Yurt dışı borçlanması sonrası sigortalılık statüsü ve başlangıç tarihi tespiti ile çıraklık eğitimi kapsamı uyuşmazlığında yaşlılık aylığı talebine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacının 1981-1983 yılları arasındaki ilk sigortalılık başlangıcının çıraklık eğitimi kapsamında olup olmadığı, yurt dışı hizmet borçlanmasının 5510 sayılı Kanunun 4/1-a (SSK) statüsünde değerlendirilerek yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmayacağı ve bu doğrultuda Kurum tarafından yapılan sigortalılık statüsü değişikliği ile emeklilik başvurusunun reddi işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığının tespiti istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri davalı Kurum işlemlerini hukuka uygun bularak davayı reddetmiştir.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Karaman 1. İş MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.09.1981 olduğunu, bir süre sonra çalışmasını sonlandırdığını ve sonrasında Hollanda'ya yerleşerek bu ülkede yaşamaya başladığını, davacının 10.05.20 16... .08.2017 tarihinde davalı Kuruma müracaat ederek yurt dışı hizmet borçlanması talebinde bulunduğunu, Kurum tarafından bildirilen borç tutarının ödemesi üzerine davacının sigortalılığının 4/a statüsünde kabul edildiğini, 07.01.2022 tarihinde Kuruma müracaat ederek yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, SGK tarafından gönderilen 18.02.2022 tarih ve 40492779 sayılı yazı ile müvekkiline "4/a kapsamındaki borçlanma statüsünün iptal edildiği, borçlanmasının 4/b statüsünde değerlendirildiği ve bu statüye göre de yaşlılık aylığı bağlamaya imkan bulunmadığı" bildirildiğini, oysa 1981 yılındaki çalışmalarının uzun vadeye yönelik olarak gerçekleştirildiğini, davacının 01.09.1981-31.08.1983 tarihleri arasındaki hizmetlerinin çıraklık eğitimi olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davalı Kurumun 18.02.2022 tarihli 40492779 sayılı, 18.02.2022 tarihli 40461337 sayılı ve 11.08.2022 tarihli 50245750 sayılı işlemlerin iptalini, davacının 01.09.1981-31.08.1983 tarihleri arasındaki çalışmalarının çıraklık eğitimi kapsamında olmadığının tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi gereğince 18 yaşını ikmal ettiği tarih olarak belirlenmesini, her halde davacının yurt dışı borçlanmasının, 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında gerçekleştiğinin ve ilk tahsis talep tarihi olan 07.01.2022 tarihinde yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile söz konusu tarihten itibaren ödenmeyen yaşlılık aylıklarının faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 07.01.2022 tarihli tahsis talebine istinaden Kurumun emeklilik servisi tarafından 4/a çalışmalarının çıraklık statüsüne göre düzeltildiği belirtildiğinden 4/a statüsünde yapılan borçlanma tahakkuk işlemlerinin 3201 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında statü değişikliği yapıldığını, davacının 01.09.1981-31.08.1983 tarihleri arasında işyerindeki 4/a hizmetlerinin kısa vadeli sigorta kollarından çırak olması nedeniyle hizmetlerinin tamamının iptal edildiğini, bu bağlamda 4/a üzerinden yapılan yurt dışı borç tahakkukları ve hizmetlerinin yerine 4/b statüsü üzerinden yeniden tahakkuk yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurumun davaya konu işleminin hukuka uygun olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, esasen üretime yönelik olarak çalışan davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşına göre ve 506 sayılı Kanun kapsamında belirlenmesi gerektiğini, bunun sonucu olarak da borçlanmasının da aynı statüden yapılması ile kendisinin yaşlılık aylığına hak kazanmasına rağmen kurumca aksi yönde yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, aksine Kurum işlemlerinin iptali ile davacının 01.09.1981-31.08.1983 tarihleri arsasında geçen çalışmasının uzun vade sigorta kollarına tabi olduğunun tespiti ve bu kapsamda sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 27.02.1984 tarihi olarak tespiti, bu tespite göre borçlanmasının 5510 sayılı Kanunun 4/1-a bendi kapsamında sayılması ile tahsis talebine göre yaşlılık aylığının bağlanması ve faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.