bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin, yangın sigortası tazminat talebinde bina yapı tarzı beyanının hasar ödemesi üzerindeki hukuki ihtilafı inceleyen gerekçeli kararı.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, yangın sigortası tazminat talebinde bina yapı tarzı beyanının hasar ödemesi üzerindeki hukuki ihtilafı inceleyen gerekçeli kararı.

Özet: İşyerinde meydana gelen yangın sonucu uğranılan zararın tazmini amacıyla açılan bu yangın sigortası davasında, davacı sigortalı şirketinden maddi tazminat, kira ve kar kaybı talep ederken; davalı sigorta şirketi, poliçede belirtilen bina yapı tarzının (tam kagir) gerçeği yansıtmadığı (yarı kagir/karma) gerekçesiyle ödeme yapmayı reddetmekte, mahkeme ise, sigorta acentesinin çelişkili beyanları ve belediye ile yapılan tespitlerin de dikkate alındığı çok yönlü bilirkişi incelemeleri ve keşiflerle uyuşmazlığın aydınlatılmasını sağlamaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: 2025/

KARAR NO

: 2025/

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

: Av.

DAVALI

VEKİLİ

: Av.

DAVA

: Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

KARAR TARİHİ

: █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının .../... adresindeki işyerinin 24.12.2017 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde hasara uğradığını, davalı ... SİGORTA A.Ş. tarafından 27.07.2017 tarihinde 1 yıl süre ile 330.000,00TL. sigorta bedeliyle teminat altına alındığını, meydana gelen hasar sigorta şirketine ihbar edildiğini, yapılan ekspertiz neticesinde "Riziko adresi ve yapı tarzı ile ilgili yanlış beyan olduğu durumda hasar ödemesi yapılmayacaktır" gerekçesiyle ödemenin yapılamayacağının bildirildiğini, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/ D.İş sayılı dosyasında 228.672,01 TL tutarında hasarın saptandığı, yapılan tadilata 300.000,00 TL harcandığını, 21 günlük kira kaybınında sigorta teminatı kapsamında davalı tarafından ödenmesi gerektiğini, işyerinin 21 gün çalışamaması nedeniyle ortaya çıkan işletme zararı, çalışanlar için yapılan ödemeler ve kar kaybı da sigorta kapsamında olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 300.000,00TL Maddi tazminatın,24.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Delillerin taraflarına tebliğine kadar davaya cevap verme haklarını saklı tuttuklarını, meydana gelen yangın hasarıyla ilgili poliçede binanın yapı tarzı " tam kagir" olarak belirtildiğini, hasar gören binanın yığma kagir ( bina cephesi ahşap kaplama, çatısı ahşap karkas ve üzeri kumlu membran/şıngıl kaplama) olduğunun tespit edildiği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin tazminat ödeme bakımından hiçbir hukuki sorumluluğunun bulunmadığından, davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğine, davacının ödeme neticesinde işbu dava konusu hasara ilişkin hiçbir sorumluluğu kalmadığından davanın reddine, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, haksız ve fahiş maddi tazminat taleplerinin reddine, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile davalı şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/ D.iş sayılı dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava, sigortalının, sigortacısına yönelttiği, iş yerinde çıkan yangın nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.Mahkememizce tanık dinlenilmesine karar verilmiştir.Tanık ... beyanında; " ben davacı şirketin sigorta işlerini yapan sigorta acentesiyim, bu poliçe daha önce farklı bir sigorta şirketi tarafından yapılmış daha sonra tarafımdan yenileme poliçesi yapılmıştır, daha sonra poliçede hasar meydana geldi, hasara istinaden bir eksper ve hasar tespit çalışmasına başlanılmıştır, eksperimiz binanın yapı tarzının yarı kargir olduğunu tespit etmiştir, biz poliçeyi yenilediğimiz için bina yapı tarzını tam kargir olarak poliçeyi yaptık, daha sonra hasar tespiti sırasında eksper binayı yeni kargir olarak tespit etmiş ve sigorta şirketi hasar bedelini ödemekten imtina etmiştir, ödememe sorunu üzerine sigortalı tarafıma müracaat edince birlikte ... Belediyesine gittik, ... Belediyesi bize binanın yapı tarzının çatı kısmının çelik konstürüksüyon olduğunu ve bina yapı tarzının betonarme ve kargir karışık olduğuna dair bir yazı verdi, poliçe yenileme tarihinde ben sigortalı işyerine gittiğimde iç duvarlarının tamamen lambiri kaplı olması ve yenileme poliçesi olması nedeniyle binanın yarı kargir veya tam kargir olacağı konusunda bir tespitte bulunmadık ancak yenileme poliçesi olduğu için önceki beyan ve tespite güvenerek yenileme poliçesini tam kargir olarak devam ettirdik, hasardan sonra sigorta şirketinin ödememe beyanı üzerine itiraz edilince sigorta şirketi ... Üniversitesinden bir inşaat mühendisi öğretim görevlisi getirterek bina üzerinde elektronik cihazlar ile inceleme yaptırdı ve ancak bu inceleme içerisinde binanın yarı kargir olduğunun tespit edildiğini öğrendik hatta bu öğretim görevlisi bize bu tespitin çıplak gözle yapılmasının çok zor olduğu" şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememizce mahalinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan█████/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğü'nce tanzim edilen Yangın Raporu, 2. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu, olay yeri fotoğrafları ile ifade ve Polis ekipleri tutanakları ve İtfaiye ekiplerinin tespitleriyle varılan kanaat, Elektrik kaynaklı yangın çıktığı yönünde varsayılarak elde edilen bulgu ve değerlendirmeleri ışığında; yangının radyan ısıtıcıya elektrik kablosunda herhangi bir nedenle oluşan arklanma sonucu, çıkan kıvılcımların kolay yanıcı kablo izolasyonunu tutuşturarak, buradan da çatıya sirayeti neticesi başladığı, dava konusu taşınmazın yığma yarı kagir bina olduğu, dava konusu taşınmazın Keşif tarihi (2020 yılı) itibarıyla yaklaşık ( inşaat + makine +elektrik) hasar tutarının 182.401,00 TL + 86.870,00 TL / 1,18= 73.618,64TL + 55.792,05 TL =311.811,69 TL. Olacağı, hasar tarihi (2017 yılı) itibarıyla yaklaşık ( inşaat + makine + elektrik) hasar tutarının109.880,17TL + 52.142,85 / 1,18= 44.188,86TL +33.609,67 TL =187.678,65 TL. Olacağı, T.S.B. 'nin Yangına Bağlı Kar Kaybı Sigortası Genel Şartları 1. Maddesindeki genel hükümlere göre takdir Yüce Mahkemenize ait olmak üzere davacı tarafın brüt kar kaybı 13.634,39 TL olarak hesaplandığı, dosyaya sunulan poliçede 33.000,00 TL kira kaybı teminatı verildiğine, davalı sigorta şirketi tarafından beyan klozuna dayanılmadığı belirtilmiş ise de; davalı hakkında Binaların Yangından Korunması Yönetmeliğinin 6/6.maddesi kapsamında uygunluk denetimi yapılacağının belirlendiği ve davalının poliçeden caymadığına, meydana gelen hasarın poliçe kapsamında kaldığı davalının tam kagir olarak düzenlenen poliçeden dolayı yarı kagir olduğu hususunda kasdi hareketi olduğunun belirlenemediğine, davalı tarafından prim farkı doğduğu hususunda iddiada bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları değerlendirilmek suretiyle önceki bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.Alınan █████/2021 bilirkişi heyet ek raporunda; Söz konusu televizyonların, keşif esnasında davacı tarafın beyanları (marka model büyüklük ve özellikler) doğrultusunda, piyasa araştırması yapılmak suretiyle, kök rapor 9. Sayfada, "D- TEKNİK DEĞERLENDİRME (ELEKTRİK & ELEKTRONİK MÜHENDİSİ)" başlığı altında, ... KEŞİF ÖZETİ" tablosunun 14. sırasında Özel Poz nosuyla 55inç LCD TV (Samsung) birim fiyatı 8.000TL (KDV Hariç) Tutarı 24.000TL (KDV Hariç) şeklinde hesaba dahil edildiği, Davacı vekilinin itirazı ve ekinde sunduğu faturadan, keşif anındaki beyanlarından daha küçük boyutta ve daha az özelliğe sahip, daha ucuz televizyon satın aldıkları anlaşıldığı, Bu doğrultuda kök rapor 10. Sayfa, Elektrik&Elektronik hasar keşif özetinde fazladan konulan miktarın düşülmesinin zorunluluk haline geldiği, Kök raporda hesaba dahil edilen (3 ad TV) 24.000TL (KDV Hariç) Davacı tarafından ödenen, 7.918,63 TL (KDV Hariç) FARK: -16.081,37 TL Kök raporda hesaplanan toplam hasar bedelinden düşüleceğinin belirtildiği,Kök Rapordaki hesaplamalarda bulunabildiği ölçüde ... Yapı İşleri Resmi birim fiyatlarından yararlanıldığının belirtildiği, Resmi Birim Fiyat listesinde bulunmayan imalat ve ürünler ortalama piyasa fiyatları araştırılarak hesaplandığı, ilk itiraz değerlendirmesi de dikkate alınarak, TV fiyat farkı düşüldükten sonra, Keşif Tarihi(2020) itibarıyla KDV DAHİL hasar bedeli:İnşaat:...........:215.233,18TL Elektrik:........: 46.858,54TL Makine:.........: 86.870,00TL --TOPLAM......:348.961,72TL Hasar Tarihi (2017) itibarıyla KDV DAHİL hasar bedeli:(resmi gazetede yayınlanan 2020 yılı müteahhitlik hizmetleri karne katsayısı kullanılarak) TOPLAM......:348.961,72 / 1,66 = 210.217,90TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.Mahkememizin 2019/ esas, 2021/ karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesi Başkanlığının █████/2025 tarih 2022/ esas, 2025/ karar sayılı kararı ile;

"Davaya konu poliçede riziko adresindeki yapının "tam kargir (çelik, betonarme karkas yapılar)" olarak belirtildiği, mahkemece yerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporuna göre, yapının "yığma yarı kargir" olarak tespit edildiği, yargılama sırasında tanık olarak dinlenen poliçe düzenleyicisi acente sahibinin, yenileme şeklinde yapılan poliçenin önceki beyan ve tespite güvenerek devam ettirdiklerini, poliçe tanzimi sırasında bir tespitte bulunamadıklarını beyan etmiştir.Bu itibarla, sigortalı iş yerinde oluşan hasarın elektrik tesisatından kaynaklandığı, kablo izolasyonundan çatıya yükselerek yayıldığı, bu nedenle binanın yapı tarzının riskin kapsamı ve prim miktarı konusunda değerlendirme yapma hakkı bulunan sigortacıya bildirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, sigortalı yerin yapı tarzının riziko öncesi sigortacı tarafından bilindiğine yönelik delil sigorta ettiren/davacı tarafından sunulamamıştır. Ayrıca sigorta poliçesinin düzenlenmesine aracılık yapan acente/satış temsilcisinin beyanı, bina yapı tarzlarındaki "Yığma Yarı Kargir" ve "Tam Kargir" ayırımının sigortalı tarafından tek başına bilinemeyecek nitelikte olması karşısında sigortalının hatalı beyanda kastının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Hal böyle olunca, sigortalının hatalı beyanı ile riziko arasında bağlantı da bulunmaması sebebiyle dava konusu poliçenin nitelik ve kapsamına göre tanzimi sırasında yığma yarı kargir ve tam kargir bina yapı tarzları arasında prim farkının bulunup bulunmadığının, varsa ne miktar olduğunun tespit edilmesi, sonrasında tahakkuk ettirilen prim (alınan pirim) ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre tazminat hesaplamasının yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir. "denilmek sureti ile KALDIRILMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmış;Mahkememizce, bilirkişiye heyetine BAM kaldırma ilamı doğrultusunda hesaplama için ek rapor alınmasına karar verilmiş; alınan 02.10.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök rapor ve ek raporda da belirtildiği üzere zararın bu prim farkı nedeniyle TTK.1439 maddesi kapsamında ödenecek miktardan düşülmesi gerekeceği, öncelikle ödenen prim ile ödenmesi gereken primin oranı belirlendiğinde; davacının bu hesaplama karşısında ve ... BAM 5.HD.sinin kaldırma kararına konu kapsamında 139.690,39 TL zarar ve diğer kalemleri talep edebileceği kanaatine erişildiği bildirilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen poliçede binanın yapı tarzı " tam kagir" olarak belirtildiğini, hasar gören binanın yığma kagir ( bina cephesi ahşap kaplama, çatısı ahşap karkas ve üzeri kumlu membran/şıngıl kaplama) olduğunun tespit edildiği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin tazminat ödeme bakımından hiçbir hukuki sorumluluğunun bulunmadığı davalı tarafça savunulmuşsa da, davalı sigorta şirketi ' Binaların Yangından Korunması Yönetmeliğinin 6/6.maddesi kapsamında' uygunluk denetimi yapılacağının belirlendiği halde bunu yerine getirmediği ve davalı sigorta şirketinin GENEL ŞARTLARDA belirlenen sürede poliçeden caymadığı ve yapılan yargılama sonunda dosya kapsamından meydana gelen hasarın poliçe kapsamında kaldığı, davacı sigortalının tam kagir olarak düzenlenen poliçeden dolayı yarı kagir olduğu hususunda kasdi hareketi olduğunun sabit olmaması karşısında, davalı sigorta şirketinin, davacının zararından sorumlu olduğunun kabulü gerekmiş; kaldırma ilamı doğrultusunda ilgili sigorta şirketlerine yazılan müzekkere cevaplarında bildirilen poliçe ücretlerinin ortalaması esas alınarak ; sigortalının hatalı beyanı ile riziko arasında bağlantı da bulunmaması sebebiyle dava konusu poliçenin nitelik ve kapsamına göre tanzimi sırasında yığma yarı kargir ve tam kargir bina yapı tarzları arasında prim farkının bulunup bulunmadığının, varsa ne miktar olduğunun tespit edilmesi, sonrasında tahakkuk ettirilen prim (alınan pirim) ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre tazminat hesaplamasının yapılarak, hazırlanan ek bilirkişi raporunda hesaplanan miktar üzerinden, aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulü gerekmiştir.

H Ü K Ü M

: Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 139.690,39 TL'nin 02.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 9.542,25-TL harçtan peşin alınan 5.123,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.419,00-TL harcın davalıdan tahsiline,

3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 11.583,40-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 5.393,63-TL ile peşin alınan 5.123,25-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır