İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, E-posta Dolandırıcılığı Kaynaklı Uluslararası SWIFT Transferi Kaybında Bankanın Özen Yükümlülüğünün Tartışıldığı Alacak Davası.
Özet: Bu alacak davasında, e-posta dolandırıcılığı mağduru davacı ticari şirket, sahte talimatlarla gönderilen uluslararası para transferinde davalı bankanın, olağan teamül haline gelen fatura/proforma fatura isteme, alıcı unvanı ile IBAN tutarsızlıklarını teyit etme ve işlem onayı alma gibi ağırlaştırılmış özen yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep ederken; davalı banka, başka bankadaki hesaplara yapılan transferlerde IBANın alıcı adına ait olup olmadığını kontrol etme imkanının olmadığını ve husumetin alıcıya yöneltilmesi gerektiğini savunmaktadır.
T.C.
İZMİR6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Alacak)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının boya üretimi yapan geniş iş hacmine sahip bir ticari işletme olduğunu, davacının 20 yılı aşkın süredir davalı bankanın müşterisi olduğunu, davacı şirketin Brezilya menşeili ... S.A. isimli firma ile ticari iş ve işlemleri e-mail üzerinden yürüttüğünü, ... S.A. firmasının yetkilisi ile yapılan yazışmaların ... üzerinden yapıldığını, 06.01.2023 tarihinde ... uzantılı mail adresi üzerinden ... S.A. yetkilisi adına gönderilen e-mailde banka hesap bilgilerinin değiştiği, yeni hesabın ... Bank ıban: ... SWIFT: ... olduğunun bildirildiğini, "Banka hesap tasdiki" "Bank ..." başlıklı ... Bank yetkilisinin imzasını taşıyan hesap tasdik belgeside gönderildiğini, e-maili gönderen şüpheli/şüphelilerin davacı şirketi dolandırdığını, e-mail dekont ve tüm belgelerin davalı bankanın ... Şubesi yetkilileri ile paylaşıldığını, davacı şirketin talimatı ile davalı banka nezdindeki hesabından 10.01.2023 tarihinde 11.141,50 Amerikan Doları, 11.01.2023 tarihinde 3.161,00 Amerikan Dolarının ... Bankası ... Şubesindeki hesabından alıcı ... Sa olmak üzere gönderildiğini, davalı bankanın kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeden işlem yaptığını, swıft işlemlerinde paranın gönderileceği firma ile yapılan ticari işleme dair fatura ya da proforma faturasının davalı banka tarafından istendiğini, bununla da yetinmeyen davalı bankanın davacı şirketin yetkilisinden teyit alarak para transferi işlemlerini yaptığını, bu durumun davacı şirket ile davalı banka arasında teamül haline geldiğini, ancak dava konusu para gönderimi sırasında davalı banka tarafından ilk SWIFT işleminde fatura veya proforma fatura istenmediğini, ikinci SWIFT işleminde proforma faturası istendiğini, ancak proforma faturadaki unvan, banka ve IBAN bilgileri farklı olmasına rağmen bu bilgiler teyit edilmeden isim kontrolü dahi yapılmadan işlemin gerçekleştirildiğini, bu ve benzeri işlemler için davacı şirket yetkilisi ...'a onay kodu göndererek teyit alan hatta telefonla arayarak teyiti dahi teyit eden davalı banka yetkililerinin dava konusu işlemde teyit almadığı gibi davacı şirket yetkilisini bilgilendirmediğini, ... S.A. isimli firma tarafından paranın hesaplarına geçmediği, hesap bilgilerinin değiştiğine dair bir e-mail gönderilmediği ve ... Bank ile çalışmadıklarının bildirilmesi üzerine yapılan incelemede davacı şirketin mail hesabına izinsiz giriş yapıldığı ve bilgilerin çalındığının tespit edildiğini, bu tespit sonrası davacı şirket yetkilileri zaman kaybetmeden 16.01.2023 tarihinde swıft işlemlerinin akıbetini sormak ve iptalini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almaya çalışmış ise de davalı banka tarafından işlemlerin akıbetine ilişkin 17.01.2023 tarihine kadar net bir yanıt verilmediğini, davalı bankanın internet bankacılığı üzerinden yaptığı kontrolde swıft işleminin henüz tamamlanmadığının görüntülendiğini, davalı banka tarafından davacı şirkete gönderilen e-mailde sorumluluğunun kendilerinde olmadığının ifade edildiğini, davacı şirket tarafından Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, ... sayılı soruşturma dosyasının derdest olduğunu, davalı bankayla yapılan görüşmeler sonucu 11.01.2023 tarihinde gönderilen 3.161,00 Amerikan Dolarının davacıya iade edildiğini, ancak 10.01.2023 tarihinde gönderilen 11.141,50 Amerikan Dolarından yalnızca 556,64 Amerikan Doların iade edildiğini, bankaların ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunduğunu, hafif kusurundan dahi sorumlu olduğunu, davalı bankanın özen yükümlülüğünün gereği olarak davacı isim bildirmiş olsa da paranın bildirilen ıban hesabına geçeceği, ismin yazılmış olmasının sonuç doğurmayacağı konusunda uyarması gerektirdiğini, davalı banka uyarı yapıp onay almadığından kusurlu olduğunu beyan ederek davanın kabulü ile HMK 109. maddesi kapsamında kısmi dava olarak şimdilik 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davada davalı bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, taleplerin işlem ile zenginleşen alıcı hesap sahibine yöneltilmesi gerektiğini, talimattaki alıcı hesabın başka bir bankaya ait olması nedeniyle davalı banka tarafından ıban'ın alıcı hesap sahibine ait olup olmadığının bilinmesi ve kontrolünün mümkün olmadığını, gerek yurt içi gerek yurt dışı başka banka nezdindeki hesaplara gerçekleştirilecek para transferlerinde gönderici bankanın sadece talimatta IBAN numarası belirtilen hesabın bulunduğu bankaya ilgili tutarı aktardığını, IBAN'ın talimatta belirtilen alıcı hesaba ait olup olmadığının kontrolünün ancak alıcı hesabın bulunduğu banka tarafından yapılabildiğini, davalı bankanın kusurunun bulunmadığını, alıcı hesap sahibi ile IBAN bilgilerinin kontrolünün davacının sorumluluğunda olduğunu, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi e-mail dolandırıcılığı ihtimalini öngörüp davalı bankaya talimat vermeden önce alıcı firma ile görüşüp yeni hesap bilgilerini teyit etmesi gerektiğini, davalı bankanın para transfer işlemlerinde hiçbir kusuru bulunmamasına rağmen davacının işlem tamamlandıktan sonra yaptığı dolandırıcılık bildirimine istinaden tutarın iadesi için muhabir banka ile görüştüğünü ve yapabileceği tüm aksiyonları yerine getirdiğini, muhabir bankaya harici garanti bildirimi üzerine muhabir bankanın alıcı hesapta kalan miktarı iade edebildiğini belirterek 556,64 USD'yi iade ettiğini, iade gelen 556,64 USD'nin davacı şirkete ait hesaba aktarıldığını, 11.01.2023 tarihli, 3.161,00-USD'lik işlemle ilgili muhabir bankaya yapılan bildirime istinaden yapılan görüşmeler neticesinde tutarın tamamının davalı bankaya geri gönderildiğini ve davalı banka tarafından davacı şirkete iadesinin sağlandığını, davalı banka tarafından davacının talimatına aykırı bir işlem yapılmadığını, talimat doğrultusunda para gönderiminin sağlandığını, davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.Mahkememizce deliller toplanmış, Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyası, banka kayıtları celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.Mahkememizce bankacı bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda; davacı şirket tarafından davalı banka nezdindeki döviz hesabından yurt dışında mukim dava dışı şirkete para transferi için davalı bankaya 10.01.2023 tarihli ve 11.01.2023 tarihli yazılı talimatın gönderildiği, talimatta havale alıcısı muhatap firmanın unvanı, bankası, swıft kodu, hesap ve IBAN numarasının bildirildiği, davalı banka tarafından davacı şirketin döviz hesabından talimatta belirtilen IBAN numarasına havale işlemlerinin yapıldığı, 11.01.2023 tarihli 3.161,00 USD tutarındaki havale işlemine ilişkin SWIFT işleminin tamamlanmaması nedeniyle 3.109,61 USD'nin davacı şirketin hesabına iade edildiği, 10.01.2023 tarihli 11.141,50 USD tutarındaki havale işlemine ilişkin hesaba konulan bloke nedeniyle 556,64 USD'nin davacı şirketin hesabına iade edildiği, █████/2008 tarih ve ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ'in 7/2. maddesi hükmü gereğince davalı bankanın para transferlerinde IBAN numarası doğrulaması yapmakla yükümlü olduğu, IBAN numarasının havale alıcısına ait olup olmadığının kontrolünün havale alıcısı bankanın sorumluluğunda olduğu, davalı bankanın talimatta bildirilen IBAN numarasına havale işlemi yaparak sorumluluğunu yerine getirdiği, davalı bankanın bankacılık mevzuatına aykırı bir işlemi bulunmadığı tespit edilmiştir.10.10.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ... sayılı Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ'in 7/1. maddesinde Avrupa Ekonomik alanında yer alan ülkelerdeki hesaba yapılan para transferlerinde alıcıya ait IBAN'ın doğrulanması ve kullanılmasının zorunlu olduğu, 7/2. maddesinde bankalara gelen ve alıcı hesap numarası IBAN olarak belirtilen para transferlerinde IBAN'ın doğrulanmasının zorunlu olduğu, 7/4 maddesinde alıcıya ait IBAN'ın kullanılması ve doğrulanmasının zorunlu olduğu, 8. maddesinde bankalarca Tebliğin 4/7 maddesi hükümlerine göre yapılan kontrol sırasında yanlış olduğu tespit edilen transfer emirlerinin iade edilebileceği veya reddedilebileceği düzenlenmiştir.Yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu ile davacı şirket tarafından davalı bankaya dava dışı yurt dışında mukim alacaklısına havale talimatı verildiği, talimatta IBAN numarasının bildirildiği, davalı banka tarafından talimat doğrultusunda havale işleminin yapıldığı, davalı bankanın havaleyi davacının bildirdiği IBAN numarasına ve alıcı şirket unvanına gönderdiği, IBAN numarasının alıcı unvanıyla uyumlu olup olmadığını davalı bankanın denetlemesi ve karşılaştırmasının mümkün olmadığı, bu kontrolün alıcının hesabının bulunduğu alıcının bankası tarafından yapılması gerektiği, dava dilekçesinde davacı şirketin bilgisayarlarının hacklenmesi sonucu davacının yurt dışında mukim alacaklısı adına banka hesap bilgilerinin değiştiğine dair elektronik posta gönderildiğinin beyan edildiği, bu nedenle havalenin havale alıcısı şirkete ulaşmaması nedeniyle davalı bankaya atfedilecek bir kusurun bulunmadığı, davalı banka tarafından davacı tarafça bildirilen IBAN numarasına havalenin yapılmış olması nedeniyle 2008/6 sayılı Tebliğ hükümlerine göre davalı bankanın kusurundan söz edilemeyeceğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
:Davanın REDDİNE,Alınması gereken 615,40 TL ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,Davalı tarafından yapılan 20,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,Zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı (davalı vekili e-duruşma ile) miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalı