mobilya tasarımlarına ilişkin tescilli ve tescilsiz ürünler üzerindeki tecavüz ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada, davacının bazı tescilli tasarımları için ihlal tespit edilirken, katalog ve tescilsiz komodin gibi diğer tasarımlarda delil yetersizliğinden reddedilen kısmi kabul ve ret kararına yönelik istinaf incelemesi.

Mobilya tasarımlarına ilişkin tescilli ve tescilsiz ürünler üzerindeki tecavüz ve haksız rekabet iddiasıyla açılan davada, davacının bazı tescilli tasarımları için ihlal tespit edilirken, katalog ve tescilsiz komodin gibi diğer tasarımlarda delil yetersizliğinden reddedilen kısmi kabul ve ret kararına yönelik istinaf incelemesi.

Özet: Bir şirket, mobilya tasarımlarının izinsiz kopyalandığı gerekçesiyle başka bir şirkete karşı tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet davası açmış; davalı taraf iddiaları ve sunulan delilleri reddetmiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul ederek tecavüz ve haksız rekabetin varlığına hükmetmiş ve tazminata karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ise, davacının dolap, masa, TV ünitesi ve şifonyer gibi tescilli tasarımlarına yönelik tecavüz ve haksız rekabet tespitini, önlenmesini ve durdurulmasını onaylarken, tescilli konsol ve tescilsiz komodin tasarımlarının davalı tarafından üretildiğine dair yeterli delil bulunamadığı gerekçesiyle bu tasarımlara ilişkin talepleri reddetmiştir.

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

HÜKÜM

: Kısmen kabul-kısmen ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu dolap, yatak, masa, gümüşlük, sehpa, konsol, büfe, tv ünitesi, şifonyer için Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) 2018/... tescil numarası ile yaptığı tasarım tescil başvurusunun müvekkili adına tescil edildiğini, katalogta "..." ismi ile anıldığını, davalı tarafın müvekkili şirket adına tescilli tasarımlar olduğunu bilmesine rağmen aynısını taklit ettiğini, satışını yaptığını, bu hususun delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, söz konusu raporda şifonyer ve konsola yönelik yanlış karşılaştırma yapıldığını, bunun için delil tespiti dosyasına itirazlarının sunulduğunu, davalı şirket yetkilisinin keşif mahallinde bu ürünlere "..." ismini verdiklerini belirttiğini, bu beyan ve ibraz edilen "..." isimli katalog görüntüsü birlikte değerlendirildiğinde davacının tescilli tasarımların aynısı ürettiğinin açık olduğunu, ayrıca "..." isimli ürün grubu içerisinde yer alan komodin tasarımının sehven tescile konu edilmediğinin fark edilmesi üzerine 27.03.2019 tarihinde başvuru yapıldığını, bu ürüne yönelik de tescilsiz tasarım hükümleri kapsamında başvuru da bulunduklarını ileri sürerek müvekkilin tescilli tasarımı olan ... numaralı tescil belgesinde yer alan gardrop, TV ünitesi, konsol ve şifonyer ile tescilsiz tasarım olan komodin tasarımlarına olan haksız rekabetinin ve tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine ve durdurulmasına; talep sonucu arttırma hakkı saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın delil tespiti masrafları ile birlikte yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tecavüz iddiasını kabul etmediklerini, delil tespiti dosyasında alınan raporun çelişkili ve denetime elverişsiz olduğunu, tespit mahallindeki mobilya parçalarından yola çıkılarak benzerlik tespiti yapılamayacağını, parçaların birleştirilmesi neticesinde ortaya çıkacak ürünün belirsiz olduğunu, tescilli ürünlerinin ayırt edicilik ve yeni olma özelliğini taşımadığını, sunulan katalog görselinin müvekkiline ait olmadığını, ona ait olduğuna dair herhangi bir kaydı da içermediğini, tespite konu ürünlerin araştırma-geliştirme aşamasında olup satışının yapılmadığını, tescilsiz komodine yönelik beyanları da kabul etmediklerini, davacının zararının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalının TÜRKPATENT nezdinde davacı adına tescilli tasarımlarına tecavüzde ve haksız rekabette bulunduğu, davacının maddi zararının tespit edilememesi nedeni ile maddi tazminat miktarının 20.000,00 TL olarak belirlendiği, tecavüz nedeni ile davacının 20.000,00 TL manevi zarara uğradığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafından tecavüz halinin varlığına ve taklit üretime yönelik delil tespiti yoluyla elde edilen deliller ve "... " isimli katalog sunulduğu, davalı tarafından söz konusu kataloğun varlığı inkar edildiği, üzerinde davalıya ait olduğunu ispata yarar kaydı da içermediğinden söz konusu delilin değerlendirme de dikkate alınmaması gerektiği, delil tespiti ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında (7) numaralı konsol ve tescilsiz komodine yönelik karşılaştırma ve değerlendirmenin katalog esas alınarak yapıldığı, bu iki ürünün davalı tarafından üretildiğine dair delil tespiti yoluyla ispata ve karşılaştırmaya yeterli delil elde edilmediği, hal böyle olunca, davacıya ait çoklu tasarımdan (1) numaralı dolap, (3) numaralı masa (9) numaralı TV ünitesi ve (16) numaralı şifonyer yönünden davalı ürünlerinin belirgin farklılığının bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarının tespit edildiği, Mahkemece davacının bu tasarım haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak; davacı tarafından tescilli (7) numaralı konsol ve tescilsiz komodin tasarımının davalı tarafından üretilip satıldığının ispat edilmemesi sebebiyle bu tasarımlara yönelik davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği, öte yandan, davacı tarafça 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı SMK) 151/2-c hükmü kapsamında lisans bedeli istendiği, emsal lisans sözleşmesi sunulmaması sebebiyle Mahkemece lisans bedelinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı TBK) 50/2 hükmü uyarınca takdirinde bir isabetsizliğin bulunmadığı, Mahkemece dava sırasında verilen tedbir kararının infazı sırasında yapılan masraflara yargılama gideri içerisinde yer verilmemesi ve davacı tarafından 6769 sayılı SMK yanında haksız rekabet hükümlerine de dayanıldığından haksız rekabet nedeniyle ayrı vekalet ücretine hükmedilmemesi de doğru görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, davacı adına TÜRKPATENT nezdinde tescilli 2018/... tescil no.lu endüstriyel tasarım içindeki (1) numaralı dolap, (3) numaralı masa, (9) numaralı TV ünitesi ve (16) numaralı şifonyer açısından davalının tecavüzde ve haksız rekabette bulunduğunun tespiti ile tecavüz ve haksız rekabetin durdurulması ve önlenmesine, davalı tarafın 2018/... tescil no.lu endüstriyel tasarımı içindeki (1) numaralı dolap, (3) numaralı masa, (9) numaralı TV ünitesi ve (16) numaralı şifonyer açısından tecavüz sonucu üretilen ürünlerin, üretiminin piyasaya sürülmesinin satışının önlenmesine, durdurulmasına, davacı adına TÜRKPATENT nezdinde tescilli 2018/... tescil nolu endüstriyel tasarım içindeki (7) numaralı konsol ve dava tarihi itibariyle tescilsiz olan komodin tasarımına yönelik açılan davanın reddine, 6098 sayılı TBK'nın 50/2 hükmü gereği takdir olunan 20.000,00 TL maddi tazminatın değişik iş tespit dosyası tespiti 01.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının davacıya ait tescilli tasarımlara tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespit edildiği anlaşıldığından 20.000,00 TL manevi tazminatın değişik iş tespit dosyası tespiti 01.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemine reddine karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tasarım hakkına tecavüz ile haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ

: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, temyiz harcı davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 07.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.