Bankanın finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedellerini ödemeyen kiracıya karşı malın iadesi ve sözleşmenin feshini talep ettiği istirdat davası.
Özet: Bir banka, finansal kiralama sözleşmesiyle bir şirkete kiralanan banyo işleme transfer tezgahının kira bedellerinin ödenmemesi ve ihtarnameye rağmen malın iade edilmemesi nedeniyle, sözleşmenin feshinin tespiti ile ekipmanın aynen iadesi talebiyle istirdat davası açmış olup, mahkeme, davalının davayı inkar etmiş sayılması üzerine, 6361 sayılı Kanun ve finansal kiralama sözleşmesi hükümlerini esas alarak, kiralayanın temerrüt halinde sözleşmeyi fesih ve malı talep etme haklarını değerlendirmektedir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdatDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile davalı şirket ...tarih ve ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince 1 adet banyo işleme transfer tezgahı yapılan malın davalıya teslim edildiğini, sözleşmeye konu ekipmanın müvekkili banka tarafından satın alınarak davalıya teslim edildiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı Amortismana Tâbi İktisadî Kıymetler Listesi uyarınca davaya konu mala uygulanan yıllık %16,66 amortisman sonucunda dava konusu malın günümüzdeki değerinin 183.091,33-TL olarak belirlendiğini, davalının, Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, geciken kira bedellerinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi takdirde sözleşme feshedilerek kiralanan malın iadesi için yasal yollara başvurulacağına dair .... 2. Noterliği’nin...Tarih ve ... yevmiye numaralı işlemiyle davalıya ve kefillerine ihtarname keşide edildiğini, anılan ihtarnamenin keşide edilmesinden sonra borcun ödenmediğini, sözleşme konusu malın da müvekkili bankaya iade ve teslim edilmediğini, bu sebeplerle; müvekkili banka ile davalı arasında akdedilen ... tarih ve ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi'nden doğan alacak hakları, munzam zararlarına ilişkin her türlü talep ve dava hakları ve açmış oldukları / açacakları icra takiplerine dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla, öncelikle sözleşmeye konu ve yukarıda zikredilen ekipmanın teslimi için, münakit sözleşmeler gereği teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava sonucunda davalı ile müvekkili banka arasında akdedilen anılan Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin fesholunduğunun tespiti ile sözleşmeye konu yukarıda ayrıntılı olarak belirtilen malın kesin olarak teslimine, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
:Davalı adına yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi, yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi ve sözleşme konusu emtianın aynen iadesi istemlerine ilişkindir.Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ticaret sicil kayıtları, Finansal Kiralama Sözleşmesi, Genel Kredi Sözleşmesi, hesap özetleri, hesap özetlerinin davalıya tebliğini gösterir belge, teslim tesellüm belgeleri, proforma faturaları, ihtarnameler ve ihtarnamelerin tebliğ şerhleri delil olarak değerlendirilmiştir.Sözleşme tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 6361 sayılı Yasanın 23 ve 24. maddeleri uyarınca, finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Ancak taraflar sözleşmede, sözleşme süresi sonunda kiracının, malın mülkiyetini satın alma hakkını haiz olacağını kararlaştırabilir. Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir. Kiracı, finansal kiralama konusu malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla kullanmak zorundadır. Sözleşmede aksine hüküm yok ise kiracı, malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir.Aynı Yasanın 30 ve devam maddeleri uyarınca Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, sözleşme süresinin dolması, kiracının iflası, ölümü veya fiil ehliyetini kaybetmesi hâllerinde kendiliğinden sona erer. Kiracının tasfiye sürecine girmesi veya tasfiyeye girmeksizin finansal kiralama konusu malın tahsis edildiği işletmesini tasfiye etmesi hâlinde kiracının talebi üzerine sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşme, süresinden önce feshedilebilir. Sözleşmenin taraflarından her biri sürenin bitiminden en az üç ay önce bildirmek kaydıyla, mevcut veya yeni şartlar ile sözleşmenin uzatılmasını talep edebilir. Sözleşmenin uzatılması tarafların anlaşmasına bağlıdır.Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir. Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir. Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır.Kiracının bu Kanunda belirtilen süreler içinde borcunu ödememesinden dolayı kiralayan tarafından noter aracılığıyla kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı Kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır.Bu yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, ... sözleşme numaralı 25.08.2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye konu malların 6361 Sayılı yasanın 23/1 Maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, Anılan yasanın 24/1-2 maddesi gereğince de, kiracı sözleşmeler süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olup, 6361 sayılı yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi, 31. Maddesi hükmüne göre de, sözleşmenin ihlali hallerinde, 6361 sayılı yasanın 32. Ve 33. Maddeleri gereğince kiracı finansal Kiralama konusu mal yahut malları, kiralayana derhal geri vermekle mükellef olduğundan, dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği davalı kiracının kira taksitlerini üst üste 2 kez ve daha çok ödememesi yüzünden, 6361 sayılı FKK. 33/1 madde hükmü uyarınca davacının kiralanan malın iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğundan, davacı şirketin, davalıdan dava konusu malın iadesi talebinde bulanabileceği taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, kiralayanın sözleşmeyi fesih etmesi halinde malın kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim etmesi gerektiği ve bu kapsamda malın aynen iade yükümlülüğünün davalıya ait olduğu anlaşılmakla sözleşmenin feshinin geçerli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılarak ve davaya konu finansal kiralama konusu malın değerinin 505.000,00-TL olduğu, bu nedenle dava değerinin de 505.000,000-TL olduğu kanaatine varılarak bu miktar üzerinden davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davanın KABULÜ İLE;-Dava konusu ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiğinin TESPİTİNE,-Taraflar arasında akdedilen ... tarih ve... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu ve mülkiyeti davacı şirkete ait bulunan;"1 adet BANYO İŞLEME TRANSFER TEZGAHIGTIP No
: ...Model Yılı
: 2021Kullanım Durumu
: Yeni ve KullanılmamışSatıcı Firma
: ...Tic. Ltd. Şti.Menşei
: Türkiye olan ekipman" ın davalıdan alınarak davacı şirkete AYNEN İADE VE TESLİMİNE,2-Mahkememizin █████/2025 tarih...Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının Mahkememiz kararının kesinleşmesine kadar DEVAMINA,3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 34.496,55-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 3.126,75-TL peşin harç 4.794,48-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.921,23-TL harcın mahsubu ile bakiye 26.575,32-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yapılan 3.126,75-TL peşin harç, 4.794,48-TL tamamlama harcı, 615,00-TL başvurma harcı, 45,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 8.581,63-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 80.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*