genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olan davacıların, asıl borcun ödendiği ve haciz tehdidi altında yapılan ödemelerle yeni kredilerden sorumlu olmadığı iddiasıyla bankaya karşı açtığı borçsuzluk tespiti davası.

Genel Kredi Sözleşmesine müteselsil kefil olan davacıların, asıl borcun ödendiği ve haciz tehdidi altında yapılan ödemelerle yeni kredilerden sorumlu olmadığı iddiasıyla bankaya karşı açtığı borçsuzluk tespiti davası.

Özet: Müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları genel kredi sözleşmesi uyarınca bankanın talep ettiği borçtan sorumlu olmadıklarını iddia eden davacılar, davalı bankaya karşı borçsuzluğun tespiti davası açmış; davacılar, şirket ortakları arasındaki hisse devri ve asıl borçlu ile banka arasında yeni bir kredi sözleşmesi imzalanması nedeniyle önceki kefaletin sona erdiğini savunurken, ilk derece mahkemesi, davacıların kefaleti kapsamında olan ilk genel kredi sözleşmesi kaynaklı ana borcun tamamen ödendiğini tespit ederek bankanın davacılardan takibe konu bonoya istinaden talepte bulunamayacağına hükmetmiş, bu karar Bölge Adliye Mahkemesince esas yönünden reddedilerek onanmış ve davalı banka tarafından temyiz edilmiştir.

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, █████████ Karar

HÜKÜM

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 30.09.2025 günü hazır bulunan davacılar ... San. ve Tic. A.Ş. ve ... vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı bankanın Gaziantep Ticari Şubesi ve davalı bankanın kredi borçlusu ... Gıda ve Kimya A.Ş. arasında genel kredi sözleşmesi (GKS) imzalandığını, bu sözleşmeleri davacı kefillerin de müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, şirket ortakları arasında Temmuz 2015 tarihinde yapılan hisse devirleriyle davalı bankanın kredi borçluları ... Gıda ve Gıda ve Kimya A.Ş. ve bunun kefilleriyle olan tüm ticari ilişkilerin sona erdiğini, adı geçen şirket ve şahısların kredilerine ilişkin tüm bankalara bilgi verildiğini, ... Gıda ve Kimya A.Ş.'nin kredi riskinin Temmuz 2015 tarihinde sona erdirildiğini, ancak daha sonra anılan şirket ile yeni bir GKS imzalandığını, davalı bankanın, kredi ilişkisinin sonlandırılmasına müteakip ... Gıda ve Kimya A.Ş. ve ortakları ile GKS akdettiğini, bu kapsamda yeni kullanılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere 14.08.20 15... .04.2016 tarihlerinde ipotek tesis edildiğini, davalı bankanın 24.10.2016 tarihli e-mailinde ... Gıda ve Kimya A.Ş. ile 25.12.2015 tarihinde ayrı bir GKS imzaladığını bildirdiğini, davalı banka ile 25.12.2015 tarihinden önce GKS kapsamında kullandırılan kredi risklerinin kapatılıp davalı banka ile ... Gıda ve Kimya A.Ş. arasında bağımsız bir kredi ilişkisine girildiğini, davalı bankanın, kredi borçlusu ... Gıda ve Kimya A.Ş. ile birlikte müvekkillerine... Noterliğinin 02.04.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi ile 104.089,30 TL gayrinakdi, 17.500,00 TL ve 556.762,86 USD nakdi borcun ödenmesinin talep edildiğini, müvekkillerinin nakdi borçtan sorumlu olmadıklarını, davalı bankanın ihtarla müvekkillerinin ticari itibarını zedelediğini ileri sürerek müvekkillerinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın Gaziantep Ticari Şubesi ve dava dışı kredi borçlusu ... Gıda ve Kimya A.Ş. arasında GKS imzalandığını, bu sözleşmeleri davacı kefillerin de müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, anılan sözleşmeye istinaden nakdi ve gayrinakdi krediler kullandırılmış olduğunu, kredinin ihtarname ile muaccel hale getirildiğini, davacıların müvekkili bankaya borçlarının olmadığı yönündeki iddialarının hiçbir dayanağının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya arasına alınan banka kayıtlarının incelenmesinde, takibe konu edilen bono ile davacıların kefil olarak imzalarının yer aldığı 06.03.2015 tarihli GKS'nin aynı tarihte davacılar tarafından imza edildiği gibi 30.000.000,00 TL bedelli bononun banka kayıtlarındaki karşılığında da "Krd. Mş. Th. Borca Mahsuben Alınan Senet" ibaresinin yer aldığı, dolayısıyla burada takibe dayanak bononun davalı banka ile borçlu ... Gıda ve Kimya A.Ş. arasında akdedilen ve davacıların da müteselsil kefil olarak yer aldığı 06.03.2015 tarihli GKS'yi teminen düzenlenmiş olduğuna kanaat getirildiği, somut olayda takibe dayanak bononun 06.03.2015 tarihli GKS'nin teminatı olarak düzenlenmesi ve asıl borç ilişkisi olan 06.03.2015 tarihli GKS'den kaynaklanan borcun da tamamen ödenmiş olması karşısında burada artık davalı bankanın takibe dayanak bonoya istinaden davacılardan herhangi bir talepte bulunamayacağına kanaat getirildiği, İstanbul 9. İcra Müdürlüğü'nün ██████████ E. sayılı takip dosyası tetkik edildiğinde, dosyada icra müdürlüğü tarafından 19.04.2018 tarihinde dosya hesap raporu düzenlenerek dosyadaki toplam alacak miktarının 2.558.072,57 TL olarak hesaplandığı ve yine dosyaya davacı tarafça sunulan ... Bankası dekontuna göre davacılardan ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından 19.04.2018 tarihinde 2.558.072,57 TL ödeme yapıldığı, takibe taraf olan davacılar hakkında İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararının tarihi dikkate alındığından davacı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan ödemenin haciz tehdidi altında yapıldığı, ödeme tarihinin işbu davanın açılış tarihinden sonraki bir tarih olduğu, menfi tespit davasının kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü, eldeki uyuşmazlıkta ödeme yapan davacı ... San. ve Tic. A.Ş. bakımından davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü, davacılar vekilinin dosyaya sunmuş olduğu 24.07.2018 havale tarihli ıslah dilekçesi ile davacılardan ... San. ve Tic. A.Ş. açısından istirdat talebinde bulunduğu, geri ödenmesini talep ettiği bedele ödeme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini istediği, ayrıca tazminata hükmedilmesini talep ettiği, faiz başlangıcına ilişkin talebin yerinde olduğu, davacı vekilince yasal faiz talebinde bulunulmuş olduğundan taleple bağlı kalınarak ödeme tarihinden itibaren yasal faize hükmedildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra davacılar vekiline taleplerini açıklaması için süre verildiği, verilen süre içerisinde davacılar vekilince yapılan açıklama ile davacıların, davalı Bankanın ... Noterliğinin 02.04.2018 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi kapsamındaki borçtan ve yine davalı bankanın haksız şekilde hesap kat ihtarına itiraz beklenmeksizin başlatmış olduğu İstanbul 9. İcra Müd. ██████████ E. sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davacılar vekilince birbirinden bağımsız talepler olan ihtarname ve icra takip dosyası bakımından borçlu olmadıklarının tespiti talep edilmiş olduğundan kaldırma ilamı uyarınca bu talepler bakımından ayrı ayrı harç alınması gerektiği kanaatiyle davacılar vekiline harç ikmali için süre verildiği, verilen süre içerisinde harcın ikmal edildiği, kaldırma ilamında belirtilen bu yöndeki eksikliğin giderildiği, kaldırma ilamında kötü niyet tazminatı talebinin reddedilmesi gerektiği yönündeki açıklama da nazara alınarak kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacılardan ... San ve Tic. A.Ş. tarafından İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün ██████████ E. sayılı takip dosyasına ödenen 2.558.072,57 TL'nin ödeme tarihi olan 19.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ödenmesine, diğer davacılar yönü ile davacıların İstanbul 9. İcra Müd. ██████████ E. sayılı takip dosyasında ve .... Noterliğinin 02.04.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinden dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davacı ... San ve Tic. A.Ş.'nin ... Noterliğinin 02.04.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan 06.07.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre kullandırılan toplam 987.379,88 TL tutarlı kredinin, 28.12.2015 tarihli ikinci GKS öncesinde banka kayıtlarına göre ödendiği, uyuşmazlığın, davacılara gönderilen hesap kat ihtarnamesinde belirtilen borç miktarı ile İstanbul 9. İcra Dairesi dosyasından takibe konulan bononun aynı borçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bononun bu borç için teminat ya da ifa amaçlı olarak verilip verilmediği noktasında toplandığı, GKS'de takibe dayanak senede herhangi bir atıf yapılmadığı gibi alacaklının da senedin teminat senedi olduğuna dair kabulü bulunmadığı, alacaklı vekilinin cevap dilekçesinde, "tahsilinde borca mahsuben verilen bonoya vermiş oldukları aval nedeniyle" şeklindeki beyanı takip konusu senedin kredi sözleşmesinin teminatı olarak verildiği anlamına gelmeyeceği, bu açıklama söz konusu senedin bankadan alınan kredi borcuna karşılık ifa amacıyla verildiğini gösterdiğinden alacaklı vekilinin bu beyanının tek başına teminat iddiasını ispata yeterli olmadığı, dosya içerisine alınan davalı banka belgeleri içinde yer alan "teminat pörtföyü" bilgisayar çıktısında davaya konu bono için "Krd. Mş. Th. Borca Mahsuben Alınan Senet" açıklaması düşülmüş olup davaya konu bononun 06.03.2015 tarihli sözleşme kapsamında verilen kredinin ifası amacıyla alındığının anlaşıldığı, dolayısıyla davaya konu bono davacı iddialarına göre teminat için de alınmış olsa davalı iddiasına göre ifa amacıyla da alınmış olsa hazırlanan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere 06.03.2015 tarihli sözleşme kapsamında verilen kredinin ödemesinin yapıldığı ve dava dışı borçlu ... Şirketi'nin borcunun kalmadığı, davacı tarafın kötü niyet tazminatına ilişkin istinaf talebinin önceki kaldırma kararındaki gerekçeler doğrultusunda kabul edilmemiş olduğu anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesi kararanın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit, kambiyo senetlerine özgü icra takibi nedeniyle istirdat ve kötü niyet tazminatı istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılar ... A.Ş. ve ...'a verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 02.10.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.