Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, fazla çalışma ücreti hesabında ara dinlenmelerin düşülmemesi ve ücretin ait olduğu döneme göre belirlenmemesi nedeniyle yerel mahkeme kararını bozdu.
Özet: Yargıtay, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem, ihbar, kötüniyet tazminatları, yıllık izin, prim, fazla çalışma ve ücret alacakları talep eden davacının kısmen kabul edilen davasında, yerel mahkemenin fazla çalışma ücreti hesabında davacının pazar günleri yaptığı 10.5 saatlik çalışmadan 1 saat ara dinlenmesini düşmeden tamamı üzerinden hesaplama yapmasının hatalı olduğuna hükmederek kararı bozmuştur; zira fazla çalışma ücretleri ait olduğu dönem ücretleriyle hesaplanmalı ve ara dinlenmeleri hesaba katılmalıdır.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA
:Davacı, kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti, prim, fazla çalışma ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:Y A R G I T A Y K A R A R IA) Davacı İsteminin Özeti
:Davacı, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek,kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin alacağı, kötüniyet tazminatı, prim alacağı, fazla mesai alacağı ve ücret alacağını istemiştir.B) Davalı Cevabının Özeti
:Davalı, davacının istifa ederek işten ayrıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
:Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı taraf davacının isrifa ettiğini istifa etmişse de 14.2.2008 tarihli ihtarname içeriklerinde davacının istifa etmiş olduğuna dair herhangi bir ibarenin bulunmaması nedeniyle davacının iddiası doğrultusunda iş akdinin sözlü olarak feshedildiği kabul edilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.D) Temyiz
:Kararı davalı temyiz etmiştir.E) Gerekçe
:1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.2-4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır.İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 16.2.20 06... /20318 E, █████████ K.).Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir.İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık kırbeş saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak kırkbeş saate kadar olan çalışmaları “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılır (İş Kanunu, Md. 41/3).Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde ücret, normal çalışma saat ücretinin yüzde yirmibeş fazlasıdır.4857 sayılı Yasanın 41 inci maddesinin dördüncü fıkrası, işçiye isterse fazla çalışma ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanımıştır.Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı bir saat otuz dakika, fazla süreli çalışmada ise bir saat onbeş dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.Somut olayda davacının ayda 2 kez pazar günleri yaptığı 10,5 saatlik çalışmalardan 1 saat ara dinlenmesi düşülmeden tamamı üzerinden hesaplama yapılması hatalı olup hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.F) Sonuç
:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.