İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Trafik Kazası Sonucu Araç Değer Kaybı Tazminatı Talepli Belirsiz Alacak Davası.
Özet: Davacı, davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan aracın neden olduğu trafik kazasında kendi aracında oluşan değer kaybı tazminatının, kusur oranlarına itirazla ve kusursuzluğunu iddia ederek, belirsiz alacak davası kapsamında başlangıçta 10 TL olarak tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi ise davanın reddini, talebin belirsiz alacak davası şeklinde ileri sürülmesinin usule aykırı olduğunu, müvekkili tarafından daha önce onarım bedeli ödendiğini ve değer kaybı hesaplamasının aracın geçmişi, önceki hasarları ve kazadaki kusur oranları dikkate alınarak uzman bilirkişi tarafından yapılmasını savunmuştur.
T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ------ plakalı aracın detayı ekli Sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----plakalı aracıyla ----- istikametinden seyir halinde iken ---- kesişimine yaklaştığında önünde seyreden müvekkili -------- plaklı aracı geçmeye çalışırken kusurlu bir şekilde kazaya sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada her ne kadar müvekkiline de kusur atf edilmişse de kusur oranlarına itiraz ettiklerini, yapılacak yargılama dosyanın alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmesini, meydana gelen kazada davalı sigorta ----poliçesi bulunan -------- araç şerit tecavüzü yaptığı müvekkilinin kusursuz olduğunun tespit edileceğini, yaşanan trafik kazasından dolayı müvekkiline ait aracın hasarlandığını ve aracın tramer kaydına hasar işlenmiş olduğunu ve müvekkilline ait aracın ikinci el piyasa rayiç değerinde bir kayba sebep olduğunu, Müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin tazmini için dava dilekçesi eki olarak sunmuş oldukları mail ekran kaydından da görüleceği üzere ------- tarihinde taraflarına ait mail adresinden davalı sigorta şirketi resmi mail adresine başvuruda bulunmalarına rağmen davalı sigorta şirketi, talep edilebilir tazminat bedelinin Sayın Mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla (HMK m.107 gereği belirsiz alacak davamızı) şimdilik 10,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkilline ödenmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı, ---- tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ---- plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, --------plaka sayılı aracın kusuruna istinaden, müvekkili sigorta şirketinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 TL değer kaybı tazminatı isteminde bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın reddine karar verilmesini, ---- plakalı araç müvekkili şirket nezdinde ----poliçe numaralı ----- tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına ------ olduğunu, Poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, Usule ve esasa ilişkin itirazları sunmadan evvel belirttiklerini, davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği delillerin tamamının tarafımıza tebliğ edilmesi gerekmekte olduğunu ve taraflarınca talep olunmadığını, Bilindiği üzere 6100 Sayılı HMK'nın 121. maddesine göre, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerini tarafımıza tebliğ etmesinin zorunlu olduğunu, davacının mahkemeniz nezdinde ikame ettiği işbu davada “fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak, şimdilik 10,00 TL’lik zarar tutarının davalı sigorta şirketinden tahsilini” talep ettiğini, ancak işbu davanın “belirsiz alacak davası” olarak ikame edilmesi HMK’nın ilgili hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarında alınan raporların hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, Ayrıca ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından eksik inceleme olarak değerlendirilmekte olduğunu, bu nedenle kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından, davaya konu araç için hasar onarım tazminatı ödenmiş olduğunu, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcunun kalmadığını, müvekkili şirket tarafından araçta oluşan hasar için ---tarihinde davacıya -----hasar onarım tazminatı ödenmiş olduğunu, başvuru konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini karar verilmesini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerekmektedir. araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyecektir. yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi eliyle rapor alınmasını, Kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesini, Aracın rayiç değeri, geçmiş kazaları ve tamir gören kalemlerinin değerlendirmede dikkate alınmasını, Hasar kalemlerinin tespit edilmesi ve de kaza ile uyumlu olup – olmadığının belirlenmesini, Değerlendirme yapılırken de müvekkili şirketin indirim – iskonto hakkının gözetilmesini, HMK Madde 61: Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir. Huzurdaki davanın müvekkili şirket aleyhine sonuçlanmasını ve tazminat ödenmesi ihtimalinde; ------ uyarınca müvekkil şirket tarafından ödenen tazminatın sigortalıya rücu edilme hakkının olduğunu, bu nedenle davanın;------ ihbar edilmesini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına Karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, hasar dosyası, tramer kayıtları, trafik tescil kayıtları, -----aporu, bilirkişi raporu.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, █████/2023 tarihli kaza nedeni ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın, davalı ------ numaralı---- bulunan ve sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile davacıya ait olan ---- plakalı araç arasındaki----- tarihli trafik kazasında tarafların kusur durumları, davacının aracında değer kaybının bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa miktarı ve davalının bu alacaktan sorumlu tutulup tutulamayacağı hususunda toplandığı tespit edilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.------ Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücücünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir.-----sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. -------- somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir. Dava tarihinden sonra 19.06.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7327 sayılı Kanunun 18. maddesiyle KTK'nın 90. maddesinde yapılan değişiklikle bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı olarak dikkate alınarak.... hesaplanır" ibareleri eklenmek suretiyle Anayasa Mahkemesinin iptal kararına uygun şekilde bir düzenleme yapılmıştır. Böylelikle poliçe tarihi itibariyle ister eski genel şartlar ister yeni genel şartlar yürürlükte olsun Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra değer kaybı tazminatının yeni genel şartlara göre hesaplanması mümkün değildir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir.----Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide zarar görene ödemek zorundadır. ------ Yine, hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aştığı durumlarda aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir.-----Tarafların delilleri toplanarak, dosyanın makina mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Gerekçeleri raporda açıklandığı üzere, Sürücü ---- idaresindeki ----- plakalı otomobili kavşakta geçmeye çalışırken kazaya karıştığı ve yolcular ----- yaralanmalarına neden olduğu için KTK 54/b/4 ve KTY 104/d maddelerinde açıklanan kusurları işlediği;yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğu, Sürücü ---- plakalı otomobili ile ------ plakalı otomobil tarafından geçilmekte iken sola dönmeye çalıştığı ve yolcular ----aralanmalarına neden olduğu için KTK 55 ve KTY 105 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğu; Tazminata konu-----tarihinde kazaya karışmış, ---- adına tescilli husussi otomobilin Kaza tarihi --- itibariyle hasarsız rayiç değerinin ----- ve piyasa şartlarında değer kaybının ----- olduğu; Sigortalı sürücünün %50 kusur oranına denk değer kaybının %50 x 20.000 = 10.000 TL olduğu; ----numaralı---- poliçesiyle ----plakalı, ---- adına tescilli otomobilin -----tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği ---- tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 120.000 TL olduğu; KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın hasar tutarının ve değer kaybının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında ve teminat limitinin yeterli olduğu; Kazaya karışan araçlar hususi ve sahipleri de gerçek kişi olduğu için KTK 99 ve KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi ------itibariyle yasal faiz talep edilebileceği; ---- plakalı otomobilin değer kaybının --- kısmının temerrüt tarihi---- itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği; Yönündeki tespit, görüş ve kanaatini bildirmiştir.Dosyada alınan ------- tarihli raporunda özetle; Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; Sürücü ----, kusursuz olduğu, Sürücü ----, %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapor olduğunu bildirmiştir. Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile; bedel artırım talebinin kabulüne karar verilmesini ve müddeabihin bedel artırım yolu ile arttırdıkları kısım ile dava dilekçesinde müvekkiline ait ---- plakalı araçta ------ tarihinde meydana gelen kazadan dolayı gerçekleşen zararın tazminine konu talep ettiklerini, araç değer kaybına mahsuben talep ettikleri ----- alacağını davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu teminat limiti göz önüne alınarak ve ---- bilirkişi raporu doğrultusunda -----, (Müvekkilinin kusursuz, davalı sigortalı sürücünün %100 asli kusurlu olması doğrultusunda) maddi zararın davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğünü, █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı ------ numaralı ----- Poliçesi bulunan ve sürücü----sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile davacıya ait olan -----plakalı araç arasında-----tarihinde trafik kazası meydana geldiği, kaza nedeni ile davacının aracının değer kaybettiği iddiası ile eldeki tazminat davasının açıldığı anlaşılmıştır. Davada öncelikli olarak belirlenmesi gereken meydana gelen kazada tarafların kusur durumlarıdır. Deliller dosyamız arasına alınmış, kusur-hasar oranının belirlenmesi için dosya makine mühendisi bilirkişine tevdi edilmiştir. Bilirkişi raporunda; sürücü ----- plakalı otomobili ile---- plakalı otomobili kavşakta geçmeye çalışırken kazaya karıştığı ve yolcular ----yaralanmalarına neden olduğu için KTK 54/b/4 ve KTY 104/d maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğu, sürücü ---- idaresindeki --- plakalı otomobili ile ------ plakalı otomobil tarafından geçilmekte iken sola dönmeye çalıştığı ve yolcular ----yaralanmalarına neden olduğu için KTK 55 ve KTY 105 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Bilirkişi tarafından hazırlanan raporun ile aynı kazaya ilişkin yapılan yargılama sırasına ----- esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu çeliştiği görüldüğünden dosya ----- gönderilmiştir. Hazırlanan raporda; sürücü ------sevk ve idaresindeki otomobil ile -------giriş yapmak için nizamlara uygun şekilde sola dönüş manevrası yaptığı sırasında, sol gerisinden gelerek kendisini nizamlara aykırı bir şekilde ve kontrolsüzce geçmeye çalışan diğer sürücü idaresindeki otomobilin çarpmasına maruz kaldığı olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, sürücü ------sevk ve idaresindeki otomobil ile seyirle olay mahalli kavşak alanına yaklaştığında zemin üzerinde bulunan yol şerit çizgilerini dikkate alarak kontrollü ve tedbirli bir şekilde seyrini sürdürmeye özen göstermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, önünde bulunan diğer sürücü idaresindeki aracı, nizamlara aykırı bir şekilde kavşak alanında geçmek istediği sırada bu araç sürücüsünün sola dönüş manevrası yapması üzerine zamanında etkin fren ve direksiyon tedbiri almadan çarpması neticesi meydana gelen olayda asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.------raporunun dosyadaki deliller ve olayın oluş şekli ile uyumlu olduğu görüldüğünden; davacının meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığı mahkememizce kabul edilmiş, yargı içtihatlarına uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davaya konu aracın kaza tarihi 25.01.2023 itibariyle hasarsız rayiç değerinin 730.000 TL, onarıldıktan sonra 710.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 730.000-710.000 = 20.000 TL olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın kabulü ile, ---- değer kaybı tazminatın----- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta alınan 269,85 TL peşin harç ile 342,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 754,35 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 342,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 881,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafça yapılmış 4.500,00 TL bilirkişi, 3.900,00 TL adli tıp fatura ücreti ve 263,50 TL posta/tebligat ücreti olmak üzere toplam 8.663,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine,Dair karar, davacı vekilinin yüzüne karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ------- Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. █████/2025