Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin, işçinin belirli tarihler arasındaki hizmetinin tespitine yönelik açtığı davada, kayıt dışı çalışmanın tanık beyanları ile ispatı ve tam zamanlı çalışma niteliği uyuşmazlığına dair temyiz incelemesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının davalı şirket bünyesinde belirli tarihler arasında hizmetli olarak çalıştığının tespiti talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davacının çalıştığına dair karar vermesi, davalı şirketin davacının yarı zamanlı veya gündelikçi çalıştığını, SGKnın ise iddiaların belgesiz olduğunu savunarak kararı istinafa taşıması ve istinaf mahkemesinin tanık beyanlarını da dikkate alarak ilk derece mahkemesi kararını onaması üzerine, davalıların kararı temyiz etmesini ele almaktadır.
MAHKEMESİ
: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Bakırköy 1. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle davacının, davalı şirket bünyesinde 18.11.2013-24.07.2014 tarihleri arasında hizmetli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı şirket vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline ait iş yerinde kayıtlı personel olmadığının belgelerle sabit olduğunu, Milli Eğitim Müdürlüğünce denetlenmeleri nedeniyle kayıt dışı personel çalıştırma iddiasının gerçek dışı olduğunu, okulun büyük bir alan içinde olması nedeniyle davacının ara sıra temizlik için günlük yevmiye karşılığı temizliğe çağrıldığını ancak davacının hiç bir zaman sigortalı ve devamlılık arz eden bir çalışması olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı SGK vekili, cevap dilekçesinde özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ... ...; (... işyeri sicil numaralı) davalı.... Okul Hizmetleri A.Ş. bünyesinde;- 18.11.2013 - 31.12.2013 tarihleri arasında günlüğü 34,05-TL den 43 gün süre,- 01.01.2014 - 30.06.2014 tarihleri arasında günlüğü 35,70-TL den 180 gün süre,- 01.07.2014 - 24.07.2014 tarihleri arasında günlüğü 37,80-TL den 24 gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,"Davalı ......Okul Hizmetleri A.Ş.'ne ait ... sicil sayılı iş yerinin faaliyet adresinin .... Cad. ... Mevkii No:22-24 .../İstanbul, mahiyetinin özel okul hizmetleri olduğu, 10.09.2013 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, dava konusu aylar prim ve hizmet belgelerinde davacının isminin bulunmadığı,Davalı şirket vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunduğu 21.04.2022 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ... Okul Hizmetleri A.Ş.'nin .... Eğitim Hizmetleri San.ve Tic. A.Ş. ile birleştiğinin ilan edildiği,Somut olayda; davalı iş yerinin kapsam tarihi, davacının tespitini talep ettiği tarihte 18 yaşını doldurmuş olduğu, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı dikkate alındığında tespite engel bir durum bulunmadığı,6552 sayılı Kanun'un 64. maddesinin yürürlük tarihinin 11.09.2014 olması, davacı tarafından açılan davanın ise 25.07.2014 tarihinde açıldığı dikkate alındığında Sosyal Güvenlik Kurumunun davadaki sıfatının davalı olarak kabulünün usul ve yasaya uygun olduğu,Dava konusu dönemde davalı iş yerinde çalıştıkları bildirilen dinlenilen bordo tanıkları ..., ... ve ...'in; davacının, davalı iş yerinde çaycı ve temizlikçi olarak çalıştığını, tanık ...'in; davacının 1,5 yıl, tanık ...'in ise davacının 7 ay kadar çalıştığını beyan ettikleri görülmekle davacının davalı şirkete ait ... işyeri sicil numaralı iş yerinde 18.11.2013-24.07.2014 tarihleri arasında çalıştığı yönündeki Mahkeme kabulünde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Yukarıda yer alan maddi ve hukuki açıklamalar ışığında; istinaf kanun yoluna başvuran taraflar ve HMK'nın 355. maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Davalı Kurum vekili özetle, davacının iddialarını müvekkili Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlaması gerektiğini, davacının çalışma iddialarının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanamayacağını, Kurum dava açılmasına sebebiyet vermediğinden, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.2.Davalı şirket vekili özetle,Somut olaydaki uyuşmazlığın davacının davalı yanında çalışıp çalışmadığı değil; tam zamanlı çalışıp çalışmadığı olduğunu,tanık ifadelerinin hiç birinde davacının "tam zamanlı" çalıştığına dair bir ifade bulunmadığını, davacının davalı işverenlikte tam zamanlı bir çalışması olmayıp gündelikçi olarak temizliğe geldiğini, bu çalışmanın da haftada bir günü aşmadığını, davacının "tam zamanlı çalıştığına" dair hiç bir tanık beyanı olmamasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.1.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.2. Eldeki davada, davacının 18.11.2013-24.07.2014 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde kesintisiz çalıştığının tespitini talep ettiği; davacının davalıya ait iş yerinden sigortalılık bildirimlerinin bulunmadığı, iş yerinin davalı şirket adına 10.09.2013 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı, bordrolu tanık anlatımlarına göre davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup verilen karar eksik incelemeye dayalıdır. Dinlenen tanıklar davacının işe başlama ve işten ayrılma tarihlerini tam olarak belirtmemişlerdir.Mahkemece tanıklar tekrar dinlenerek veya dinlenmeyen başka tanıklar var ise beyanlarına başvurulmak suretiyle ve tanıkların işe başlama ve ayrılış tarihleri de belirlenmek suretiyle davacının kendilerinden ne kadar zaman önce veya sonra işe başladığına ve işten ayrıldığına ilişkin ayrıntılar sorulup beyanlar arasındaki çelişki giderilerek fiili çalışmanın başladığı tarih ve çalışmanın süresi tereddütsüz biçimde ortaya konulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.