterlerini ibrazı üzerine mali müşavir bilirkişi aracılığı ile defterlerin incelenmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi... tarihli raporunda özetle; "sunulan ticari defter, muavin kaydı, GİB beyanı (BA - Beyan edilen alış) ve icra dosyası kayıtlarının birbirini teyit ettiği, BAM kararının davanın ticari nitelikte olduğunu teyit ettiği, davalının icra takibi itirazındaki iddialarının defter ve belgelerle desteklenmediği, davalı tarafından BA formu ile alış beyanı yapılan faturaya ödeme yapılması faturayı kabul anlamı taşıdığı, icra esnasında itiraz edilen kısım için iade kesilmemesi nedeni ile faturayı içerecek şekilde ticari ilişkinin gerçekleştiği, Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı icra dosyası nezdinde davacı şirketin, davalı şirketten ... TL ana para alacaklı olduğu, ... icra takip tarihinden itibaren avans faizi ve ferileri ile birlikte tahsili gerektiği" hususlarında görüş bildirdiği anlaşılmıştır.

Fatura tek başına bir sözleşme olmayıp akdin ifasını gösteren bir belge niteliğindedir. Faturaya dayalı bir borcun varlığı öncelikle temel borç ilişkisinin varlığına bağlıdır. Faturayı tanzim eden ve tanzim alan arasında böyle bir borç ilişkisinin bulunmadığı hallerde faturanın hukuki sonuç doğurması da söz konusu olmayacaktır.

TTK'nın 21/2.maddesine göre, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde fatura içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin █████/2016 tarih ve ██████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı).

Kural olarak sözleşmeye konu mal veya hizmeti sözleşmeye uygun olarak yapıp teslim ettiğini ispat külfeti davacıya aittir.

Ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-███████ md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir.

Davalı şirketin BA formalarında da faturaların kaydedilmesi halinde, içeriği kabul edildiği gibi resmi kuruma bildirilen beyannamenin delil niteliğini de haiz olduğu sabittir. BA/BS formları resmi makama bildirilen belge olup delil niteliğini haizdir. Takibe veya davaya konu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu Vergi Dairesi BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. (Y.19. HD. ██████████ Esas-█████████ Karar ve ██████████ Esas ve 15110 Karar sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Mahkememizce kaldırma kararı uyarınca işin esasına geçilmiş ve taraf defterleri zerinde inceleme yapılmış, faturanın tek yön mü gidiş dönüş mü kesildiği, talep edilebilecek bedelin ne olduğu hususları araştırılıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Davacı tarafından davalıya hizmet yapılarak takibe konu faturaların düzenlendiği, icra takibinin ise asıl alacak olarak ... TL üzerinden başlatıldığı ve bu tutarın ödenmediğinin iddia edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından faturaya dayalı takip başlatıldığı, mahkememizce de alınan bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu faturaların tarafların defterlerinde ve tarafların BA/BS formunda kayıtlı olduğu ve davalının ilgili faturaya ilişkin ödeme yapmadığı, iade faturası düzenlenmediği, faturanın her iki tarafın da defter kayıtlarında yer aldığı, defter kayıtlarının birbirleri ili uyumlu olduğu ve her iki tarafın ticari defterlerine göre ... TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır. Tarafların uyumlu ticari defter kayıtlarına göre, davacı tarafından fatura konusu hizmetin yerine getirildiği ve bedelinin ödenmediği kanaatine varılarak davalı taraftan ... TL alacağı bulunduğu başlatılan takibe yapılan itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafın talep ettiği icra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede: Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih █████████ esas, ██████████ karar sayılı ilamında, "Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği..." şeklinde belirtildiği üzere, hükmolunan alacağın %20'si oranında davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere DAVANIN KABULÜ İLE;

1-Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... /... sayılı dosyasıyla başlatılan takibe yapılan itirazın ... TL asıl alacak miktarı yönünden İPTALİ ile, takibin bu miktar yönünden DEVAMINA,

2-Alacak likit kabul edildiğinden kabul edilen kısım üzerinden %20 oranında hesap edilen ... TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... -TL harçtan peşin olarak yatırılan ... -TL'nin mahsubu ile, bakiye ... -TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ... -TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... -TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri varsa üzerinde bırakılmasına,

7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8-Arabuluculuk faaliyeti nedeniyle sarf edilen ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

E-imzalı

Hakim ...

E-imzalı